Enjoycuocsong

Hắc Công Tử thế gia

2010-02-19T17:38:00.002+09:00

Hắc Công Tử là con giai Bạch Tướng Công.

Gọi là Hắc Công Tử, dưng lớp biểu bì của chàng không đen đúa xầm xì mà ngược lại, trắng như đùi bà ba vợ Bá Kiến.

Sở dĩ Công Tử được gọi như thế là vì một trận bạc lừng danh, đến nỗi đương thời, đứa trẻ ranh thò lò mũi nầu ở Kyoto cũng rành rẽ tường tận.

Đận í, Công Tử có công việc kinh doanh ở Kyoto, thường đi lại với đám thương hồ Cát Điền. Dân mạn í tứ chiếng, sinh sống chủ yếu bằng nghề buôn bán. Có người khuyên Công Tử nên cẩn thận khi làm ăn với họ. Công Tử bẩu, cây cỏ trăm loài, người năm bảy đấng, ở đâu chẳng có người này người nọ? Mình cứ đem lòng thành ra đối đãi, nhẽ đâu lại bị phụ bạc? Người kia lắc đầu, không nói gì.

Bữa í, Huy bầu được Công Tử cho bám càng đi lấy hàng. Bạn hàng tên Cá Rô, vốn giang hồ gộc, sau hoàn lương mở cửa hàng bán đồ trang kim trên lối lên Chùa Bạc.

Thương vụ xuôi chèo mát mái, do Công Tử đã cẩn thận cử người đi đặt hàng từ mấy hôm trước. Ba giờ chiều, hàng họ bốc xếp lên xe xong xuôi, Công Tử và Huy bầu sắp sửa ra về, Cá Rô bẩu, hay hai bác nán lại một đêm, tôi gọi thằng Cá Diếc đến lập sòng, phỏm phạch tý cho khuây khỏa, sáng mai về sớm?

Công Tử bẩu, cũng được.

Hôm í, Công Tử xui tận mạng. Gần sáng, Công Tử thua tổng cộng hơn trăm lạng bạc.

Thằng Cá Diếc bẩu, giờ ước bát cháo nóng. Hay một đứa để đấy chạy ra quán mụ Tủn mua về mỗi đứa một bát?

Dĩ nhiên không đứa nầu tình nguyện. Đành phẩy bốc bài để phân định. Công Tử bốc con bốn, bét nhất, chịu án.

Cháo xong, dĩ nhiên không đứa nầu chịu dọn mâm rửa bát. Lại phẩy bốc bài để phân định. Huy bầu bốc được con tám. Cá Rô lên con đầm, vững ghế. Thằng Cá Diếc bốc át rô, mặt tái như con nhái. Công Tử bẩu, thôi khỏi bốc nữa nhể? Thằng Cá Diếc bẩu, đừng tinh tướng. Công Tử cười nhạt, thò tay lật con bài trên cùng. Át bích.

Nhìn Công Tử bâng khuâng đi rửa bát, Huy bầu cực khoái, nghĩ số thằng nầy đúng thật, đen hơn mõm chó!

Một dạo, Công Tử đem lòng yêu Cô Gái. Một người bạn của Công Tử cũng yêu Cô Gái. Rùi một người bạn của bạn Công Tử cũng yêu Cô Gái.

Cô Gái rất đẹp, dĩ nhiên, bởi nếu không thì bói đâu ra chừng ấy người say đắm?

Cô Gái về sau cưới Hào Hoa. Hào Hoa tất diên không phải Công Tử, cũng không phải bạn Công Tử. Cũng không phải bạn của bạn Công Tử.

Công Tử không hào hoa, âu cũng là cái liễn, bởi từ bé Công Tử được giấu dục để giở thành một người đàn ông tong tắng.

Bước hẫng trên đường tình, Công Tử giở nên trầm uất, đóng cửa nằm nhà, có ngày không hề bước chân ra ngoài, đến bữa chỉ ăn được dăm bảy bát cơm rùi buông bát, húp canh suông. Quên chưa nói, bình thường mỗi ngày Công Tử ăn hết bốn cân gạo.

Bạch Tướng Công thấy vậy nhẽ xót con, bèn gọi về, định cưới vợ cho Công Tử.

Đêm trước hôm khởi hành, Công Tử gọi Huy bầu đến để tâm xự.

Thằng đàn ông nầu trước ngày cưới mà chẳng có nhiều tâm xự, nhở?

Nhà có độc mỗi cái giường, Huy bầu để Công Tử dùng, tự mình giải chiếu nằm dưới đất.

Công Tử nằm trên giường, vửa nói vửa xụt xịt, vửa nói vửa xụt xịt.

Huy bầu nghe chả hiểu mẹ, nghĩ, trần gian chưa thấy thằng nầu đa cẩm dư thằng nầy.

Sáng, vừa tỉnh ra Huy bầu đã nghe xụt xịt xụt xịt, nghĩ, thằng nầy thần quynh chắc?

Tắc xi đến. Công Tử lên xe, Huy bầu thò cổ vầu, bẩu, thôi khóc gì lắm thế?

Công Tử bẩu đâu, em bị dị ứng phấn hoa đấy.

Ôi Công Tử!!! Nhớ quá đi!!!

Chính Trị Gia liệt truyện

2010-02-06T09:39:00.008+09:00

Tựa: Đợt này rỗi rãi, tranh thủ biên mấy chuyện về bạn bè ở Kyoto.

Chính Trị Gia tuổi ngoại ba mươi, cao một mét bẩy nhăm, nặng bẩy nhăm ký. Đàn ông An-nam, thể hình thế là ngon mẹ.

Tháng mười năm 2006, Huy bầu đến Kyoto, tạm trú tại tổ dân phố Uji.

Huy bầu gặp Chính Trị Gia lần đầu trong bữa tiệc ở nhà Chị Cả, tiệc vì lý do gì không nhớ. Chị Cả ngụ trên gác hai một căn nhà gỗ cũ bửn. Chị sang Nhựt đã lâu, là cán bộ tổ dân phố. Uy tín cực.

Tiệc khai mào được nửa tiếng thì Chính Trị Gia đến. Chính Trị Gia mặc quần bò mài, áo khoác thể thao hiệu Báo Vồ, tóc húi cua, mặt vuông, da tái. Phong trần cực.

Chính Trị Gia bắt tay từng người. Đến lượt Huy bầu, Chính Trị Gia bẩu: “Mới sang hả?”, chẳng thèm hỏi tên. Vầng em hiểu, Huy bầu tự bẩu, quan trọng quái gì cái tên.

Tiệc tàn, Chính Trị Gia bẩu Huy bầu, rảnh mầy sang nhà anh chơi. Anh ở chung cư Mukaijima, đường đất mất độ hai chục phút, gần mà.

Gần thế dưng rồi Huy bầu cũng chẳng sang đấy lần nầu. Mấy tháng sau, Chính Trị Gia giả nhà, định về VN ăn Tết một tháng. Từ hôm giả nhà đến hôm lên máy bay còn độ một tuần, Chính Trị Gia sang nhà Huy bầu ngủ.

Tối, Chính Trị Gia gác chân lên bụng Huy bầu nói chiện. Huy bầu hỏi, sau nầy học xong về anh làm gì? Em thấy anh cái gì cũng giỏi, đá bóng hay, ten nít cũng đỉnh, nhẽ phẩy chơi thể thao chiên nghiệp mới xứng.

Chính Trị Gia bẩu, chiện vặt.

Huy bầu lại bẩu, hay anh chơi chính trị đi. Em thấy anh ăn nói hùng hồn, kiến thức bao la, từ chiện nuôi lợn nuôi gà đến chinh phục vũ trụ, không cái gì là không thông.

Chính Trị Gia quay sang Huy bầu, bẩu, mầy nói nghiêm túc?

Huy bầu bẩu, em thật.

Chính Trị Gia bẩu, làm chính trị thời phẩy hùng biện. Kiến thức mới chỉ là một nửa, muốn thuyết phục được người khác nghe mình thời phẩy hiểu nghệ thuật tranh luận nữa.

Huy bầu bẩu, nghệ thuật tranh luận là sâu?

Chính Trị Gia bẩu, cái í mênh mông lắm, để bữa khác. Thôi ngủ đi, muộn rùi.

Nói xong dắm mắt. Nửa phút sau thì bắt đầu ngáy.

Huy bầu nằm nghe Chính Trị Gia ngáy rền, vừa nghĩ mông lung, nghệ thuật tranh luận là cái gì mà cao siêu thế, nhẽ hơn cả chinh phục vũ trụ?

Sáng, Huy bầu dậy ốp trứng nướng bánh mỳ hâm sữa. Xong gọi, anh, dậy ăn sáng.

Chính Trị Gia trở người, mở mắt, ngáp một phát ố cả gối. Đoạn ngó vầu bữa sáng đã dọn sẵn, bẩu, chỉ thế thôi à? Huy bầu bẩu, vầng thế thôi. Chính Trị Gia bẩu, thế thì chó nó ăn.

Huy bầu tức nghẹn họng, bẩu, không ăn thì thôi.

Chính Trị Gia nhỏm dậy, đặt quả gối ra sau rùi dựa lưng vầu tường, bẩu, thế nầy nhế, nguyên tắc thứ nhất của nghệ thuật tranh luận là không được tự ái.

Huy bầu ngớ ra, ơ hóa ra ông í đang dậy mình.

Chính Trị Gia bẩu tiếp, trong một cuộc tranh luận chuẩn mực, các bên có quyền chỉ trích sản phẩm của đối phương, nhưng không được chỉ trích cá nhân đối phương. Ví dụ anh có thể nói cơm mày nấu hoặc nước mầy đun hoặc ý tưởng của mầy rất thúi. Dưng tiệt đối không được nói trông mầy vừa đểu vừa ngu vừa bần tiện. Hiểu không nhể?

Huy bầu gật.

Chính Trị Gia bẩu, thế thì, khi đối phương chỉ trích một sản phẩm của mầy, việc đầu tiên là mầy không được take it personal, nghĩa là không được tự ái. Thay vầu đó, mầy phải dùng lý lẽ và bằng chứng để bảo vệ ý kiến của mầy. Hiểu không nhể?

Huy bầu gật phát nữa.

Một lỗi kinh điển mà bọn mù nghệ thuật tranh luận thằng nầu cũng mắc là take it personal. Tỷ dư khi đối phương bẩu, cơm mầy nấu rất thúi thời nghĩ ngay nó bẩu mình rất thúi, thế là tự ái, thế là bật lại luôn, tao mà thúi thì mày còn thúi gấp vạn lần. Thấy chưa, đề tài tranh luận lúc í không còn là cái nồi cơm nữa, mà giở thành chưởi bới cá nhân. Hiểu không nhể?

Huy bầu lại gật phát nữa.

Vì thế, bí quyết của nghệ thuật tranh luận là đừng coi bất cứ cái gì là sản phẩm của mình, mà coi nó dư của người khác. Nếu mình cho nó là tốt thì cố mà chứng minh nó là tốt, còn nếu bản thân mình cũng cho nó là dở thì đừng cố mà cãi ngược lại. Hiểu không nhể?

Huy bầu gật như giã gạo.

Chính Trị Gia bẩu, hết rồi, hôm nay chỉ thế thôi. Mày đặt cho anh siêu nước để anh pha cà phê.

Huy bầu đứng dậy bắc nước. Ngoan dư cún.

Sau nầy, Huy bầu chiển lên Katsura nên ít gặp Chính Trị Gia.

Tháng sáu, sinh viên Handai tổ chức giải thể thâu, tối đến văn nghệ ngoài giời, ăn ba bê kiu.

Sinh viên Handai có mấy tay ghi ta chất nghệ. Chính Trị Gia bẩu, tý anh biểu diễn mầy xem. Huy bầu bẩu, thật á, có thấy anh chơi bâu giờ đâu?

Chính Trị Gia bẩu, chiện vặt.

Chính Trị Gia vận quả quần đùi đỏ, bế con đàn gẩy gẩy hai nhát rùi ghé mõm vầu mích rô, anh như cơn gió tung bay bay nhè nhẹ...

Đám con gái đứng dưới rú lên dư động đất.

Chính Trị Gia liếc mắt sang trái, nhếch mép một cái rùi ghé mõm vầu mích rô, đưa em đi tìm vần thơ...

Đám con gái vỗ tay rầm rầm rầm, hun gió chụt chụt chụt.

Chính Trị Gia liếc mắt sang phải, nhếch mép một cái, rùi ghé mõm vầu mích rô, lại liếc mắt sang trái, nhếch mép một cái, rùi ghé mõm vầu mích rô. Phan nữ lại rú lên, vỗ tay rầm rầm rầm, hun gió chụt chụt chụt.

Xong bài, Chính Trị Gia đi xuống, hất hàm bẩu, thế nầu, đỉnh chưa?

Huy bầu bẩu, nhạt toẹt.

Chính Trị Gia nhẩy dựng lên, bẩu, ơ tiên sư thằng nầy, mầy đã chơi được dư anh chưa?

Ôi, Chính Trị Gia!!! Nhớ quá đi!!!

Sen's Day

2010-01-31T20:48:00.001+09:00

Mình gọi ngày hôm nay theo tiếng Anh là Sen's Day (phát âm: Sến xờ đây), tức Ngày của sến.

Ngày này, mình hứa với chính mình là sẽ sến hết sức, sến không đỡ nổi :)

Hôm nay, Gấu nhà mình lên ba (mươi).

Viết tặng Gấu một bài hát để khẳng định tình sến của mình với Gấu:

Chiếc ô tình yêu (Huy Bầu)

Anh thức dậy khi giấc mơ qua

Mưa vẫn rơi, mưa ướt lạnh

Giật mình, anh mới nhớ ra

Trong giấc mơ, em với anh trú mưa

Rồi anh nói, "Chờ anh nhé!

Anh sẽ quay về ngay với em

Sẽ mang về một chiếc ô tình yêu"

Em yêu ơi, có phải bây giờ em vẫn chờ anh

Em yêu ơi, có phải bây giờ em vẫn đợi anh

Mang về chiếc ô tình yêu?

Người yêu hỡi, chờ anh nhé

Cho dẫu chỉ là trong giấc mơ

Em hãy chờ, chờ chiếc ô tình yêu

Em yêu ơi, cho dẫu cuộc đời giông tố tràn qua

Em yêu ơi, em hãy tin rằng anh sẽ về đây

Mang về chiếc ô tình yêu.

Happy birthday, huni :)

Acknowledgements: Big thanks to KK bros for this co-performance.

Hướng tới sinh nhật Gấu

2010-01-30T12:52:00.000+09:00

Bốt lên trước một phần buổi tập của ban nhạc hướng tới lễ kỷ niệm sinh nhật Gấu nhà mình ;)

Và con tim đã vui trở lại (Đức Huy)

Tìm một con đường (C), tìm một lối đi (F)
ngày qua ngày, đời nhiều vấn nghi (G)
lạc loài niềm tin (Am), sống không ngày mai
sống quen (E) không ai cần ai
cứ vui (Dm) cho trọn hôm nay (G)

Rồi cuộc vui tàn (C), mọi người bước đi (F)
một mình tôi về, nhiều lần ướt mi (G)
chờ tình yêu đến (Am) trong ánh nắng mai
xóa tan (E) màn đêm u tối
cho tôi biến đổi (Dm) tâm hồn, thành một người mới (G)

Và con tim đã vui trở lại (C), tình yêu đến (Am) cho tôi ngày mai (Dm)
tình yêu chiếu (F) ánh sáng vào đời, tôi hy vọng (G) được ơn cứu rỗi (C)
Và con tim đã vui trở lại (C), và niềm tin (F) đã dâng về người
trọn tâm hồn (G), nguyện yêu mãi riêng người mà thôi (C)

Và bây giờ (C), ngày buồn đã qua (F)
mọi lỗi lầm, cũng được thứ tha (G)
Tình yêu đã đến (Am) trong ánh nắng mai,
xóa tan (E) màn đêm u tối
cho tôi biến đổi (Dm) tâm hồn, thành một người mới (G)...Chorus

Dẫu như (F) tôi phải đi qua (C) vực sâu tối (Am)
tôi vẫn không sợ hãi gì (F)
vì người gần bên tôi mãi (G)...Chorus

Haiku (4)

2010-01-16T12:06:00.000+09:00

Nướng buổi sáng thơm bùi trong chăn ấm

Mơ thấy mình tự lột vỏ

Tinh tươm.

Thoát Thân Luận

2010-01-09T12:38:00.000+09:00

Tác giả: Giáp Văn Dương

(Nguồn: Viet-studies)

Tựa: Cóp bết là việc mình cố hết sức để tránh, trừ một ít ngoại lệ. Đó là những bài mình thấy cần phải lưu để nghiền ngẫm, ví dụ như bài này.

Ngày 16 tháng 3 năm 1885, tờ Thời Sự Tân Báo của Nhật Bản cho đăng bài “Thoát Á Luận” của Fukuzawa Yukichi (1835-1901). Bài báo cổ vũ phong trào Minh Trị Duy Tân và chủ trương cải cách văn hóa Nhật Bản để phát triển kịp các nước phương Tây.

Nội dung chính của bài luận nổi tiếng này, cũng là chủ trương của Fukuzawa Yukichi, được tóm gọn trong hai chữ “Thoát Á”. Nghĩa là thoát khỏi vòng kiềm tỏa của nền văn hóa tiểu nông, cổ hủ lạc hậu, nặng về hình thức giả tạo bên ngoài của các nước châu Á mà Trung Quốc là điển hình, để học theo nền văn minh phương Tây và hội nhập vào thế giới bên ngoài.

Mục đích của chủ trương Thoát Á là giữ độc lập cho nước Nhật và giúp nước này phát triển theo kịp các nước phương Tây đương thời.

Chính nhờ chủ trương này, cộng với sự triển khai thành công của phong trào Duy Tân, nước Nhật đã hình thành được một hệ thống các thang giá trị mới và hội nhập được với bên ngoài, giúp cho nước Nhật không chỉ giữ được độc lập mà còn trở thành một cường quốc về kinh tế, văn hóa và khoa học kĩ thuật sau này.

Đến nay, bài Thoát Á Luận vẫn còn nguyên giá trị tham khảo cho những nước đang phát triển như Việt Nam, đến mức có nhiều người chủ trương: muốn phát triển, Việt Nam cũng cần phải làm một cuộc Thoát Á như Nhật Bản đã từng làm.

Nhưng như vậy có thực sự khôn ngoan, khi châu Á đang trỗi dậy mạnh mẽ, và thế kỉ 21 được cho là thế kỉ của châu Á? Và Việt Nam có thực sự cần thiết phải học lại từ đầu bài học của nước Nhật 125 năm về trước?

Muốn trả lời câu hỏi này, phải tìm xem những cản trở lớn nhất cho sự phát triển của Việt Nam hiện thời là gì?

Quan sát sẽ thấy đó là sức ì văn hóa và tâm lý tự mãn, không muốn thay đổi, thậm chí lảng tránh thay đổi trong một thế giới đang biến đổi không ngừng.

Những giáo điều cũ kĩ, những mô hình và luận thuyết lạc hậu, tuy đã thoái hóa trở thành hình thức và giả tạo, nhưng lại kịp trở thành những thang giá trị lưu hành trong xã hội.

Chúng không chỉ là những rào cản đơn thuần, mà thực sự trở thành những gông cùm, tuy vô hình và được che đậy bằng những mỹ từ, nhưng lại kìm kẹp và trói chặt sự phát triển.

Chúng trở thành những bẫy ngôn ngữ, bẫy giá trị, bẫy thành tích, bẫy hành chính... mà mỗi người, thậm chí cả dân tộc, sa vào và tốn hàng chục năm loay hoay không thoát ra được.

Vì thế, muốn phát triển, không còn cách nào khác là phải chỉ rõ mặt, gọi đúng tên và tìm cách thoát khỏi những gông cùm và bẫy vô hình này.

Chúng là gì?

- Là sự nhạo báng những giá trị phổ quát như Chân-Thiện-Mỹ: dối trá tràn lan; tin trộm cắp giết người hãm hiếp nhan nhản trên mặt báo hàng ngày; tranh giành, cướp, giật hỗn loạn sau mỗi lễ hội hoa...

- Là những giáo điều xa lạ, nhập khẩu từ bên ngoài bằng cách này hay cách khác, do chủ ý của con người hay ngẫu nhiên của lịch sử, làm biến dạng văn hóa và tư tưởng Việt.

- Là những thang giá trị lạc hậu, phản tiến bộ nhưng vẫn được phép, thậm chí dung túng để tồn tại, cản trở hoặc chặn đứng sự ra đời của những thang giá trị mới.

- Là những chỉ tiêu duy ý chí, lửng lơ ở trên trời nhưng lại bắt cả xã hội phải vắt sức chạy theo.

- Là bệnh thành tích, sẵn sàng đánh đổi tất cả, thậm chí phẩm giá con người, chỉ để làm đẹp các con số.

- Là quan liêu trì trệ, không quản được thì cấm, trói tay trói chân tất cả mọi người.

- Là những dự án treo, kế hoạch treo lãng phí hàng chục năm nguồn lực.

- Là văn hóa tiểu nông, tư duy nhỏ mọn, địa phương cục bộ, nhiệm kì.

- Là sự xuống cấp đạo đức, vô cảm trước cái xấu và cái ác.

- Là niềm tin đang bị xói mòn và vỡ ra từng mảng.

- Là im lặng đến rợn người.

- Là giả dối.

- V.v...

Chúng nhan nhản khắp mọi nơi, mọi cấp bậc, mọi mặt của đời sống. Phải gỡ bỏ chúng, thoát khỏi chúng trước hết.

Vì thế, thay vì tính chuyện Thoát Á hay Thoát Âu, Thoát Mỹ, hãy tính chuyện thoát khỏi những những gông cùm kìm kẹp và những thứ xấu xa phản tiến bộ đang nằm trong chính bản thân mình này trước hết. Nghĩa là phải vượt lên bản thân mình, tổ chức lại bản thân mình, thay đổi những thang giá trị đã bị lịch sử chứng minh là lạc hậu để hình thành nên những thang giá trị mới, trong một hình hài mới. Nếu không, những gông cùm kìm kẹp phản tiến bộ này không chỉ cản trở sự phát triển, mà còn trực tiếp đẩy đất nước đến đến bờ tụt hậu, suy vong do sập phải những bẫy ngôn ngữ, bẫy giá trị, bẫy thành tích, bẫy hành chính... do chúng tạo ra.

Chủ trương này có thể gọi bằng một tên ngắn gọn: “Thoát Thân”, với hàm nghĩa: vượt lên bản thân mình, thoát khỏi những thang giá trị, những tư tưởng lạc hậu đang nằm trong chính bản thân mình để tránh sa lầy vào những bẫy vô hình do chúng tạo ra, từ đó hình thành những thang giá trị mới, tư tưởng mới, tiến bộ, hiện đại, mở đường cho phát triển.

Chủ trương thoát thân và thoát thân liên tục sẽ giúp gạt bỏ những cản trở nội tại để đổi mới và sáng tạo không ngừng. Suy cho cùng, phát triển chỉ đạt được từ đổi mới và sáng tạo. Và những cản trở đáng kể nhất cho sự đổi mới và sáng tạo là những cản trở nội tại, nằm ngay trong chính bản thân mình.

Chỉ có như thế, năng lực mọi mặt của đất nước mới được giải phóng. Đất nước mới có thể đương đầu và thích nghi được với một thế giới đầy biến động và thay đổi từng ngày, và quan trọng hơn, không sa vào những bẫy vô hình, do sự vô tình hay cố ý của con người, hoặc ngẫu nhiên của lịch sử tạo ra.

Cho nên, thay vì tính chuyện Thoát Á, Thoát Âu, Thoát Mỹ..., hãy tính chuyện Thoát Thân trước hết.

Haiku (3)

2009-12-26T08:39:00.000+09:00

Thấy nắng

Người hàng xóm mang chăn hoa phơi trước ban công

Những bông hoa héo rũ.

Bách viên thư pháp

2009-12-19T15:41:00.001+09:00

Trong ảnh là bức thư pháp “Hạo Nguyên” do thư pháp da Huy Bầu phóng bút.

Trước khi đi sâu vào phân tích tác phẩm này, chúng ta hãy thử bóc mẽ một phát, xem thư pháp là cái gì?

Thư pháp, nói nôm na, là nghệ thuật viết chữ đẹp, một sản phẩm xuất xứ China.

Từ cổ đại cho đến trước Tần Thủy Hoàng, chữ Hán đã kinh qua một số kiểu: Giáp cốt văn (chữ viết trên mai rùa), kim văn (chữ viết trên đồ kim loại), đại triện, tiểu triện (Triện! Không phải tiện nhé). Tuy nhiên, nhân dân Tầu thời ấy mỗi nơi viết một khác, rất tùy hứng.

Sau khi đất nước thống nhất, tổng bí thư Tần Thủy Hoàng đã chỉ đạo thủ tướng Lý Tư ban hành bộ chữ chuẩn gồm 3300 chữ tiểu triện, bắt buộc áp dụng trong cả nước.

Giáp cốt văn và kim văn đã quá đát, chẳng ai dùng nữa. Thư pháp ngày nay chỉ công nhận 5 kiểu viết: Triện, lệ, hành, khải, thảo.

Triện là lối chữ khắc dấu. Đôi khi trông như tranh các cháu mẫu giáo. Giàu chất biểu tượng học như mật mã Da Vinxi.

Lệ là kiểu chữ viết của các cán bộ văn phòng thủ tướng Lý Tư, cũng được tìm thấy rất nhiều trong các công văn nhà nước đời Hán, Tam Quốc và Tấn. Chữ kiểu lệ hơi bè bè, nét suôn mộc.

Khải, tiếng Tầu có nghĩa là khuôn phép. Chữ viết lối khải đều chằn chặn, góc cạnh gãy gọn, chân chất, nên còn được gọi là “chân thư” hoặc “chính thư”. Thư pháp gia số một dòng này là Chung Do, bạn thân Tào Tháo.

Hành thư và thảo thư thuộc nhóm chữ mềm. Hành thư bay nhảy, phóng khoáng như Thần Hành Thái Bảo Đới Tung. Viết chữ thể hành, xưa nay không ai hơn được Thư Thánh Vương Hi Chi, bạn thân thằng cháu Tư Mã Viêm.

Thảo thư lả lướt như cỏ, người viết vừa viết vừa phiêu, người đọc vừa xem vừa đoán, và hầu như đoán toàn trật. Vương Hi Chi phiêu chữ thảo cũng được, nhưng không bằng lão tiền bối sống trước thời Tam Quốc một tẹo tên là Trương Chi.

Bức thư pháp “Hạo Nguyên” ở đầu bài được viết theo thể Lung Tung thư, là tổng hợp của cả năm thể chữ trên: Có chỗ ngây ngô như triện, có chỗ long lanh như lệ. Chỗ thì vuông vắn như khải, chỗ lại man mác như hành, chỗ xoắn như thảo! Lung Tung thư là một sáng tậu của Huy Bầu. Phi Huy Bầu không ai viết như thế, hehe..

Bức thư pháp độc đáo này còn có tên khác là “Bách viên thư pháp”.

Tương truyền, một hôm Huy Bầu nằm ngủ, mơ thấy mình lạc vào một tòa nhà nguy nga, trước cổng đề ba chữ đại tự "Thư Pháp Viện". Người cai quản Thư Pháp Viện là một vị cao tăng, dẫn Huy đi xem các danh tác thư pháp cổ kim. Cuối buổi, cao tăng dắt Huy vào một thư phòng bày những đồ nghiên bút rất đẹp. Cao tăng bảo Huy thử bút, xem có chiếc nào vừa ý. Chiếc thứ nhất làm bằng lông ngựa, cán gỗ mun khảm xà cừ, nét bút dày, là thứ bút Chung Do đã từng dùng, Huy thích lắm. Chiếc thứ hai làm bằng lông chó, cán bằng bạc, nét bút sắc, là thứ bút Vương Hi Chi dùng lúc sinh thời, Huy lại càng thích. Chiếc thứ ba làm bằng lông chuột, cán mạ vàng, nâng lên thì nặng mà viết xuống thì nhẹ như mây, là di vật của Trương Chi, Huy thích ngây ngất. Bèn quay sang vị cao tăng, bảo, con chọn bộ này. Cao tăng gật gù, vẻ tâm đắc, đoạn bảo: "Xem cho biết thế thôi, bút ấy mày tiền đâu mà mua!". Nói rồi, giúi cho Huy một đồng bạc, đoạn phất tay áo, biến mất.

Huy tỉnh dậy, thấy đồng bạc vẫn còn nằm trong tay, bèn mừng rỡ, chạy ra cửa hàng 100 yên mua ngay một chiếc bút. Bút ấy về sau được dùng để viết nên kiệt tác ^ ^ “Bách viên thư pháp”, có nghĩa là “thư pháp 100 yên”.

Haiku (2)

2009-12-04T10:58:00.000+09:00

Có ai mua không?

(tôi bán rẻ)

Giấc mơ vinh hiển, giàu sang.

Huy Bầu truyện

2009-11-29T22:36:00.000+09:00

Ở quận Quế phía tây kinh thành có chàng thư sinh họ Huy tên Bầu, tuổi ngoại ba mươi mà vẫn lẽo đẽo nghề đèn sách. Bấy giờ sắp tới kỳ tốt nghiệp, chàng thường ở lại trong lab chong đèn gõ phím đến khuya, mệt quá thì rải sofa ra ngủ, có bận năm sáu hôm liền không về nhà.

Một bữa mưa rét, chàng tắt đèn lên chuồng sớm hơn thường lệ. Vừa thiu thiu được một lúc, chợt có tiếng động khiến chàng thức giấc. Chàng nhìn quanh quẩn, rủa thầm đứa nào phá giấc ngủ của ông. Đoạn đứng dậy, xỏ dép khoác áo cừu đi ra ngoài.

Bên ngoài, hành lang tối om. Gió bấc rít lên từng đợt khiến chàng ớn lạnh.

Chàng líu ríu đi về hướng có ánh đèn lọt ra từ khe cửa một phòng nằm cuối hành lang.

Chàng gõ ba tiếng, đợi một lúc. Không thấy ai ra mở, chàng khẽ xoay nắm đấm, hé cửa nhìn vào trong.

Trong phòng đèn đuốc sáng choang, ti vi mở oang oang, một cô gái đang nhún nhảy trước màn hình. Thấy Huy thò đầu vào, cô gái ngưng phắt lại, nhìn chàng dò xét.

- Xin tiểu thư thứ lỗi - chàng nói - Tôi ở lab bên cạnh, nghe tiếng động không ngủ được, mới tìm đến đây. Dám hỏi tiểu thư có thể vặn nhỏ máy thu hình một chút được không?

- Ồ, được thôi - cô gái nói, đoạn lấy điều khiển, chỉnh giảm âm lượng - Mà này, anh ở lab bên cạnh, sao tôi chưa bao giờ gặp anh nhỉ?

- Phải rồi, sao tôi chưa gặp cô lần nào nhỉ? Trong khi hai phòng nằm sát vách nhau...

Chàng nhận ra cô gái rất xinh đẹp. Da mặt cô trắng như sáp, mũi thẳng thanh tú, miệng hàm tiếu chúm chím.

- Hôm nay cô ngủ lại, không về nhà ư? Công việc hẳn là rất bận? – chàng đánh bạo hỏi chuyện.

- Nhà của tôi ở đây thây – cô nói.

- Ừ, phải rồi – chàng nói – Người Nhật vẫn thường lấy công việc làm niềm vui, lấy công sở làm nhà mà.

- Anh uống trà không? Tôi vừa pha một ấm trà huyền mạch...

- Tuyệt quá, nếu thế cho tôi xin một chén – chàng nói.

Huy đỡ lấy chén trà từ tay cô gái, nhấp một ngụm, thấy nước lạnh ngắt.

- Hôm nay rét quá nhỉ, trà mới pha đã nguội tê thế này – chàng nói.

Cô gái không nói gì, chỉ nhìn Huy cười.

Huy thấy trên bàn có cuốn “Cơ học đất giải tích”, lấy làm lạ, bèn hỏi:

- Tiểu thư cũng làm về cơ học đất ư? Cho tôi xem qua được không?

Cô gái đưa sách cho Huy. Chàng giở nhanh mấy trang, rồi bảo:

- Sách hay lắm. Dám hỏi tiểu thư cho tôi mượn về vài hôm được không? Xem xong tôi sẽ giả lại ngay.

Cô gái gật đầu ưng thuận. Chàng thấy cô thật khả ái.

Lúc đứng dậy ra về, Huy hỏi:

- Dám hỏi quý danh của tiểu thư?

- Họ của em là Yanma – cô gái nói.

Qua mấy hôm, photo xong, Huy mang sách sang tính trả lại cho cô gái. Lúc chàng đến, một thiếu niên ra mở cửa.

- Dám hỏi Yanma tiểu thư có ở đây? – chàng nói.

- Ai cơ? – Thiếu niên hỏi.

- Yanma tiểu thư – chàng nhắc lại.

- Yanma tiểu thư? Để tôi vào hỏi lại tiền bối. Xin ông chờ cho một lúc – Thiếu niên nói, đoạn quày quả đi.

Lát sau, thiếu niên quay lại cùng với một đại hán.

- Anh hỏi Yanma nào? – Đại hán nói.

- Tôi không rõ tên, chỉ biết họ của cô ấy. Đây, tên của cô ấy đây – chàng vừa nói vừa mở trang đầu cuốn sách, chỉ cho đại hán xem chữ ký.

- Yanma Akai – Đại hán đọc to, đoạn ngẩng lên nhìn Huy, vẻ ngờ vực – Sách này ai cho anh mượn thế?

- Chính cô ấy cho tôi mượn hôm kia. Nếu hôm nay cô ấy không đến thì phiền anh chuyển giúp tôi sau, được không? – Chàng nói.

- Không được đâu!

- Sao vậy? – Chàng ngạc nhiên – Mà thôi, không dám phiền anh nữa. Để hôm khác tôi lại sang.

Đại hán ngập ngừng một lúc, cuối cùng bảo Huy:

- Có lẽ anh không cần trả nữa đâu. Ba năm trước, cô ấy chết rồi.

Huy Bầu giật nẩy mình, cuốn sách trên tay rơi bịch xuống đất. Từ giữa trang sách, tuột ra một cái xác ép chuồn chuồn, màu đỏ như máu.

Những pha lê (4) - Real Love

2009-11-21T22:41:00.000+09:00

Có hai người mà sinh nhật của họ mình bắt buộc phải nhớ, bởi sự có mặt của họ trên đời đã thay đổi hẳn cuộc đời mình. Một người, tất nhiên, là Gấu nhà mình. Người kia, là John Lennon.

Sách vở viết về Johnny nhiều ngàn vạn. Fan bị ảnh hưởng của Johnny và Beatles nhiều ức triệu. Riêng đối với mình, vì có Johnny, mình biết nhìn ra vẻ đẹp sâu thẳm của sự thiếu hoàn hảo.

Mấy tháng trước khi ngã xuống cái sân gạch ở New York, Johnny viết một quả bài hát, định đặt tên là Tình Yêu (Love). Nhưng có lẽ sợ đụng hàng với quả Tình Yêu của mình ^ ^ nên đổi thành Tình Yêu Xịn (Real Love), thế cho máu:

Tất cả những công to việc nhớn

Tự dưng anh quên tiệt, cứ dư ngủ mơ!

Anh cứ vơ vơ vẩn vẩn, dư thể đang câu giờ

Đợi em.

Cũng giống như bọn nhóc trai, nhóc gái

Mân mê mấy thứ đồ chơi

Chúng nó làm thế chỉ là để câu giờ

Đợi yêu.

Em đừng lẻ loi thế! Đừng lẻ loi thế!

Tình yêu đây, tình yêu xịn đây!

Xịn đấy! Xịn thật mà!...

Tình Yêu Xịn là một trong những tình ca đỉnh nhất của Johnny. Bản original được đệm bằng độc 1 quả piano, cực phiêu lãng, đại khái dư lày:

Real Love (John Lennon)

All my little plans and schemes,

lost like some forgotten dreams.

Seems like all I really was doing

was waitin' for you.

Just like little girls and boys,

playing with their little toys.

Seems like all they really were doing

was waitin' for love.

Don't need to be alone,

No need to be alone.

It's real love, it's real,

Yes it's real love, it's real.

From this moment on I know,

exactly where my life will go.

Seems like all I really was doing

was waitin' for you.

Don't need to be afraid,

No need to be afraid.

It's real love, it's real,

Yes it's real love, it's real.

Thought I'd been in love before,

but in my heart I wanted more.

Seems like all I really was doing

was waitin' for love.

Don't need to be alone,

No need to be alone.

It's real love, it's real,

Yes it's real love, it's real...

Tẩn mẩn Ngày Nhà Giáo

2009-11-20T20:22:00.000+09:00

Mấy bữa nay thằng Mít nhà mình cứ dậm dạp tỉ tê với mẹ nó chuyện mua hoa tặng cô giáo ngày 20/11. Hôm qua cu cậu gọi điện cho bà nội, một cựu nhà giáo, hỏi xin hoa học sinh cũ tặng bà để recycle mang đi tặng cô giáo nó.

Mít nhà mình 5 tuổi, đang học mẫu giáo lớn. Tuổi ấy mà biết tính toán thế thì con hơn cha cả cây số rùi đới! Mình lên lớp 6 mới biết recycle quà 20/11 của mẹ, lúc thì cái nón, lúc thì bộ ấm chén, những quả quà bất hủ đầy tính tượng trưng của một thời vừa mới qua và có lẽ chẳng bao giờ quay trở lại. Giờ thì, Gấu nhà mình bẩu, cứ phong bì cho gọn!

Mình bẩu, ừa, em cứ làm cho chu đáo. Thời đại quang vinh mà chúng ta đang sống chẳng phải là Thời Của Phong Bì sao?

Dịp này, mấy tờ lá cải lại ông ổng chiện đưa phong bì cho cô giáo, rặt một giọng hoài cổ “Ngày xưa đâu có chiện quà cáp thế lọ thế kia, người ta chỉ đến bằng tấm lòng, bằng tình cảm thiêng liêng thế lọ thế kia”. Sốt ruột!

Bà già mình là giáo viên toàn tòng, nói theo lối điện ảnh thì xứng đáng được nhận “Giải thưởng trọn đời”. Vì thế từ nhỏ mình đã biết xiền rất quý, đối với nhà giáo viên lại càng quý! Quà cáp của phụ huynh âu cũng là một giải pháp bất đắc dĩ, nhưng khả dĩ nhất trong buổi hỗn mang này. Cứ hiểu đấy là chút bổng lộc bé mọn đặng giúp thầy cô phấn khưởi lên tý cũng được. Hoặc hiểu đấy là một dạng học phí ngoài luồng cũng được, có sao đâu? Nhưng đừng hiểu đấy là hối lộ, bởi nhận hối lộ là đáng khinh. Chỉ vì chút tiền hèn mà khinh thầy cô thì tội lắm!

Tất nhiên, ai chẳng mong một ngày nào đó chế độ lương bổng cho giáo viên trở nên hợp lý hơn và những chiện eo sèo này sẽ qua đi. Ngày ấy, mình sẽ lại biên một bài man mác, nhớ lại ngày đầu tiên mang phong bì đến nhà cô giáo của con. Đó là một buổi sáng đầy sương thu và gió lạnh...

Chiện quà cáp cho thầy cô, tóm lại, chẳng có gì đáng gọi là vấn đề trong toàn cảnh nền giáo dục nước nhà hiện nay. Đấy chỉ là một cái mụn trên cánh tay của một người mắc bệnh ung thư, chẳng là gì so với những triệu chứng khác, như nạn giáo điều, nạn chạy bằng, nạn mua điểm, nạn quay cóp, vưn vưn...

Cách đây lâu lâu, mình có biên một bài [1] nói về việc dạy trẻ con ở lứa tuổi mầm non, nội dung rất sến, đại khái so sánh phương pháp dạy con nít của bọn Khoai Tây với phương pháp của VN. Bài gửi lên đăng trên trang web của Hội nhà văn hẳn hòi, lòe được mấy thằng bạn, nhưng mục đích chính của mình là nhắn nhủ Gấu để cho thằng Mít nó chơi, đừng ép nó học, vậy thôi. Mình biết có nghìn bài cải lương như thế đăng cả lên Nhưn Dưn thì cũng chẳng giải quyết được vứn đề gì. Bởi căn bệnh của nền giáo dục VN chẳng thể chữa bằng cách xoa dầu cù là kết hợp uống thuốc bắc mà được.

Đó là một căn bệnh trong cốt tủy.

******

Cách đây vài tuần, mình đi theo đứa bạn dã ngoại chụp ảnh cưới, tình cờ gặp lại giáo Vương. Giáo Vương thua mình 3 tuổi, ngồi cùng một chuyến máy bay sang Nhựt với mình. Xuống sân bay hai thằng ngồi nói chuyện dăm câu ba điều rồi chia tay, mỗi thằng một đường. Mình về Kyoto, nó đi Shiga, khoảng cách thì không xa nhưng vẫn là tỉnh khác. Mới đấy mà đã hơn ba năm!

Giáo Vương nghiên cứu giáo dục. Thấy mình có vẻ hiếu học, giáo tận tình giảng giải cho mình về khác biệt giữa giáo dục Nhựt với giáo dục VN. Khác biệt từ nền tảng.

Giáo Vương bẩu, muốn xây một ngôi nhà thì trước hết phải mường tượng ra được ngôi nhà sẽ như thế nào, rồi đến thiết kế, rồi mới xây, vưn vưn. Giáo dục cũng thế, muốn dạy trẻ con thì trước hết phải có được cái hình mẫu con người mà mình muốn đứa trẻ trở thành. Cái này VN mình không có!

Mình hỏi, thế Nhựt Bẩn thì sao?

Giáo liên thiên một hồi, rồi bẩu mình về nhà tự gúc ra mà đọc.

Nhờ sự dạy dỗ của giáo Vương, mình gúc ra cái Giáo Dục Cơ Bản Pháp [2], còn được gọi là Giáo Dục Hiến Chương, là đạo luật nền tảng về giáo dục của Nhựt. VN mình, theo giáo Vương, không có đạo luật nào tương tự [3].

Đạo luật gồm 4 chương, 18 điều, in font size 12 ra bốn trang A4, có hiệu lực từ ngày 31/3/1947, được sửa đổi một lần ngày 22/12/2006.

Điều 1 bẩu, mục đích của giáo dục là hướng tới sự hoàn thiện nhân cách và trang bị những tư chất cần thiết về thể lực và tâm lý cho con người để xây dựng quốc gia và xã hội hòa bình và dân chủ.

Điều 2 bẩu, tự do học thuật đương nhiên là được tôn trọng số 1 rùi [4], nhưng thứ đến, giáo dục nên đặt mục tiêu làm cho con người ta:

i) Có văn hóa và kiến thức rộng rãi, biết yêu chuộng và dám bảo vệ sự thật, biết nuôi dưỡng lòng nhân từ và tình cảm phong phú, biết rèn luyện thân thể khỏe mạnh.

ii) Tôn trọng các giá trị cá nhân, nâng cao khả năng sáng tạo, rèn luyện tinh thần tự chủ, tự cường, coi trọng mối quan hệ giữa công việc với đời sống, coi trọng sự lao động.

iii) Quý trọng chính nghĩa, trách nhiệm, sự bình đẳng nam nữ, sự hợp tác và tương ái với người khác, yêu thích đóng góp và chủ động tham gia vào các hoạt động cộng đồng vì sự hình thành và phát triển của xã hội.

iv) Quý trọng sinh mệnh, coi trọng tự nhiên, có ý thức bảo vệ môi trường.

v) Tôn trọng truyền thống và văn hóa, biết yêu quê hương, đất nước mình, cũng như tôn trọng các nước khác, có ý thức đóng góp vào hòa bình và phát triển của toàn thế giới.

Điều 3 nói về triết lý cho việc học tập suốt đời, khuyên: Mỗi người dân cần tự bồi dưỡng nhân cách của mình, đặng sống một cuộc đời phong phú, vì thế nên mưu đồ việc tận dụng những thành quả của xã hội để học tập hễ có cơ hội, bất cứ ở đâu và suốt cả cuộc đời...

******

Hơn cả một đạo luật, Giáo Dục Cơ Bản Pháp của Nhựt là một minh triết.

Soạn thảo một đạo luật như thế không phải là bất khả thi đối với VN, nhưng cơ sở luật pháp của VN chưa cho phép một đạo luật như thế tồn tại.

******

Sáng nay, mình gọi điện cho bà già mình để chúc mừng. Bà già mình bẩu, nên cho thằng Mít đi học thêm để chuẩn bị vào lớp 1. Mình bẩu, thôi. Bà già mình lại bẩu, rồi đây con người ta đi học thêm cả, điểm cao. Con mình không học thì điểm kém, ảnh hưởng lắm. Mình bẩu, bọn con muốn dạy cháu kiểu khác. Bà già mình hỏi, như nào?

Mình nghĩ bụng trích đoạn đầu của Giáo Dục Cơ Bản Pháp ra để trả lời. Song lại nghĩ, nếu thế bà già mình sẽ nói một câu chắc chắn làm mình tịt ngay. Bà già mình sẽ nói:

“Dạy kiểu đó thì ra đời nó dẫm cho bẹp ruột. Trừ phi xách nó sang Khoai Tây mà sống”.

Minh triết đấy chăng?

Dĩ nhiên! Cô giáo nói bâu giờ cũng đúng!

Chú thích:

[1] Cải cách giáo dục – Chuyện nhỏ

[2] 教育基本法　

[3] Mặc dù ngày 20/11 còn được gọi là Ngày Hiến Chương Nhà Giáo Việt Nam, nhưng VN không có văn bản nào gọi là Hiến Chương Nhà Giáo cả. Thực ra đó chỉ là cách gọi ăn theo Ngày Quốc Tế Hiến Chương Nhà Giáo do Liên Hiệp Công Đoàn Nhà Giáo Quốc Tế lập ra ngày 20/11/1958. Vì thế, tên gọi Ngày Hiến Chương Nhà Giáo Việt Nam nghe thì oách (vì có tý chất Tầu) nhưng sai toét, tiệt đối không nên dùng.

[4] Do điểm này, luật cho phép nhà trường tự đặt ra mục tiêu giáo dục riêng, không nhất thiết phải theo luật. Phạm trù bao gồm của tự do học thuật rất rộng, chẳng hạn, nhà trường có quyền tự chọn sách để làm giáo khoa cho riêng trường mình, không bị kiểm duyệt về những tư tưởng và quan điểm mang ra dạy cho học sinh, vưn vưn...

Haiku (1)

2009-11-13T10:22:00.001+09:00

Ngồi ở ban công

Mưa đỏ. Chấn song. Lục lạc

Ư ử hát. Đợi mùa đông

Hào truyện

2009-11-06T11:15:00.001+09:00

Đây là một bí mật của Cảnh Hào, bạn mình. Vì là chuyện cực bí mật nên Hào chỉ kể cho mỗi Diện thú, cũng bạn mình. Diện thú sau đó kể riêng cho Hoàng trọc, bạn mình nốt. Hoàng trọc kể lại cho mình, dặn giữ bí mật. Mình giữ lời hứa, không kể cho ai, chỉ biên lên đây, hy vọng chẳng ai đọc được. Chuyện như thế này:

Một bữa, chẳng nhớ bữa nào, giáo sư đi vắng, còn một mình Hào trong lab. Đang lướt nét xem Hustler, mới cả Penhouse, mới cả Met-art, bỗng điện thoại đổ chuông dồn dập. Đầu dây bên kia, tiếng em Kai hổn hển:

- Anh sang ngay nhé!

Hào mừng khấp khởi:

- Chuyện gì hot thế?

Em Kai nói:

- Cứ sang thì bít!

Hào vội vàng tìm quần mặc vào rồi xuống nhà lấy xe máy, phi một mạch đến chỗ trọ của em Kai.

Hào đến. Em Kai đón Hào ngoài cổng rồi dắt ra sau vườn. Hai người ngồi xuống bãi cỏ. Em Kai chỉ vào mấy khóm cúc mọc lung tung beng ở chân hàng rào, bảo Hào:

- Trưa nay, lúc em ngủ dậy, thấy hoa cúc nở trong vườn, bỗng xúc cảm nhớ đến một kỷ niệm của thời thiếu nữ. Lần ấy, cũng vào một dịp đầu thu như thế này, mùa thu Hà Nội, anh biết rồi đấy, mùa thu Hà Nội đẹp biết bao! Em nghĩ mùa thu Hà Nội đẹp hơn Kyoto nhiều. Em cũng rất thích Kyoto vì nó có nhiều con phố đẹp, xe cộ đi lại rất trật tự, giao thông rất an toàn. Giao thông ở Nhật thì số một thế giới rồi anh nhỉ, tàu shinkansen của nó chạy êm thôi rồi anh nhỉ. Hôm trước em đi tàu shinkansen, để cốc cà phê trên bàn, chạy từ Tokyo về Kyoto mà không sánh ra giọt nào anh ạ. Vì thế, em mới nảy ra ý nghĩ rủ anh sang uống cà phê!

Hào nghe mê mẩn, chân bước vô thức, theo em Kai vào tiểu đình, thấy trên bàn đã bày sẵn một bộ ấm pha cà phê, hoa văn lem nhem, biết ngay là đồ quý. Em Kai bảo, đây là vật gia bảo truyền đời của dòng họ, có niên đại từ thời Dân chủ cộng hòa. Thời ấy người ta không pha cà phê bằng phin, mà dùng ấm, thật là tao nhã. Nói đoạn đứng dậy, bỏ xu vào vending machine, bấm choách choách. Hào nghe độp độp hai nhát, rồi thấy em Kai lôi ra hai lon cà phê Georgia nâu bóng, đưa cho Hào một lon.

Đôi trai gái cùng nhau nâng lon khề khà thưởng thức.

Uống được nửa chừng, bỗng trên không mây kéo đen kịt. Em Kai trỏ tay lên không nói:

- Có rồng lấy nước!

Hào nói, "Ờ, rồng lấy nước".

Em Kai hỏi, "Anh Hào có rõ phép biến hóa của rồng chăng?"

Hào nói, "Không rõ".

Em Kai nói:

- Con rồng biến hóa có khi to, khi nhỏ, lúc cứng, lúc mềm. Khi vươn mình to lớn thì cuộn mây, phun mù. Khi thu hình nhỏ bé để tàng hình ẩn tích. Con rồng trong loài vật cũng ví như người anh hùng trong đám người. Anh Hào từng đi đây đi đó nhiều, chơi khắp bốn phương, ắt rõ những ai là anh hùng thời nay?

Hào nói, "Anh chỉ là người trần mắt cận, làm sao nhận biết được anh hùng?".

Em Kai nói, "Thôi, xin đừng quá khiêm như thế!"

Bấy giờ, Hào mới làm bộ suy nghĩ, rồi kể ra:

- Nam công chúa ở Tây Thụy, có bằng tiến sỹ Nhựt, biết quần ten nít, biết đánh cầu lông, có thể gọi là anh hùng?

Em Kai cười nói, "Như thế khác gì Xuân tóc đỏ? Đấy không phải anh hùng".

Hào lại nói:

- Diện thú ở mạn Seiyu, assmin trang Press, cao to đen hôi, sao đang nổi của KyotoFC, có thể gọi là anh hùng?

Em Kai lại cười nữa, "Đã là gì so với Công Vinh? Không phải anh hùng!".

Hào lại suy nghĩ giây lát rồi nói:

- Huy bầu ở Katsura, chủ lốc enjoycuocsong, có cả facebook, biết đánh ghi ta, có thể gọi là anh hùng?

Em Kai lắc đầu, "Biên lốc nịnh vợ, mở book khoe con, đánh đàn như xẩm mù, có qué gì đâu mà gọi là anh hùng?".

Hào lại nghĩ một lúc lâu, rồi nói: "Ngoài những người vừa kể, anh chẳng biết có ai nữa".

Em Kai nói:

- Người anh hùng ấy à? Phải là người nuôi chí lớn trong tim óc, có mưu cao kế giỏi, có tài trùm vũ trụ, có chí nuốt trời đất, ấy mới đáng mặt anh hùng chứ?

Hào hý hửng hỏi:

- Ai là người được như thế?

Em Kai bẩu:

- Chẳng ai cả. Đừng có tưởng bở!

Lúc ấy, trời sắp đổ mưa, bỗng có một tiếng sấm nổ ran.

Hào lơ đãng nhìn lên trời, lon cà phê cầm trên tay nghiêng đổ.

Em Kai bảo, "Ây, ây, đổ đổ đổ!"

Hào từ từ cúi xuống, lấy tay kéo vạt quần vừa bị cà phê đổ vào, nói:

- Chết cha! Không biết giặt có đi không...

Em Kai bảo, "Xà phòng Omo tẩy sạch 99 vết bẩn".

Nói xong, lại lon ton chạy ra vending machine bấm choách choách, mang vào cho Hào một lon khác.

Em Kai biết đâu, Hào đã cố tình làm đổ cà phê để che đậy việc sợ sấm vãi ra quần của mình, hố hố hố...

Xế mới của Huy bầu

2009-10-26T20:08:00.001+09:00

Chuyện cụ Gióng

2009-10-24T20:55:00.000+09:00

Mình có mấy thằng bạn rất tởm, rất đáng nể. Hoàng trọc là một trong số ấy.

Hoàng trọc thua mình 8 tuổi, nhưng nói chuyện với nó mình vẫn phải rón rén, vì vớ vẩn nó bật lại ngay. Đề tài ưa thích nhất của nó là buôn chứng Nhật. Món này mình kém, nên hay đá sang mảng thời sự văn hóa xã hội cho lành, nó cũng chiều.

Hoàng trọc chơi ghi ta, hát nhạc vàng, điêu luyện cực. Lăn lóc ở Nhật đã dăm năm nên đọc tốt Murakami bằng nguyên tác. Nhưng mấy món ấy chưa làm mình phục lắm. Món mà nó làm mình khiếp nhất là thuộc Kiều.

Có một dạo tương đối rảnh, mấy thằng thường tụ tập đàn sáo, phỏm phạch ở nhà Nam công chúa. Lúc đi ngủ, mình hay nằm cạnh Hoàng trọc, bảo, mày làm tý Kiều cho anh em dễ ngủ. Đọc từ đầu. Nó bảo em thuộc quãng hơn ngàn câu, nhưng mình chưa bao giờ nghe nó đọc hết chỗ ấy. Thường thì chỉ nghe xong đoạn Kiều phi bờ tường đi gặp giai là mình thiếp.

Thôi dừng chuyện Hoàng trọc ở đây kẻo lạc đề. Đang định nói chuyện cụ Gióng mà nhỉ?

Sao lại mắc mớ đến Hoàng trọc ở đây? Tại vì hôm qua gặp, nói chuyện với nó, rồi về nhà lên mạng đọc cái tin [1] làm mình nhớ đến chuyện cụ Gióng, hai chuyện có chút liên quan.

Trọc kể, tuần rồi em có lớp của ông giáo Nhật, giảng về lịch sử, văn hóa, vưn vưn thông qua các đặc điểm của ngôn ngữ. Ví dụ, nhìn vào tiếng Nhật thì có thể thấy lịch sử Nhật không có nhiều vụ thảm sát. Vì sao? Vì tiếng Nhật chỉ có nhõn một từ để chỉ việc thảm sát, trong khi các ngôn ngữ khác, chẳng hạn tiếng Anh, tiếng Trung, thì có rất nhiều.

Ừa, có lý phết!

Một ví dụ khác: Tiếng Nhật cho thấy tộc dân Nhật nhã nhặn hơn người. Để xua đuổi một ai đó, các ngôn ngữ khác chỉ cần dùng những từ có độc một âm (như Cút! hoặc Xéo!), còn tiếng Nhật vẫn phải dài dòng, và nhờ thế bớt được vài phần thô lỗ.

Ừm, nghe có lý, nhưng mà... Có mùi suy diễn, mình nghĩ.

Lúc ấy xung quanh đang chộn rộn nên chuyện dừng ở đấy. Về nhà, đọc xong cái tin, tự nhiên muốn khơi lại.

Dựa vào các tài liệu ngôn ngữ để tìm hiểu lịch sử, văn hóa tộc dân không phải là một điều mới mẻ. Hồi bé, chúng ta được học "Câu chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh phản ánh lịch sử đấu tranh chống thiên tai, lũ lụt của nhân dân ta", hay "Tấm Cám là sự khẳng định về chiến thắng của cái Thiện trước cái Ác", vưn vưn. Những kết luận như thế không hoàn toàn chuẩn, có mùi suy diễn. Đâu phải mọi truyền thuyết, cổ tích đều phải ẩn chứa một bài học đạo đức cao đẹp! Chẳng hạn, không thể nói Tấm là đại diện cho cái Thiện được, giết người làm mắm mà thiện à? Mình thì nghĩ đơn giản, Tấm Cám chỉ là một câu chuyện về thói gato (ghen ăn tức ở) của tộc dân Việt, hehe...

Tìm hiểu chuyện xưa để kết luận chuyện nay là việc của các nhà nghiên cứu. Trong việc này, những người giỏi phải tránh được suy diễn. Mình thấy thầy của Hoàng trọc bảo "tiếng Nhật dài dòng để tránh thô lỗ" là xi diễn. Tiếng Nhật nói cái gì chẳng dài dòng? Và sắc thái khi nói còn quan trọng hơn chữ nghĩa chứ? Hơn nữa, khi cáu cục lên rồi, người ta dùng hành động nhiều hơn lời nói, và xem phim về quân đội Nhật thời chiến thì sẽ hiểu rõ thế nào là quân phiệt Nhật.

Quay lại chuyện cụ Gióng. Người Việt ai chẳng biết chiện cụ, rằng cụ lên ba mà vẫn không biết nói cười, không biết đi đứng. Lúc cụ mở miệng nói được cũng là lúc cụ bắt đầu lớn. Lớn nhanh như thổi (nguyên văn đấy!). Nhoằng cái đã thành đàn ông. Rồi cụ đi uýnh nhau, "đồ chơi" là một quả roi sắt. Chơi đang hay thì roi gãy, cụ nhổ tre uýnh tiếp. Xong game, cụ thăng, hóa thánh. Hết chiện.

Nếu được phép xi diễn thì ta có thể rút ra từ chuyện cụ Gióng vài kết luận vui vui, bựa bựa như thế này:

1) Truyền thuyết này cho thấy nhưn dưn ta có truyền thống làm đồ dỏm đồ giả. Bằng chứng là roi sắt đã bị pha gang vào, cho nên mới nửa đường đứt cước!

2) Nhưn dưn ta coi công nghiệp chẳng là cái đinh gì! Bằng chứng là vẫn thích chơi gậy tre hơn gậy sắt. Gậy tre bền vô địch, lửa táp cũng chỉ sém vàng chớ hổng sao hết, chơi được đến cùng!

3) Điểm cuối cùng, và là điểm đặc sắc nhất trong câu chuyện này: Nhưn dưn ta nhận thức cực rõ tầm quan trọng của tự do ngôn luận. Bằng chứng: Sau khi cụ Gióng mở miệng được thì cụ lớn! Lớn nhanh như thổi (nguyên văn nhé!).

Xi diễn như thế, chẳng bít đúng hay sai?

Ghi chú:

[1] Đúc tượng Thánh Gióng 85 tấn vào ngày 'trùng cửu'

Hạo Nguyên

2009-10-24T12:35:00.000+09:00

Là tên thằng cu con, con Thắng râu bạn mình, vừa mới chào đời hôm qua. Mẫu thân nó họ Lý, gốc Hoa giống mình ^ ^, nên đặt tên con đẫm chất Tầu, giống tên con mình ^ ^.

Mừng cháu ra đời khỏe mạnh, tặng cháu yêu một bài thơ:

夜半生浩原

朝辉日上天

露气闻芳草

歌声识桂川

Phiên âm:

Dạ bán sinh Hạo Nguyên

Triêu huy nhật thướng thiên

Lộ khí văn phương thảo (*)

Ca thanh thức Quế Xuyên! [1]

Dịch thơ:

Nửa đêm, sinh Hạo Nguyên

Sáng sớm, mặt trời lên

Đồng cỏ thơm ngào ngạt [2]

Sông Quế nhạc vang rền! [3]

Ghi chú:

(*) Mượn tạm của bạn Mạnh Hạo Nhiên đời Đường (bài Dạ độ Tương thủy).

[1] Quế Xuyên: Sông Katsura, đọc theo âm Hán.

[2] Theo Lý mẫu, Hạo Nguyên có nghĩa là cánh đồng cỏ rộng lớn, thường thấy ở nơi đăng ký hộ khẩu của Thành Cát Tư Hãn.

[3] Nhạc do các bạn của bố cháu uýnh. Thắng râu bố cháu là ranh ca của ban nhạc Katsura Knights đới, đừng có đùa!

Mùa đông Geneva

2009-10-21T11:09:00.000+09:00

(Bấm vào hình để phóng to)

Ghi chú: Tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của Nam công chúa ở Geneva tại đây.

Những pha lê (3) - No matter what

2009-10-17T11:08:00.000+09:00

Thằng Stephen bạn mình ^ ^ người Ireland, lúc nhỏ tính tình hiền lành, lớn lên gay. Cũng may có tý tài lẻ, hát khá hay, nên cuộc sống cũng tàm tạm. Cách đây mấy hôm, cu cậu ngồi nhà tập yoga (hoặc luyện công gì đó, không rõ lắm) chẳng biết tập tành thế nào mà tẩu hỏa nhập ma, tràn dịch phổi, chết tốt.

Bạn mình bằng tuổi mình nhưng chưa vợ con gì (gay mà), chết thế kể hơi sớm. Sinh thời, cu cậu hát mấy bài khá đỉnh, có một bài tiêu đề "Kệ cụ nó", lời lẽ tiêu sái:

Người ta bảo gì, kệ cụ nó

Người ta làm gì, kệ cụ nó

Người ta thuyết giáo thế nào cũng kệ cụ nó

Lẽ phải chính là cái mà ta tin...

Không đời nào ta chối bỏ niềm tin

Ta không thể biến mình thành kẻ khác

Ta có một tình yêu không bao giờ phai nhạt

Kệ cụ người ngoài, ta chỉ biết vậy thôi.

Chỉ sống có ba chục năm trên đời, nhưng cất lên được cái lẽ sống hào sảng như thế, xét cho cùng, cũng đã là đủ.

Hát lại bài này để tưởng nhớ Stephen Gately:

No matter what (Andrew Lloyd Webber)

No (A) matter what they tell us
No matter what they do (Bm)
No matter what they teach us (E)
What we believe is true (A)

No matter what they call us (A)
However they attack (Bm)
No matter where they take us (E)
We'll find our own way back (A)

I can't deny what I believe (A7)
I can't be what I'm not (D)
I know I'll love (Bm) forever (E)
I know, no matter what (A)

If only tears were laughter (A)
If only night was day (Bm)
If only prayers were answered (E)
Then we would hear God say (A)

No matter what they tell you (A)
No matter what they do (Bm)
No matter what they teach you (E)
What we believe is true (A)

And I will keep you safe and strong (A7)
And shelter from the storm (D)
No matter where (Bm) it's barren (E)
A dream is being born (A)

No matter who they follow (A)
No matter where they lead (Bm)
No matter how they judge us (E)
I'll be everyone you need (A)

No matter if the sun don't shine (A7)
Or if the skies are blue (D)

No matter what (Bm) the end is (E)
My life began with you (A)

I can't deny what I believe (A7)
I can't be what I'm not (D)
I know this love's (Bm) forever (E)
That's all that matters now
No matter what (A)

Bí mật của Nam công chúa

2009-10-09T17:31:00.000+09:00

Ghi chú: Tên nhân vật trong truyện chỉ có tính chất minh họa, không nhất thiết phải khác sự thực (@An Hoang Trung Tuong)

Sự giúp đỡ từ thiện là có hại...

2009-10-05T22:56:00.000+09:00

Mấy người bạn của mình đang rủ nhau làm từ thiện vì vụ bão số 9. Dự định sẽ gom tiền bên này rồi nhờ thằng Huy bèo, đang về VN công tác, xuống tận nơi đưa cho chính quyền địa phương, hoặc nhờ một tờ báo nào đó chuyển hộ. Với những việc như thế này thì thằng Huy bèo bạn mình là thằng đáng tin nhất (!) trong số những thằng không thể tin nổi, hehe... Mấy lần trước nó đều hòan thành sứ mệnh, thậm chí còn làm hơn thế. Nhưng chuyến này vì công việc quá bận nên nó được tha. Phương án hai là chuyển tiền cứu trợ thông qua một tổ chức nào đó. Trước khi có Huy bèo thì hội SV Kyoto thường dùng cách này.

Làm từ thiện, nếu đúng theo nghĩa của nó, là việc nên làm mọi nơi, mọi lúc. Làm từ thiện, nếu đúng theo nghĩa của nó, phải được phát xuất từ động cơ duy nhất, vô điều kiện và không vị lợi là lòng thương người. Tất nhiên, cuộc sống không bao giờ cam chịu đơn giản như thế! Nó cho phép chúng ta làm từ thiện với một tâm niệm không hoàn toàn vô tư, nhưng vẫn được chấp nhận rộng rãi, rằng "Mình giúp người ta lúc này thì sẽ có lúc người khác giúp mình". Nó cũng cho phép chúng ta làm từ thiện vì sĩ diện, ví dụ như khi đi chơi với người yêu. Lên tầm doanh nghiệp thì chúng ta có thể làm từ thiện để quảng cáo kết hợp né thuế thu nhập, kiểu mua tranh đấu giá trên TV. Chúng ta cũng có thể làm từ thiện để mong được phước lộc, kiểu ngày rằm đi chùa. Và chúng ta hoàn toàn có quyền làm từ thiện để sám hối, mong chuộc lại những tội lỗi trong quá khứ, giống như anh Năm (Cam) đã đúc tượng tiến chuông. Muôn hình muôn vẻ, thế mới là cuộc sống! Nhưng dù xuất phát từ bất cứ động cơ nào, nếu một việc từ thiện mà giúp được người cần giúp, đỡ được người cần đỡ, thì đó là một việc tốt. Nghĩa là chúng ta nên nhìn kết quả mà đánh giá thôi.

Ai làm từ thiện cũng muốn dẫn đến một kết quả có hậu. Nhưng, cuộc sống không bao giờ cam chịu sự nhàm chán như thế! Vào một ngày đẹp trời, có thể chúng ta sẽ góp tiền xây dựng chùa cho một nhà sư đểu đi quyên, sẽ cho tiền một gã hát rong cụt chân vì gã giấu cái cẳng chân lành lặn hẳn hoi trong ống quần khéo quá. Hoặc tệ hơn, chúng ta cho tiền một đứa trẻ ăn xin để cuối ngày nó mang về nộp cho mụ chủ chăn. Rất may là những câu chuyện như vậy không nhiều. Có đúng thế không? Hay là vì chúng ta không biết nhiều về những cái kết kiểu ấy? Cũng như chúng ta không biết được bao nhiêu phần trăm tiền ủng hộ đồng bào bão lụt mà Mặt trận tổ cò nhận từ nhà từ thiện sẽ đến được tay người bị nạn. Chẳng phải từ sau vụ tiền Tết cho người nghèo bị ăn cắp mà mình mới trở nên nghèo lòng tin vào cái tổ chức từ thiện quốc doanh này. Cứ theo suy luận logic thì trong một bộ máy mà ngay cả những việc các bạn ấy phải làm và được trả lương mà các bạn còn kệ thây ra đấy nếu chưa có lót tay thì không nên tin rằng các bạn sẽ làm tốt những việc từ thiện làm-hay-không-tùy-tâm, và không được trả công.

Người Việt có lẽ là một tộc dân giàu lòng thương người. "Lá lành đùm lá rách" có lẽ không phải là một lời đãi bôi, vì mình thấy rất nhiều người quanh mình làm từ thiện rất nhiệt tình. Nhưng cách làm từ thiện của chúng ta có chỗ không ổn. Chúng ta thiếu một tổ chức có phạm vi rộng lớn (giống như Mặt trận tổ cò), hoạt động có hiệu quả và được tin tưởng (không giống như Mặt trận tổ cò). Vì thế, các tổ chức từ thiện đều nhỏ lẻ, phạm vi hẹp, thành viên ít. Phần lớn chúng ta không tham gia một tổ chức từ thiện nào thường xuyên. Chúng ta làm từ thiện một cách ngẫu hứng, không có thông tin đầy đủ về đối tượng ta hướng đến, và không biết kết quả của công việc ta làm. Chúng ta ủng hộ đồng bào bị thiên tai hay thảm họa theo cách cho tiền một người ăn xin ngoài chợ: Chỉ để dỗ cái con lương tâm đang cựa quậy ngủ yên. Gửi đi một ít tiền bạc, xong, chúng ta xoa tay, tự hài lòng với chính mình, tối đến ngủ ngon. Nhưng câu chuyện không dừng lại ở đấy.

Vừa rồi, trên lá cải Dân Trí có một bài rất xúc động về "Bé năm tuổi chăm mẹ bị ung thư" [1]. Độc giả đọc xong gửi tiền nong giúp đỡ rất nhiều, lên đến tỷ đồng [2]. Đây đúng là một minh họa đẹp về lòng nhân ái của người Việt. Tuy nhiên, còn bao nhiêu hoàn cảnh khốn khổ khác không được lên báo thì sao? Có đủ báo chí để đưa tất cả những chuyện tương tự không? Lại nữa, thằng bé mới 5 tuổi, mẹ nó mất rồi thì nó biết làm gì với số tiền ấy?

Làm từ thiện kiểu "cho qua" có khi không những không giúp được người mà còn hại người. Mình có thằng bạn không bao giờ cho tiền những người ăn xin, nó bảo, không cho thì họ còn kiếm cách khác mưu sinh. Xin được thì họ cứ đi ăn xin mãi. Cũng có lý!

Ai đó đã nói: "Đừng cho cá. Hãy cho họ một cái cần câu". Chí lý, nhưng mấy ai làm theo được, bởi cho con cá thì dễ chứ cho cái cần thì không đơn giản. Ai biết người ta cần loại cần nào mà cho?

Trái với lời ông Cụ, mọi người sinh ra đều không bình đẳng. Người cao, người thấp, người béo, người gầy. Người may mắn thì được mạnh khỏe, minh mẫn. Người kém may mắn thì phải mang khuyết tật. Lớn lên thì sở thích của từng người khác nhau, năng lực của mỗi người cũng khác nhau. Nhưng ai cũng cần hai thứ: Sức khỏe và tri thức. Đó là hai cái cần câu mà không ai không cần.

Làm từ thiện nhằm vào hai cái đích ấy thì không thể sai đi đâu được. Vì thế, mình thấy làm như cái Vân Anh bạn mình [3], chị Nguyệt Anh chị họ mình [4] hoặc anh Michael Brosowski bạn mình [5] là chuẩn: Đối tượng rõ ràng, phương tiện cụ thể, kế hoạch thường xuyên, lâu dài, và quan trọng nhất là chỉ cho cần chứ không cho cá.

Mình dùng câu nói của tỷ phú John D. Rockefeller (1839-1937), một trong những nhà từ thiện lớn nhất mọi thời đại, để chốt lại bài này:

“Charity is injurious unless it helps the recipient to become independent of it.”

nghĩa là:

"Sự giúp đỡ từ thiện là có hại, trừ khi nó làm cho người nhận trở nên không cần tới nó nữa".

------------------------------------------------------
Links:

[1] Nghẹn lòng trước cảnh con 5 tuổi chăm mẹ ung thư

[2] Mẹ con cô giáo Mến đã nhận được 1 tỷ đồng

[3] Những Người Bạn

[4] Dự án từ thiện SympaMeals

[5] Quỹ trẻ em Blue Dragon

Văn tế xe máy

2009-10-01T18:54:00.000+09:00

Hỡi ôi!

Dẫu biết tạo hóa có sinh thời có diệt

Mà lòng sao không khỏi đau thương!

Mới hôm qua:

Đôi ta bước thấp bước cao, lọ mọ con cú trở về, lúc tiếng mõ canh ba vừa điểm

Đèn đường khi mờ khi tỏ, run rẩy lá vàng chợt rụng, giữa cơn mưa sùi sụt đầu thu

Thật là:

Lịch duyệt phong sương, lối lên lab đã trở nên thân thuộc

Giãi dầu mưa gió, đất kinh thành còn mấy chỗ chưa qua?

Đường số 9, phố Shijo, quán xá nhác trông đà hoan hỉ

Dốc Ngự lăng, khu học viện, thầy trò vừa thấy đã tươi hoa

Mạn dưới Uji, nghe thoang thoảng tiếng bô đầu xóm, dân gian liền mở rượu khui bia

Nẻo trên Nông nghiệp, thấy long lanh biển số cuối làng, bách tính vội xóc bài trải chiếu!

Nhớ ngươi xưa:

Dung tích nhõn năm chục xê xê, nhưng khi đã xuống đường rồ máy, nhẽ đua cùng xe khách Nghệ An

Vai ngang không quá nửa thước dài, gặp phải hôm đất chật xe đông, luồn lách tựa công nông Thanh Hóa

Năng lực đánh bóng mặt đường, chiến hữu ai dám bỉ bai?

Tiến thoái ứng biến tùy cơ, công an nào dám dậm dọa?

Cho nên:

Tuy mua về chỉ hai man rưỡi, cộng mấy nghìn tiền phạt đỗ xe, tấm thân ngươi thực đáng giá ngàn vàng

Cùng tớ ruổi rong hăm bảy tháng, bước công danh còn có nửa năm, ai ngờ nỗi giữa đường gặp họa?

Thương thay:

Trời già nỡ phụ người hiền, để cho ngươi đụng mặt bọn chôm xe

Khi chung quanh tất cả đều hai, chỉ có mỗi thân ngươi là một khóa

Hiềm vì khóa cổ mong manh, gặp phải thằng đá xế lõi đời, nên phút chốc tan ngọc nát vàng

Chỉ tiếc sinh thời mã thượng, phút chia phôi không thấy được nhau, dẫu chỉ nói một lời thôi cũng thỏa!

Nam công chúa truyện

2009-09-07T14:11:00.001+09:00

Nam công chúa họ Lê, tên tục rất bậy, người làng Đình Bảng. Làng ấy phong cảnh hữu tình, có cây có cối, vốn là chỗ địa linh nhân kiệt. Lúc công chúa ra đời, trên trời xuất hiện một ngôi sao to, người thường nhìn vào thì thấy chói lóa, người mù thì không sao, dân gian gọi là mặt trời. Nam công chúa lớn lên dung mạo kỳ vĩ, hai mắt nằm ngang nhau, mắt không nhìn thấy tai, mũi cao hơn miệng, miệng có hai môi, môi lớn môi bé tách bạch. Có người thầy bói xem tướng Nam, nói: "Người này về sau tất đỗ Tiến sỹ". Ấy là đang nói đời xưa, cả thiên hạ mỗi năm mới có một vị tiến sỹ, chứ bây giờ tiến sỹ nhiều như lợn con, nhưng đấy lại là chuyện khác, ở đây không nói đến.

Nam công chúa đến tuổi trưởng thành, thấy thiên hạ loạn lạc, bọn gái ngon như Vàng Anh Hoàng Thùy Linh đều rơi vào tay dân chơi như Cường đô la, Việt đát, bèn lấy làm uất ức, ở nhà đóng cửa đọc sách suốt một năm trời, rồi đem hết sở học viết nên một cuốn, gọi là "Tán gái chân kinh". Năm sau, Nam mang sách đó đi về phía Tây, du thuyết vua Thái. Vua Thái nói: "Người Thái ta từ xưa tới nay sống nhờ kỹ nghệ sex, không đi dạy thiên hạ thì thôi chứ thiên hạ làm sao dạy được người Thái". Nam nghe thế, chán hẳn, bèn bỏ ý định thuyết phục Thái Vương.

Nam công chúa đi về phía Đông, gặp Nhật hoàng, nói chuyện với Nhật hoàng hai ngày hai đêm không nghỉ, sắc mặt buồn ngủ. Nhật hoàng nói: "Một nước không biết dùng người tài tất mang họa diệt vong", rồi ban cho Nam giấy gọi đi thi lấy học bổng du học Nhật Bản.

Nam lĩnh giấy ấy, nửa mừng nửa lo. Tối đến, nằm mơ thấy một vị thần. Nam hỏi: "Xin thần linh mách nước đề thi". Vị thần nói: "Thiên cơ bất khả lậu". Nam tỉnh dậy, nhớ lại lời vị thần, lấy làm đắc chí.

Bấy giờ, trong thiên hạ bệnh cúm gà, cúm lợn hoành hành. Vì thế đề thi năm ấy chủ yếu hỏi về cách phòng chống dịch bệnh. Nam công chúa nhờ biết đề từ trước, vào đến phòng thi liền phóng bút viết một bài, ngôn ngữ hào hùng, ý tứ mạch lạc: "Khi xưa, các bậc hoàng đế thường có nhiều vợ. Vợ cả thì lập làm hoàng hậu, thứ đến là các phi. Dưới các phi là bọn cung tần mỹ nữ, gọi là cơ, tức là một dạng bồ nhí. Cổ nhân có câu "Thiên cơ bất khả lậu", thiên là trời, thiên cơ là bồ nhí của trời. Suy ra, câu ấy có nghĩa là "Làm bồ nhí của trời thì không thể mắc bệnh lậu"". Nhật hoàng xem bài thi của Nam, mừng rỡ, bèn sắm một trăm cỗ xe đưa Nam về kinh đô.

Thời gian thấm thoắt thoi đưa, Nam công chúa ở kinh đô hơn hai năm vẫn chưa được vào yết kiến Nhật hoàng, lấy làm buồn bực, bèn bắt chước Thái công Vọng khi xưa, mang cần câu ra ngồi trước siêu thị điện máy Midori câu cá. Một bữa Nam đang lểnh mểnh bên hồ, lòng ngổn ngang trăm mối u buồn, bỗng thấy một ông già đi ngang qua cầu, làm rơi chiếc dép xuống nước rồi kêu Nam: "Tiểu tử, lại đây lượm chiếc dép cho ta". Nam công chúa thấy ông lão có dáng tiên phong đạo cốt , biết không phải người thường liền bước đến, cúi lượm chiếc dép trao cho ông lão rất kính cẩn. Ông lão xỏ chân vào dép rồi lại đánh rơi xuống nước. Nam nhặt, cứ thế đến ba lần, cử chỉ kính cẩn không hề tỏ ý bất mãn. Ông lão mỉm cười nhìn Nam nói : "Bọn Seiyu bán toàn dép Tàu, đểu thật, cứ đi vào lại tụt". Nói xong phất áo đi thẳng.

Nam công chúa ở tu viện, lúc rảnh rỗi thường ra sau vườn tập ném bóng. Trong vườn dựng sẵn mấy cái cột cao, trên đỉnh lắp một cái vòng tròn bằng sắt, cỡ to hơn đầu người. Nam tập ném mãi mà không vào được vòng, bèn quỳ xuống khấn lạy. Khấn vừa dứt lời, một vị thần lập tức hiện ra, chính là ông lão hôm nọ. Ông lão nói: "Muốn ném vào được thì tay trước hết phải dẻo", nói đoạn dùng quạt điểm vào mấy huyệt trên tay Nam. Nam mừng rỡ, nhặt bóng ném tiếp, vẫn không lọt. Ông lão lại nói: "Tay dẻo mà tâm không định thì cũng vô ích. Xem ta làm mẫu mà làm theo". Ông lão nhắm mắt thở sâu một lúc, đoạn đưa tay nhặt lấy trái bóng, phất một cái. Cũng không lọt. Ông già chán quá, tỏ ý muốn bỏ đi. Nam nói: "Đội ơn sư phụ. Sư phụ lượn cho trong nước!", rồi quay ra tập một mình.

Nam công chúa kiên trì tập luyện, ngày chơi đêm nghỉ, cứ thế được một năm thì công lực đạt đến mức thượng thừa, ném mười quả có khi vào được một hai quả, từ đó trở nên nổi tiếng khắp vùng.

Câu chuyện Nam công chúa khổ luyện thành tài lưu truyền trong dân gian, nên mới có câu: "Con trâu là đầu cơ nghiệp".

Lại nói, khi ở tu viện, Nam công chúa kết bạn với bọn Huy bầu, Diện thú, chơi bời với nhau rất tâm đắc, năm ngày một hội chắn, ba ngày một hội phỏm. Chuyện này sử sách đã nói nhiều, nay không nói đến nữa.

Sang năm thứ ba, có người thương gia thấy Nam cốt cách phi phàm, bèn về bàn với vợ, muốn đem con gái gả cho Nam. Bà vợ nói: "Tên Nam từ trước tới giờ lăn lóc trong giang hồ, thân thể ô uế, muốn cưới con gái ta thì phải trai giới ba tháng. Trong ba tháng ấy chỉ được ăn cháo trộn xúc xích, tối đến phải ngủ lại chùa không được về nhà. Nếu phạm vào một trong hai điều ấy thì coi như hỏng". Nam nghe theo lời ấy, cuối cùng lấy được vợ.

Đời sau có thơ ca tụng chuyện này:

"Nước sông cuồn cuộn chảy về đông

Sóng vùi dập hết anh hùng

Canh bốn canh năm vừa chợp mắt

Cá đâu đớp động dưới ao bèo"

Nam công chúa lấy vợ được một tháng, một hôm người vợ nói: "Chàng là giống rồng, thiếp là giống tiên, phải xa nhau một thời gian thì về sau mới được trọn vẹn". Nam nói: "Lạc Long Quân và Âu Cơ có thể ly dị chứ ta với nàng thì không. Nàng muốn đi đâu thì tùy, ta sẽ đi cùng nàng".

Trời nghe thấy chuyện ấy, cảm động vãi nước mắt. Vì thế ngày nay, vào khoảng tháng bảy âm lịch thường có mưa dầm, đường xá loét nhoét, đi lại khổ thấy mẹ, hehe...

Thu về

2009-09-01T10:14:00.000+09:00

Gió gặp mây trắng,

- Anh có thấy mùa hạ biến đi đâu rồi không? - Gió hỏi

- Xin lỗi nhé - Mây nói - Tôi rất vội

Tôi đang phải chạy đuổi

Cho kịp mùa thu.

Chuyện mô hình

2009-08-25T19:51:00.000+09:00

Nam công chúa, bạn mình, tiến sỹ ngành quản lý đô thị, là chuyên gia xây dựng các mô hình tính toán tuổi thọ cơ sở hạ tầng, như đường xá, nhà cửa, v.v.

Mình với Nam CC hay ngồi bốc phét với nhau về chuyện hoạch định tương lai, sắp tới sẽ làm gì, ở đâu, v.v. Tuy bốc phét là chính nhưng đôi khi cũng giải quyết được một số vấn đề nhớn, chẳng hạn, vụ mình tư vấn cho Nam xem có nên cưới cô người yêu lâu năm của nó làm vợ hay không. Thực ra thì mình cũng chẳng dám khuyên nó nên hay không nên, mà chỉ bảo nó cách phân tích để đi đến quyết định đúng đắn thôi. Vì vụ này mà bây giờ mình bị vợ nó "kỳ thị" một chút, hehe...

Một việc khác, cũng tốn khá nhiều bia và mồi của cả hai thằng, là việc nó sẽ đi đâu về đâu? Có lẽ bất cứ thằng du học sinh nào cũng có lúc phải nghĩ đến việc học xong thì về nước hay ở lại nước sở tại (trừ các bạn du học ở Lào, Campuchia, Myanmar hoặc tương tự). Chúng ta được dạy dỗ là phải phấn đấu thành con ngoan trò giỏi để lớn lên xây dựng đất nước, phải yêu tổ quốc, yêu đồng bào. Giáo huấn này thật đơn giản, dễ hiểu, nếu chúng ta không va chạm với thế giới. Nhưng một khi chúng ta đã va chạm với thế giới (ít nhất là qua sách vở) thì vấn đề trở nên phức tạp hơn nhiều, trừ trường hợp chúng ta cố tình né tránh chúng, hoặc trong trường hợp tệ hơn, chúng ta đã bị tẩy não quá tay. Câu hỏi đặt ra là "Tổ quốc là gì? Đồng bào là gì?". Vấn đề nhớn quá! Ngồi bia rượu mà cãi nhau về cái topic này thì vừa tốn mồi, vừa vô bổ. Rất may là mình với Nam CC lại thỏa hiệp với nhau được, nhờ có... mô hình.

Rất, rất nhiều bạn xác định nhân thân (identity) theo mô hình này (sau đây gọi là mô hình Vuông):

Mô hình Vuông là một minh họa của chủ nghĩa vùng miền mà Anhxtanh đã từng nói đến: "Chủ nghĩa vùng miền cũng giống như bệnh sởi. Nó là một căn bệnh ấu trĩ của nhân loại". Những tín đồ của chủ nghĩa này đặt ra mục tiêu cho mọi hành động của mình là làm lợi cho nhóm (những người nằm trong miền) của mình. Các bạn này ra đường thì hay vượt cố đèn đỏ (nếu ko thấy cảnh sát) để được nhanh hơn thiên hạ một tý, đến cơ quan thì thích đấu đá, xây nhà thì cứ phải nhoi lên một tý cho cao hơn nhà bên cạnh, về làng thì mở miệng ra là "nhà thờ họ mình to nhất làng", nếu giỏi mà làm đến chức bộ trưởng rồi thì thích kéo đồng hương lên, dìm mấy thằng tỉnh khác xuống. Những chuyện như thế nhiều lắm, kể không hết. Chỉ có một câu chuyện, cũng cùng một dạng với mấy chuyện trên, nhưng ít ai nhận ra, là các bạn này cứ thích nước mình mạnh hơn nước bên cạnh, phải ăn hiếp được nước bên cạnh mới thích, còn nếu bị nước bên cạnh ăn hiếp thì các bạn kêu oai oái. Các bạn cho rằng như thế mới là có tâm với đất nước, như thế mới là yêu nước.

Ngoài những miền đã nêu trong hình trên, còn rất nhiều tên miền khác cũng đáng được nêu lên, như "Tôn giáo", "Sắc tộc", v.v. nhưng bài bốc phét này ko cần phải chi tiết đến thế. Hai cái miền có viền đen đậm trong mô hình Vuông là hai miền nổi bật nhất. Trong đó, miền "Gia đình" tồn tại một cách khách quan, nổi bật một cách tự nhiên, bởi người ta sinh ra ai cũng có bản năng muốn ăn ngon, mặc đẹp, "vinh thân, phì gia" cả. Hệ quả tiêu cực của miền này là các bạn tham nhũng, vơ vét nhiệt tình để làm giàu cá nhân, chạy chọt, đút lót để đưa con cháu vào những vị trí có màu mè của bộ máy, v.v. Ngược lại, miền "Tổ quốc" là một khái niệm chủ quan. Nó được đặt ra để quy định phạm vi quản lý, khai thác của một nhà nước, và trên giấy tờ, nó được quy định bằng những đường chấm - gạch, chấm - gạch... Những người sống bên trong đường chấm - gạch, chấm - gạch ấy được gọi là "đồng bào". Ngoài miền "Gia đình", miền "Tổ quốc" nổi bật hơn so với những miền khác nhờ sự tuyên truyền thường xuyên của các phương tiện thông tin đại chúng và sự giáo dục trong nhà trường từ khi chúng ta còn tấm bé. Nếu không có sự tuyên truyền giáo dục ấy, miền này ít được chú ý, vì bản thân nó không mang lại một lợi ích sát sườn nào cho con người trong cuộc kiếm sống qua ngày của họ. Tổ quốc và dân tộc là hai ngọn cờ được giương lên khi một nhà nước cần tập hợp quần chúng. Thuyết phục được quần chúng nhảy ra khỏi cái miền "Gia đình" ấm áp mà đi vào cái miền "Tổ quốc" mông lung hơn là tài năng của các chính trị gia, trong đó có những người mà bản thân vẫn chỉ lo chăm chút cho cái miền "Gia đình" của mình nhiều hơn cả.

Mô hình Vuông vẫn đang phổ biến trên khắp thế giới. Nó có thể dùng để giải thích tình trạng tham nhũng ở nhiều nước, sự xung đột giữa các dân tộc "đồng bào" của nhau trong cùng một quốc gia, và những cuộc chiến tranh giữa các quốc gia.

Mình và Nam CC không thích mô hình Vuông vì trông nó... tuyến tính quá, không được đẹp, vì thế nên mới dựng lên cái mô hình này (gọi là mô hình Tròn) để ngắm:

Mô hình Tròn cũng chẳng có gì khó hiểu. Cái hay của nó là ở chỗ nó... tròn, vì thế lăn cũng dễ. Có quả mô hình này rồi, chú Nam yên tâm lên đường.

Mình cũng chúc chú thượng lộ bình an!

Thăm Yasukuni

2009-08-21T16:40:00.000+09:00

(Đền Yasukuni là nơi tưởng niệm những người lính Nhật chết trận. Ngôi đền nổi tiếng do việc thờ phụng một số nhân vật được (một số quốc gia như TQ và Hàn Quốc) coi là tội phạm chiến tranh.)

Lịch sử chặn tôi lại trước cửa soát vé

- Cậu có lòng yêu nước không? - nó hỏi

Tôi nói, tôi có đủ.

- Cậu có lòng dũng cảm không?

Tôi nói, tôi có đủ.

Lịch sử dẫn tôi đi suốt mấy tiếng đồng hồ

Chỉ cho tôi những sự biến

Những khoảnh khắc lòng tự hào bị thách thức

Sự cuồng tín lên ngôi và những chủ nghĩa ra đời!

Tôi chỉ thấy những người mẹ khóc.

Lịch sử nói một cách khinh mạn

Bày biện những chứng tích như đứa trẻ chơi đồ hàng

Thỉnh thoảng lại lỡ tay đánh đổ

Vài biển máu

- Họ đã chết trong danh dự - trỏ vào ảnh các vị anh hùng, nó nói

Họ đã được chết vì thiên hoàng

Thiên hoàng vạn tuế!

- Còn những người đã chết dưới tay họ thì sao? - tôi hỏi

- Vì thiên hoàng! - nó nói

Thiên hoàng vạn tuế!

Lịch sử tiễn tôi qua cửa soát vé

Xoa đầu tôi vui vẻ

Ra khỏi cửa tôi mới giật mình

Có kẻ đã móc túi vét sạch lòng yêu nước của tôi

Và lòng dũng cảm của tôi cũng thế.

Tokyo, 20/8/09

Kaz (14) - Yoiyama

2009-08-15T17:03:00.000+09:00

Mùa mưa đến vào khoảng sáu giờ chiều, trong lúc tôi đang làm thí nghiệm ở dưới tầng hầm. Gọi là tầng hầm, nhưng tầng này không nằm dưới mặt đất. Nó được gọi như thế chỉ vì nó nằm dưới tầng trệt, có cổng chính đi vào tòa nhà và phòng giáo vụ. Tòa nhà, nói chính xác hơn là một tổ hợp gồm nhiều tòa nhà liên thông với nhau, nằm trên một mỏm đồi đã được phạt đi một góc để lấy mặt bằng xây dựng. Ngoại trừ một bức tường chắn đất cao bằng bốn tầng nhà ở cuối bãi đất trống rất rộng hiện đang là bãi đỗ xe nhưng vài năm nữa sẽ mọc lên tòa nhà của khoa Công nghệ thông tin, không còn một chút dấu vết gì của quả đồi mà, theo như cái tên "Ngự Lăng" của nó, dường như đã có một thời là nơi chôn cất của một vị vua. Cái bến xe buýt nằm trước học khu có tên là bến Đồi Ngự Lăng, nhưng bọn sinh viên thường gọi nó bằng cái tên khác đơn giản, dễ hiểu hơn: Bến "Khu C", để phân biệt với bến "Khu A" liền trước đó. Từ bến xe buýt, phải leo một cái cầu thang dài, to tướng mới đến được sảnh chính. Trước sảnh có một bãi cỏ vuông vức, mỗi chiều rộng khoảng hai chục mét, bốn góc trồng bốn cây long não non, nghe nói được chiết ra từ cây long não cổ thụ ở học khu chính, học khu Yoshida.

Học khu Katsura, nơi tôi làm việc, là cơ sở mới của Đại học Kyoto. Hai năm trước, phòng nghiên cứu của tôi, cũng như tất cả các phòng nghiên cứu khác thuộc khoa Engineering đã phải làm một cuộc dọn nhà về đây khá phiền phức kéo dài gần hai tuần lễ. Chưa hết, sau đó chúng tôi còn phải rất nhiều thời gian để lắp đặt các thiết bị thí nghiệm và kết nối chúng với hệ thống cung cấp áp lực chung của cả khu. Công việc này phải tuân theo nhiều quy trình, thủ tục nghiêm ngặt và chúng tôi phải phụ thuộc vào một số bên khác, thường là các công ty đã tham gia xây dựng tòa nhà, vì thế công việc tiến triển rất chậm. Mãi đến đầu năm nay, nghĩa là sau gần một năm kể từ khi dời về đây, chúng tôi mới bắt đầu lại chương trình thí nghiệm đã bị bỏ dở trước đó. Điều này tất nhiên có ảnh hưởng xấu đối với tiến độ nghiên cứu của cả phòng, nhưng bù lại, chúng tôi có được một phòng thí nghiệm tối tân, trang bị đồng bộ nhất loạt. Nó giống như một chiếc xe Mercedes đời mới, trong khi phòng thí nghiệm của chúng tôi trước đây ở Yoshida là một chiếc xe ngựa. Nó còn là một nơi trú ẩn tuyệt hảo, với nhiệt độ được duy trì ở hai mươi độ, cố định, liên tục và vĩnh viễn. Một khi đã chui vào đó, người ta mất khái niệm về thời tiết, ngày và đêm.

Tôi đã bỏ lỡ cơn mưa mùa đầu tiên. Khi tôi ra khỏi tầng hầm, nó đã tạnh. Trên mặt đường bê tông chạy xung quanh tòa nhà, dấu vết còn lại của nó là một lớp nước mỏng, đôi chỗ đã lốm đốm khô. Mùa mưa thường kéo dài khoảng vài ba tuần, có khi một tháng. Trong khoảng ấy, hầu như ngày nào cũng mưa. Những cơn mưa thường bắt đầu vào lúc chập tối, và rả rích suốt đêm. Một kiểu thời tiết khiến chẳng ai muốn ra đường vào buổi tối.

Sang tuần thứ hai của mùa mưa, Ayumi nhắn tin cho tôi: "Gion matsuri.Tối nay là yoiyama đấy! Chúng mình sẽ đi chứ? Có cả mấy người bạn của em ở công ty nữa". Tôi nhìn ra ngoài. Trời vẫn mòng mọng nước. Chắc đến tối lại mưa thôi! Nhưng Gion matsuri thì năm nào chả mưa? Tôi nhắn tin trả lời Ayumi, hẹn nàng ở cửa ga Hankyu Karasuma.

Đó là một điểm hẹn thuận tiện vào những ngày thường, nhưng lại cực kỳ bất tiện vào một ngày hội lớn như lễ hội Gion. Nhà ga đầy ắp người, không còn lấy một chỗ trống để đứng chân. Hàng đoàn, hàng đòan người kéo nhau ra khỏi cửa ga như thác lũ, hết đợt này đến đợt khác. Tôi đến sớm, loanh quanh một lúc mới kiếm được một chỗ không quá xa cửa ga và khá dễ tìm, đứng đợi Ayumi. Khoảng mười phút sau thì nàng đến. Cùng đi với nàng còn có ba người nữa. Hai cô gái Nhật và một anh Tây. "Inoue-san, Suzuki-san và Graham-san, người Mỹ", Ayumi giới thiệu. "Cứ gọi tôi là Matt", anh chàng người Mỹ nói, và nở một nụ cười làm quen. Anh ta trạc tuổi tôi, trắng trẻo và không quá cao to như những người phương Tây thường thấy. Ở Mỹ, có lẽ anh ta thuộc vào dạng thấp bé, nhưng ở đây, anh ta đúng là một người mẫu. Vóc dáng cân đối, nhanh nhẹn cộng với khuôn mặt thanh tú với những đường nét gãy gọn như một bức tượng Hy Lạp của anh ta khiến nhiều cô gái phải nhìn trộm, có cô vài ba lần.

- Ở công ty anh làm gì, Matt? - tôi hỏi, sau khi chúng tôi đã ra khỏi nhà ga.

- Tôi đang tập huấn công việc bán hàng - Matt nói - Sắp tới công ty chúng tôi sẽ mở một cửa hàng ở Hawaii, và tôi sẽ phụ trách mảng bán hàng ở đó.

- Hawaii ư? Rất nhiều người Nhật sống ở đó, phải không? - tôi nói - Tôi chỉ nghe nói thôi, còn bản thân thì chưa đến đó bao giờ cả.

- "Rất nhiều" là một từ không chính xác trong trường hợp này, cũng như nói "Có rất nhiều người Mỹ sống ở Mỹ" vậy. Khoảng một nửa dân số Hawaii mang ít nhiều dòng máu Nhật - Matt nói.

- Vậy à? Anh cũng thế chứ? Nếu tôi được phép tò mò một chút... - tôi nói.

- Ồ không. Ít nhất là theo tôi biết. Trong người tôi, chủ yếu là máu Ai-len, nhưng pha thêm một chút máu Đức, một chút Tây Ban Nha, và có lẽ cả một chút thổ dân da đỏ nữa. Và rất có thể còn một chút chút khác nữa mà tôi không biết, nhưng máu Nhật thì tôi nghĩ là không đâu - Mattngừng lại một chút rồi nói tiếp - Nhưng đến thế hệ những đứa con của tôi thì có thể sẽ khác đi đấy. Ôi, ôi! Tôi đến phải lòng các cô gái Nhật mất thôi! Họ quá đẹp, phải không? Này (Matt hạ giọng, gần như thì thào) nói cho tôi biết đi, cảm giác khi có bạn gái Nhật Bản là như thế nào? Và làm thế nào để kiếm được một cô?

- Đừng tấn công vào sự riêng tư của tôi như thế chứ - tôi vỗ vai Matt - Anh cứ thử đi rồi biết. Tôi nghĩ sẽ việc đó chẳng có gì khó đối với anh cả. Theo thống kê thì cứ ba cô gái Nhật lại có một cô ao ước một anh bồ Mỹ. Anh mới đến Nhật được vài tuần phải không? Tin tôi đi, sang tháng sau anh sẽ phải khốn khổ mới chạy thoát được họ đấy. Đừng quá sốt ruột! Người Nhật có câu thành ngữ "những tảng đá lăn thì không có rêu".

- Ừm - Matt ngẫm nghĩ - Nhưng câu ấy chẳng áp dụng vào đây được. Anh thấy đấy, tôi có lăn ra xa họ đâu, mà ngược lại mới đúng!

Matt nói khá to, khiến Ayumi phải ngoái lại nhìn. Nàng và hai cô kia đang đi trước chúng tôi mấy bước chân. Họ nói chuyện ríu rít, thỉnh thoảng dừng lại trước chiếc xe bán đồ ăn bên đường nhưng không mua gì cả. Đi được một lúc, chúng tôi gặp cỗ xe hoko đầu tiên. Cỗ xe cao bằng một ngôi nhà ba tầng, có mái cong, bốn phía căng những tấm thảm dày, thêu chỉ màu sặc sỡ. Phía trước xe hai ba chục cái đèn lồng được kết thành chuỗi rủ xuống như một tấm mành huyền ảo.

Những trận mưa chiều ẩm ướt để lại đôi ba vũng nước đọng trên vỉa hè. Chúng tôi bỏ vỉa hè đi xuống dưới lòng đường để khỏi phải để ý tránh chúng. Từ chiều, những con phố chính đã được chăng dây để ngăn xe, biến thành những phố đi bộ. Các cỗ xe bán hàng ăn, nước giải khát và bia hoặc hàng lưu niệm lặt vặt được kéo ra xếp hàng đoàn hai bên đường, khiến khung cảnh trở nên lạ lẫm, không thể nhận ra đó là những con phố quen thuộc mà tôi đã qua lại hàng chục, thậm chí hàng trăm lần. Ngươi đi hội đổ về mỗi lúc một đông, chen vai nhau mà đi. Thỉnh thoảng có ai đó dừng lại để chụp ảnh là cả dòng người ùn ứ lại. Các cảnh sát viên phải làm việc khá vất vả mới duy trì được lằn dây thừng được dựng tạm bằng cách buộc lên đầu những cái cột nhựa hình nón để ngăn cách hai dòng người ngược chiều.

- Anh có đói bụng không? - Ayumi nói, khi trở lại bên cạnh tôi, để cho Matt có cơ hội tán tỉnh hai cô kia.

- Không, anh để dành chút nữa làm một bữa ra trò luôn - tôi nói.

- Trông cái bánh takoyaki ngon quá đi mất, em phải mua một dĩa mới được - Ayumi nói và kéo tôi vào chỗ xếp hàng.

Mua được dĩa takoyaki và ra khỏi quầy bánh thì chúng tôi lạc mất toán của Matt. Họ đã vượt trước chúng tôi một quãng xa. Sau một chập điện thoại, chúng tôi mới tìm lại được họ ở bên cạnh cỗ xe hoko thứ tư. Đúng lúc chúng tôi đến, đội sáo sắt ngồi trên xe bắt đầu khởi nhạc. Đó là một khúc nhạc có rất ít tiết tấu, giai điệu cũ kỹ, lặp đi lặp lại. Đội sáo gồm toàn thiếu nam đầu chít khăn, mặc đồng phục yugata màu trắng chấm xanh ngồi dọc hai bên thành xe, ống tay áo rộng của họ rủ ra ngoài, rập rờn theo nhịp, trông như những cánh bướm sắp sửa bay thốt lên.

Khi đội nhạc trên chiếc xe vừa ngừng thì tiếng sáo và tiếng khánh sắt trỗi lên ở cỗ xe phía trước, đỗ cách đó quãng độ dăm chục mét. Xen giữa tiếng nhạc là tiếng của người đội trưởng, thỉnh thoảng lại hô lên một câu gì đó để bắt nhịp. Tiếng sáo và tiếng hô của anh ta tung hứng rất nhịp nhàng, lúc trầm lúc bổng, cuốn hút như có ma lực. Chúng tôi thả trôi theo dòng người đi về phía tiếng sáo, và cứ thế đi qua hết cỗ xe này đến cỗ xe khác, cho đến khi òa ra ngã tư Kawaramachi. Đến đấy, đám đông tản ra ba hướng. Một luồng gió bất chợt thổi đến, ẩm và mát như gió biển. Đêm bỗng trở nên xôn xao.

- Chúng ta sẽ đi đâu tiếp đây? - Matt hỏi.

- Không biết - Inoue-san nói.

- Có lẽ xem thế là đủ rồi, hãy đi kiếm cái gì ăn thôi - Matt nói.

- Hay đấy - tôi hưởng ứng - tôi đã đói đến mức có thể ăn hết cả một con ngựa.

- Ái chà, anh dùng thành ngữ tiếng Anh khá hơn tiếng Nhật đấy - Matt nói.

Chúng tôi đi xuôi về phía Sanjo. Trên phố chính, không có nhiều hàng ăn và chúng tôi phải dừng lại mỗi khi băng qua đầu một cái hẻm nhỏ, ngó vào để tìm biển hiệu của một nhà hàng.

- Vào Holly's Cafe đi, ngay phía trước kia kìa - ai đó nói to.

Holly's Cafe? Ký ức đột ngột mở toang. Tôi choáng người đi một lúc, rồi nhớ lại tất cả.

Đó chính là nơi cách đây đúng một năm, Liên đã biến mất khỏi cuộc đời của Kaz.

Đọc thơ cho vợ (3) - Kỳ 2

2009-08-08T10:45:00.000+09:00

Nếu mảng dân gian/nông thôn trong thơ NVT phơi bày cái nền tảng sâu rộng của tâm hồn 'cậu bé trung du' (một biệt hiệu cũ của anh) NVT thì những bài thơ viết theo phong cách hiện đại, khai thác những đề tài mới hơn lại cho ta thấy tầm cao của lâu đài thơ NVT.

Trong bài thơ này, anh giống như một nhà ảo thuật, bằng những thủ pháp khéo léo, nhẹ nhàng mở những múi buộc của tấm vải bọc, để cuối cùng phơi mở, giải mã được một trạng thái tâm lý rất khó:

Mỗi ngày tôi nhặt được một sai lầm
Cuối tháng, tôi treo tất cả xung quanh một chiếc gương
Đó là chiếc gương chỉ khi buồn bã
Tôi mới cởi mặt nạ ra để ngắm nhìn mình

Những sai lầm luôn thay dạng đổi hình
Chúng rình rập tôi sau những câu cảm thán
Tôi thấy rõ chúng chẳng chây lười
Chúng dậy sớm, và ngồi chờ tôi một cách bình thản

Tôi hay ví chúng với những viên đạn
Mà tôi bắn vào mọi so bì thiệt hơn
Những sai lầm quện với nhau thành bè bạn
Bất cứ lúc nào tôi cũng cô đơn.

(Những sai lầm)

Trong thơ NVT, chủ đề của một bài thơ nhiều khi không còn là một sự vật, sự việc cụ thể, có thể nhận mặt đặt tên. Đó có thể là một hình ảnh thoáng hiện một cách vô thức, một ấn tượng siêu thực. Chưa ai từng nhìn thấy nó như nhà thơ nhìn thấy, và công việc nặng nhọc của nhà thơ khi ấy là phải diễn đạt nó, không phải theo cách để người khác dễ hiểu nhất, mà để họ cảm nhận đúng như cảm nhận của nhà thơ. Bằng mồi thính là ngôn từ của mình, nhà thơ phải gắng ráng đánh động, kéo nhử những tưởng tượng đang ẩn sâu trong tiềm thức của người đọc ra khỏi cái hang ổ âm u của chúng:

Bàn tay múa trong đêm thoát ra:

đen, dài, mảnh, lạnh

Chính đêm cũng vừa được thoát ra từ dòng mệt

Nhưng đầy rẫy dây rợ, máu, hơi từ hàng triệu con vượn và lịch sử

Chỉ múa được dăm ba vòng rồi tự co lại nằm ngửa thở

Dòng mệt hay cấu tạo nhỏ mọn đã dập tắt tự do

Bất động còn tự do hơn là chết hẳn.

Đến lượt ý thức can thiệp để bàn tay tiếp tục vươn múa

Nhưng thô kệch giả dối không chịu nổi

Múa gì vì sao lại múa

Dòng mệt nảy thêm một đoạn ruột thừa

Ý thức chuyển sang một khúc ngoặt mới

Từ việc ngắm nghía sự trôi đi của bàn tay

đến việc miễn cưỡng mở lối cho giấc ngủ xâm xẩm vào …

Điệu múa không còn dữ dội

Thỉnh thoảng lạc vào quy củ của sự ngu si

Đêm chui trở lại hơi thở

Mải miết tô cho giấc ngủ đen sì

Bàn tay múa

Lại ướt đầm trong mưa gió của giấc mơ…

(Bàn tay múa)

Sở trường của NVT là năng lực tưởng tượng cực mạnh và tài khâu nối các hình tượng vốn không có quan hệ logic nào với nhau thành một chuỗi liền mạch. Người đọc dễ bị thôi miên trong khi lần theo chuỗi hình tượng ấy, tâm trí phiêu diêu mỗi lúc một xa điểm xuất phát, và không biết cái gì sẽ xảy ra tiếp theo. Thơ đích thực phải như thế! Vứt toẹt những ngôn từ rỗng tuếch và vần vèo du dương bất lực đi, thay vào đó những liên tưởng ám ảnh kỳ lạ, đấy mới là thơ. Khi đó, mỗi bài thơ là một cuộc đi mây về gió, có khi vừa đọc xong đã quên mất mình vừa đọc cái gì, không biết bài thơ nói về cái gì, không nhớ nổi tiêu đề bài thơ là gì. Cứ như người ngủ mơ!

Những hình tượng trong thơ NVT có khi rất quen thuộc, nhưng cách và chỗ chúng được sử dụng thì rất lạ lẫm, bất ngờ, ví dụ như cái motip cổ tích trong bài thơ này:

Tôi gặp cái chết của tôi

Đó là cái que dài vô tận

Giữa một khu rừng trồng toàn những cánh tay người

Khi mặt trăng nhe ra một nụ cười

Tôi che thân bằng một tàu lá chuối

Rón rén đi theo cái chết của mình

Bỗng trên thân que ló một chùm gai bưởi

Máu của tôi từng giọt sáng lung linh

Đi hết khu rừng

Tôi chui vào một căn nhà tranh

Sưởi ấm cùng một người con gái

Bếp lửa bập bùng, suối tóc bập bùng

Bức tường lờ mờ, đôi mắt dại.

(Bãi cỏ xanh)

Rất tiếc là những bài thơ như thế này chưa được lòng cái công chúng vẫn còn khá đông đảo các bạn độc giả - đệ tử của các thể loại vè, chẳng hạn vè Tố Hữu, những bạn vốn thỏa mãn với thực đơn thơ chỉ gồm hai món tình cảm rõ ràng: một là yêu thương/ngưỡng mộ, hai là uất ức/căm thù. Các bạn ấy quan niệm thơ trước hết phải có vần, và đề tài hay nhất là ca ngợi quê hương đất nước! Phải chăng hậu quả của cuộc hấp diêm nghệ thuật trong quá khứ vẫn còn ám ảnh công chúng nước nhà, khiến họ quay lưng lại với thơ đương đại nói riêng và văn học đương đại nói chung?

Gặp buổi ế ẩm như hiện nay, khách văn chương chỉ sống dựa vào tác phẩm thì có nước húp cháo. Nghe đâu một bài thơ đăng báo được vài ba trăm nghìn nhuận bút, một cuốn tiểu thuyết được mươi triệu, nên nhà văn thời nay tòan viết báo để sống. Bên nhạc thì khá hơn, nhưng cũng chỉ có lớp váng nổi lềnh phềnh phía trên, gồm các ca sỹ dòng nhạc thị trường, các diva và các nhạc sỹ gạo cội, thức thời nhanh nhạy như Phú Quang thì mới giàu, chứ còn lại thì cũng thường thường bậc trung. Tiến già thơ cũng hay, nhạc cũng hay nhưng chẳng cá kiếm được gì ở hai món ấy, chẳng dư dả gì. Hồi đang thai nghén cái album đầu tay, anh bảo mình, anh định mời các công ty tài trợ tiền sản xuất đĩa, đặt ra mấy mức hẳn hoi, mức cao nhất sẽ được in logo quảng cáo ở bìa sau, mức thấp hơn thì được đánh trống ghi tên. Mình hỏi, mức thấp là bao nhiêu để em chơi? Anh bảo, ờ, thì khoảng dăm mười triệu. Nghe giọng anh có vẻ không tự tin lắm, không hiểu là do anh chưa quen vai này hay do anh nghĩ mình không có tiền, sợ nói thách cao quá, hehe.

Thơ và nhạc tựu trung cũng chỉ là nơi chơi bời của Tiến già, chứ kiếm ăn thì phải nhìn vào 'nghề của chàng' là kiến trúc. Công ty của anh hồi ấy cả nhân viên lẫn cộng tác viên độ chục người, nhận cả phần kiến trúc lẫn kết cấu. Nghề tư vấn ở nhà mình chẳng phải ngon ăn gì, định mức tư vấn tính theo tổng mức đầu tư đã thấp, mà có trình bày với chủ đầu tư họ cũng gạt cái roẹt, bảo, cái này trọn gói nhiêu đây, nhiêu đây, cậu có làm được thì làm. Gặp lúc công ty còn nhỏ, đói việc thì cứ phải nhắm mắt mà nhận. Cái công trình ở Thái Bình ấy, Tiến già ăn phải quả đắng. Có lần hai anh em xuống làm việc từ sớm theo lịch hẹn, xuống đến nơi thì chủ đầu tư bảo bận đột xuất, chiều quay lại nhé. Lại phải thuê phòng nghỉ nằm đợi đến chiều. Tiến già bức xúc lắm, bảo, em xem, tổng giá trị hợp đồng được hai trăm triệu, nửa năm nay anh đi đi về về đến chục lần rồi, tiền thuê xe, ăn uống mỗi lần mất toi bốn triệu, mà chưa đâu vào đâu cả. Không biết chục lần nữa có xong không? Cứ cho là xong thì coi như đi mất tám chục, rồi còn tiền lương nhân viên, tiền thuê văn phòng...thế thì anh còn lại cái gì? Nghe Tiến già tính toán, mình nghĩ, theo cái đà này thì không biết vài năm nữa thơ của anh, nhạc của anh sẽ thành cái gì? Hết dân gian? Hết lãng mạn? Hết siêu thực? Chỉ còn sặc mùi hiện sinh?

Sống nghĩa là phải đối mặt với thực tại trần trụi. Nhưng người nghệ sỹ thì phải đối mặt với nó hai lần. Lần đầu, họ nhìn thấy nó. Lần thứ hai, họ tái hiện nó, săm soi nó, mổ xẻ nó và truyền đạt cảm xúc của họ khi làm việc đó cho công chúng. Khi một sự việc xảy ra, một người bình thường chứng kiến rồi quên đi, nhưng một nhà thơ sẽ đặt những câu hỏi.

Ai vừa qua đời bên kia bản tin?
Ai phí một chăm sóc?

Chao ôi, đất
Lại phải giấu giếm mãi không thôi

Có một cái tên
Bay lên
rồi tan
Tên gì nghe nhàm nhàm
Mọi người có những cái tên nhàm nhàm
Sao không biết chán?

Cả số phận nữa
Nếu nhàm nhàm
Sao không để nó bay lên?

Chết nhạt quá
Bản tin thoăn thoắt quá
Ngày đấy chăng?

Tôi ngồi nhạt quá
Rất bị động
Lẫn lộn giữa mưa tin

Người phát ngôn
Giọng quả quyết
Rằng người có cái tên nhàm nhàm đó đã chết
Sao anh nói say mê thế
Về sự ra đi của một con người?

Tôi ngồi rỗng mặt
Mưa tin tạnh lúc mấy giờ?
(Bản tin cuối ngày)

Những trăn trở về kiếp sống, những câu hỏi hiện sinh như vậy lúc nào cũng lưu trú trong tâm thức của thi sỹ, có cách gì mà tẩy cho sạch được? Hễ gặp cái gì gây cho họ bức xúc, chúng rất dễ sưng tấy, mưng mủ trở lại.

Cụm ý nghĩ, xoắn vào nhau, điên đến nơi
Nhưng tôi thì chưa
Bình tĩnh châm thuốc hút

Thành phố ngủ
Giấc mơ loè loẹt điên loạn

Nó đồng sàng với những người ngủ

Ngay cả đốm đỏ lửa
Trên đầu điếu thuốc
Cũng có vẻ loé điên
Mặt trời rõ điên rồi còn gì
Chực chờ một giấc ngủ sâu thẳm

Tôi bình tĩnh lắm
Hơi run lên ngón tay
Vì cái bóng tôi trên tường
Lẳng lặng chuồn ra những gốc cây

Chúng điên cả rồi
Một vườn ươm những giấc mơ loè loẹt ấy
(Phát điên)

Thời gian chơi với anh Tiến không nhiều nhưng đủ để mình nhận thấy anh là người tự cân bằng rất tốt. Anh ăn nói điềm đạm, lối sống cũng giản dị, tuyệt nhiên không bao giờ thấy anh ra vẻ ta đây là người nổi tiếng. Anh cư xử với ai cũng chân thành, thân mật nhưng không bỗ bã, vui vẻ nhưng không bốc đồng. Tóm lại là một người nhân hậu, và có lẽ lạc quan, như cái kết này:

Tôi thấy phi lý nhảy dựng lên
Điếu thuốc cuối cùng đã tắt
Buổi sáng lén lút cười giữa đống chăn.

(Phát điên)

***

Trước khi đi Nhật vài tháng, mình gặp anh Tiến trong quán cà phê đầu ngõ vào khu tập thể nhà anh. Mình mang lên gửi anh ít xiền, gọi là cảm ơn công anh giới thiệu cho cái dự án ở Thái Bình. Dự án ấy cuối cùng chẳng đi đến đâu, mình kiếm tý ty, chẳng đáng bao nhiêu nhưng gặp được anh Tiến coi như lãi lớn, chưa kể ba bốn bận đi xe cùng với anh, được anh hát "live" cho nghe mệt nghỉ, toàn bài mới tinh, chưa phát hành bao giờ. Thật, mình chẳng mong anh lao sâu vào nghiệp kinh doanh, bởi như thế đời này sẽ chỉ thêm một doanh nhân hạng quèn mà mất đi một tài năng nghệ thuật hiếm có.

Đọc thơ cho vợ (3) - Kỳ 1

2009-07-31T09:41:00.000+09:00

Nguyễn Vĩnh Tiến là một nhân vật 'hot' của báo chí mấy năm nay, kể từ khi "hiện tượng âm nhạc" - Bài hát "Bà tôi" - xuất hiện, rồi không lâu sau đó, bài hát "Giọt sương bay lên" về đầu trong dòng Dân gian đương đại của Bài hát Việt. Những bài báo viết về anh đều na ná giống nhau, gọi anh bằng một dây danh xưng, thường là theo thứ tự: giám đốc, kiến trúc sư, nhạc sỹ, nhà thơ/nhà văn. Mình nghĩ, chính cái danh 'nhạc sỹ' đã có công 'khai quật' mấy cái danh kia lên. Nếu xếp theo số lượng công chúng thì hệ thống danh xưng của anh đúng ra phải như thế này: Nhạc sỹ, nhà thơ/nhà văn, kiến trúc sư, giám đốc. Người ta chỉ biết nhạc sỹ NVT chứ mấy ai biết đến giám đốc NVT, nhưng thời buổi doanh nhân được tung hô quá trời này, có lẽ các bạn phóng viên thấy cứ phải để chức giám đốc lên đầu mới oách?

Phần lớn (chắc phải đến 80-90%) công chúng của nhạc sỹ NVT không phải là công chúng của nhà thơ NVT, chưa từng đọc thơ/văn của anh. Mình cho đó là một điều bất công. Bởi chỗ ngồi của anh trong làng văn học VN không hề thấp hơn, nếu không nói là cao hơn, chỗ đứng của anh trong làng âm nhạc. Âu đấy cũng là cái thiệt thòi của văn học (không phải chỉ ở mỗi xứ ta): Nhạc nhẽo vẫn luôn chiếm vị trí thượng phong hơn trong đời sống văn hóa của người dân so với chữ nghĩa.

Mình biết anh Tiến, theo nghĩa "nghe hơi nồi chõ", từ hồi cấp ba. Hồi ấy báo Hoa Học Trò mới ra, xôm tụ lắm, bài vở của các cây bút học trò nhiều như quân Nguyên, lớp tác giả ấy nhiều người giờ đã thành danh như Nguyễn Thị Châu Giang, Đặng Thiều Quang, Trang Hạ, v.v. Anh Tiến lúc bấy giờ cũng đã có số có má với cái bút danh nghe hơi ái ái 'Tiểu Tuyền Thư' (sau mới biết bố anh tên Tuyền, mẹ tên Thư nên mới đặt bút danh ra thế). Anh đăng cả thơ và truyện ngắn. Mình nhớ nhất bài "Tuổi tôi", một bài rõ là thơ học trò, nhưng có những câu nhiều ông tóc bạc trong Hội nhà văn cũng không viết nổi:

Quê tôi cả thẹn, hay lo
Dòng sông vắng khách, con đò trầm ngâm
Bụi tre thích đứng cười thầm
Giàn bầu, giàn bí thích cầm tay nhau
Con chim sẻ nhớ bẹ cau
Con chào mào lại nhớ màu ổi ương...

Lòng tôi lắm ngách nhiều đường
Trẻ con theo phía trống trường mà đi
Mặt trời vừa giống hòn bi
Lại vừa giống điểm bài thi hôm nào...
Tuổi tôi câu cá bờ ao
Chợt mong chẳng có con nào cắn câu
Tuổi tôi bám chặt lưng trâu
Vượt sông mà ngắm nhịp cầu bắc ngang
Tuổi tôi ra đứng đầu làng
Để xem màu nắng có vàng như hoa?
Tuổi tôi sục sạo khắp nhà
Tìm sao cho đủ tiếng gà ban trưa
Tuổi tôi chạy giữa cơn mưa
Thương con kiến cánh bay chưa kịp về

Tuổi tôi cắt cỏ ven đê
Những khi đầy gánh lại khe khẽ buồn
Tuổi tôi lúc ngắm hoàng hôn
Lo cho diều giấy vẫn còn trên cao
Tuổi tôi có lối rẽ vào
Suốt đời bước thấp, bước cao - Tôi tìm.

Bài này mình thích cả bài, trừ hai câu cuối hơi lên gân, kiểu "ông cụ non". Thích nhất là câu "Tuổi tôi câu cá bờ ao/ Chợt mong chẳng có con nào cắn câu", nghe như ca dao!

Nghe tiếng anh từ hồi ấy, nhưng mãi đến năm 2005 mình mới gặp anh, nhờ một chuyện chẳng dính dáng gì đến văn chương cả.

Hồi còn trẻ (hehe), mình có mở một cái công ty tư vấn tư veo, thi công thi kiếc đủ cả. Một hôm, khoảng cuối năm 2005, mình nhận được điện thoại của khách hàng, đề nghị hợp tác một việc như thế, như thế và hẹn gặp để cùng đi xuống hiện trường. Sáng hôm sau, xe công ty ấy đến văn phòng đón mình. Mở cửa ra thấy đầy một xe, lố nhố năm sáu ông ngồi sẵn ở trong. Lên xe, anh giám đốc đưa card, mình đọc thấy "Công ty Kiến trúc Việt-Pháp (T-Group) - Giám đốc Nguyễn Vĩnh Tiến". Đời này chắc chắn phải có ít nhất dăm bảy ông tên là Nguyễn Vĩnh Tiến, nhưng chẳng hiểu sao, lúc ấy mình có linh tính đấy chính là ông nhà thơ học trò ngày xưa. Nghĩ bụng thế, nhưng cũng chẳng hỏi ông ấy, chỉ hỏi công việc. Hóa ra công ty Việt Pháp không phải là khách hàng trực tiếp của mình, mà là một chủ đầu tư ở Thái Bình. Anh Tiến tư vấn phần kiến trúc cho công trình ấy, hiện giờ nó đang có vấn đề về nền móng nên anh phải tìm giúp chủ đầu tư một công ty xuống xử lý, và anh tìm thấy tên công ty mình trong cuốn danh bạ Những trang vàng.

Đoàn xuống Thái Bình trên cái xe 7 chỗ hôm ấy có anh Tiến, một ông bạn của anh, mình, chú lái xe và ba nhân viên của anh. Chẳng mất nhiều thời gian để xác nhận cái linh tính của mình. Xong màn chào hỏi và giới thiệu thông tin dự án với mình, anh chuyển sang nói chuyện với bạn anh và nhân viên về... nhạc. Hôm trước chú Phan Cường bảo anh nên cho phối khí lại bài này bài kia... Cái Ngọc Khuê thích bài này lắm, nó bảo em hát miễn phí cho anh. Bọn ca sỹ nó cũng đói bài hát lắm chứ, gặp được bài nào hay thì cũng tốt cho cả chúng nó nữa... Bọn VTV bảo năm nay có khả năng "Bà tôi" và "À í a" sẽ vào chung kết giải Bài hát của năm... Mình ngồi nghe, hơi ngạc nhiên vì NVT nhà văn bây giờ lại quay ra sáng tác nhạc, và bài "Bà tôi" gì đó của anh nghe chừng rất nổi. Thật, từ khi về nước mình chẳng mấy khi xem ti-vi, hơn hai năm chẳng đọc được cuốn sách nào, chỉ vì máu kiếm tiền quá, lăn lóc hết công trình này đến công trình kia. Sau bữa đi Thái Bình về, mình vào Internet gúc bài "Bà tôi" ra nghe, phê lòi, nhất là đoạn dạo đầu. Vác cả dàn giao hưởng ra đệm cho đàn bầu thì bây giờ mới thấy có một!

Cái bài "Bà tôi" ấy giờ đã nổi tiếng quá rồi, đến nỗi có lẽ ai đọc đoạn thơ:

Cười cười một chuỗi
Trời thử bụng ta
Có mùa thóc lép
Lợp trên mái nhà...

cũng đều tự động bật bài hát lên trong đầu, chứ không đọc nó như thơ nữa, cho dù (ít người biết là) nó đã từng đoạt giải thưởng thơ của báo Văn nghệ TPHCM năm 1993. Sự kết hợp giữa ca từ và nhạc của bài hát này nhuần nhuyễn, hoàn hảo tuyệt đối, không hề có dấu vết của một bài thơ được phổ nhạc.

"Bà tôi" không phải là bài hát duy nhất làm được điều đó. Có một bài Tiến già đã tự thu âm và cóp cho mình một bản về nhà nghe (hình như đến giờ vẫn chưa publish) ca từ như thế này:

Đưa em đưa em qua cầu

Anh mang con sông về làm dâu

Xa nhau, xa nhau bao năm rồi

Hoa bèo, xác pháo lạc bờ nao?

Đưa em, đưa em qua cầu

Anh theo con sông chảy về đâu

Ngô non, ngô non đôi bên bờ

Trăng vàng, trăng úa nhạt bờ cau

Bóng tre đã mục

Bóng cầu đã mục

Rêu xanh lên mắt ngóng trông nhau

Bóng sông đã mục

Bóng người đã mục

Còn nguyên tiếng pháo trên cao...

hoặc một bài mà anh dự định đặt tên là "Bóng anh hùng", mở đầu bằng:

Giá như không có chân trời

Giờ này đôi chân không phải ngược xuôi

Giờ này vui như nước chảy qua cầu

Vui như

Nụ cười đã loãng ra cùng mùa xuân.

Giá như không có tâm hồn

Giờ này vui như sóng vỗ từng cơn...

Mình dám chắc những đoạn ca từ ấy vốn là những khúc thơ anh viết từ trước, nhưng không hỏi anh, bởi hỏi thế chẳng khác gì chỉ chăm chăm vào ca từ mà không thấy cái hay của nhạc. Những bài hát ấy, chẳng cần đến lời, cũng đã là những khúc nhạc rất đẹp, tràn ngập âm hưởng dân gian.

Chất dân gian trong nhạc NVT thì đã rõ rồi (chẳng thế mà được xếp vào dòng Dân gian đương đại), nhưng chất dân gian trong thơ NVT thì còn rõ hơn. Người, vật và sự việc trong nhiều bài thơ của anh đều rất đỗi gần gũi, thân thuộc, gắn bó với đời sống nông thôn, với văn hóa làng xã:

Có mùa thóc lép

Lợp trên mái nhà
Có mùa hoa cà
Tự nhiên tím tái
Bà ví lông gà
Vàng như vườn cải
Ông ví mặt trời
Như lời mối lái

Ta ví tình ta

Như trò nghịch dại

(Héo mòn một xâu)

hay:

Những con chồn hoang
Đêm đêm mò về làng
Mắt như sao rơi xuống đất
Mỗi chiếc lông rụng
Mang theo một hạt bụi
Của núi đồi

(Chồn hoang)

hay:

Tôi đáng lẽ đã thấy chuyến đò định mệnh
Nếu không lạc vào những tiếng chuông trên mặt nước
Rồi đuổi theo em áo vàng trong cánh đồng ngô
Bắp tròn hạt mẩy

(Trung du)

NVT đã khai báo cái lai lịch "Tôi sinh ra ở nông thôn" (@Nguyễn Huy Thiệp) bằng những câu thơ như thế này:

Những vết roi của cánh đồng
Lằn mãi phía tôi đi
Một tuổi thơ chân không ấm ức
Bà tôi chỉ phía cánh đồng sáng rực
Bảo rằng, nơi ấy mặt trời
Đang rèn những lưỡi cày sáng loáng
Để xới tung lên những kiếp người.

Ai sẽ đánh luống cho cuộc đời tôi?
Để mỗi sớm mọc lên một mầm cây bé tí
Ai sẽ be bờ cho dòng chảy tôi?
Một con mương trong xanh không nghỉ.

(Những vết roi của cánh đồng)

(Còn 1 kỳ nữa)

P/S: Một số bài thơ của anh Tiến phát trên Đài tiếng nói VN (lâu lắm rồi):

Kaz (13) - Ví dụ như tình yêu

2009-07-25T16:01:00.000+09:00

Những vết tích của hội "Ý tưởng mới" từ lâu đã biến mất khỏi phòng khách nhà Kazuhito, ngoại trừ cái thố đan bằng cói để bên ghế bành mà bà Chikako giữ lại để đựng những tờ tạp chí, nhưng bà Chikako thì vẫn là một thành viên tích cực của hội. Bà vẫn dự đầy đủ những buổi gặp mặt của hội, và đôi khi đóng góp những ý tưởng hay. Buổi giao lưu trà đạo lần này chính là một ý tưởng của bà.

Địa điểm được chọn là nhà riêng của bà Sato hội trưởng, cách nhà Kazuhito không xa. Ông Sato là giám đốc một bệnh viện tư, là bạn chơi golf với ông Fusao.

Ông bà Fusao đi sang nhà Sato từ đầu giờ chiều để phụ giúp công việc chuẩn bị. Yosuke ở nhà, anh đợi điện thoại của Liên để đón cô ở nhà ga và sẽ đến sau. Mong mỏi là một từ không đủ mạnh để miêu tả tâm trạng của anh lúc này. Nếu nhìn thấy anh đứng ngồi bứt rứt trong phòng suốt cả buổi sáng, người ta dễ dàng liên tưởng đến một con chó bị ong đốt ở mông.

Thoáng thấy Liên ra khỏi cửa ga, Yosuke đã nhận ra cô vừa mới cắt tóc. Mái tóc của cô đã được cắt ngắn đi một nửa.

- Tớ vừa nhận một công việc chạy bàn bán thời gian trong một tiệm ăn - cô giải thích với Yosuke trên đường đi - Để tóc dài thì rất vướng nên tớ vẫn phải buộc lên. Vả lại, sau mỗi buổi làm tớ lại phải gội đầu cho hết mùi thức ăn ám vào, cắt gọn bớt thì gội đầu sẽ đỡ mất thời gian hơn.

- Như thế này trông cậu năng động hơn - Yosuke nói. "Và vẫn đẹp như trước", anh nghĩ bụng, nhưng không dám nói ra. Khiếm khuyết lớn của một người đàn ông là không dám tán thưởng nhan sắc của phụ nữ trước mặt họ. Yosuke hình như đã đọc được câu ấy ở đâu đó, nhưng anh không hoàn toàn đồng ý. Giống như nhiều đàn ông Nhật, anh khá cả thẹn trước phụ nữ.

Cơ ngơi của ông bà Sato rất đồ sộ. Ngôi nhà ba tầng sơn màu trắng có hai gara, để được bốn chiếc xe. Phía trước nhà và hai bên lối vào trồng cây triêu nhan có hoa màu hồng và trắng, được cắt tỉa gọn ghẽ.

Bà Sato là một nghệ nhân. Bà dẫn Liên và Yosuke vào phòng khách, cho họ xem những tấm thiệp được bà vẽ bằng màu nước và những tấm thiệp ảnh chụp cận cảnh hoa lá. Liên rất thích những chiếc khay gỗ xinh xắn sơn màu sáng dùng để trang khí phòng khách và các bức tranh thêu cườm rất tỷ mỷ mà theo bà Sato, phải mất hàng tuần mới hoàn thiện được một bức.

Trà thất nằm cạnh phòng khách. Đó là căn phòng duy nhất trong ngôi nhà được trần thiết theo kiến trúc truyền thống Nhật Bản, sàn nhà lát bằng chiếu tre, các bức vách và cửa trượt đều có khung gỗ và căng giấy cứng. Khoảng hõm tokomona nằm bên tay trái, trên tường có treo một bức trướng rộng cỡ hai bàn tay viết chữ "Hòa". Dưới bức trướng là một lọ hoa hình chữ nhật bằng gốm màu đen. Lối cắm hoa chabana dùng trong trà thất có nguồn gốc từ nghệ thuật ikebana nổi tiếng của người Nhật, nhưng được đơn giản hóa đi nhiều để đạt được sự thanh thoát, gần gũi với thiên nhiên, như tôn chí của trà đạo.

Ngoài gia đình Kazuhito còn có bốn gia đình khác nữa được mời. Các vị khách lần lượt ngồi xuống theo ba cạnh của hình chữ nhật, cạnh còn lại chính là lối đi từ cửa phòng vào đến chỗ đặt lò. Lò đun bằng than củi, nhưng không thấy khói, cũng chẳng ngửi thấy mùi khói. Bà Chikako mặc áo yukata màu xanh da trời có họa tiết sóng biển trắng xóa, đang quỳ trước lò đun nước. Từ phía sau, Liên thấy trong mái tóc vấn cao của bà có đôi sợi bạc. Chợt Yosuke quay sang hỏi nhỏ, “Liên dự trà đạo bao giờ chưa?”. Liên lắc đầu. Cô chỉ mới có một lần xem trên ti-vi, và đã ái ngại trước những thủ tục rườm rà và máy móc của một buổi trà đạo, những nghi thức quá đỗi xa lạ đối với cô. Nhưng lúc này cô không có cảm giác ấy. Bên cạnh cô là Yosuke. Không biết từ lúc nào, cô thấy lòng mình thật yên ổn mỗi khi ngồi bên anh.

Từ cửa, bà Nagashima, một trà nhân khác, đi vào. Bà quỳ gối, đặt xuống trước mặt ông Fujita ngồi ngoài cùng một khay sơn mài đựng những chiếc bánh vuông vức, dường như được xén ra từ cùng một cái bánh to. Bà duỗi hai tay ra phía trước, rồi gập người xuống sát mặt chiếu, nói, “Xin mời ông thưởng thức bánh”. Đáp lại bà Nagashima, ông Fujita cũng làm đúng như thế và nói “Xin cảm ơn”.

Không phải mọi người Nhật đều thông thuộc các nghi thức của trà đạo. Ông Fujita là một ví dụ. Bà Nagashima phải chỉ cho ông cách dùng miếng cật tre để cắt bánh trong đĩa và đưa lên miệng. “A, hóa ra là vậy!”, ông Fujita nói một cách hồn nhiên, khiến mọi người bật cười.

Bà Nagashima chuyển đĩa bánh sang người kế tiếp và lặp lại mọi nghi thức đã làm trước đó với ông Fujita. Cứ như thế cho đến lượt Liên, rồi Yosuke nhận bánh. Đó là một loại bánh làm bằng đậu đỏ, ngọt gay gắt, đến mức ăn xong bánh, người ta lập tức cảm thấy khát nước.

Nước trong siêu sôi liu riu. Bà Chikako mở nắp siêu, múc nước bằng một chiếc gáo tre nhỏ, rót vào cái bát đã bỏ sẵn bột trà xanh xay nhuyễn, khuấy nhẹ mấy vòng cho trà tan hết. Tất cả những việc ấy, bà đều làm bằng một tay, vì tay trái được dùng để đỡ lấy ống áo rộng của tay phải. Bà Nagashima nhận lấy bát nước và mang đến mời ông Fujita giống như cách bà mời bánh. “Thật là quá quắt!” – một người ngoại quốc có thể sẽ nghĩ – “phải quỳ lạy đến hai lần mới được một miếng bánh bé tẹo với một hớp nước”, nhưng nếu người đó đến đất nước này và chứng kiến người Nhật cúi chào nhau tới dăm bảy lượt trong mỗi lần gặp gỡ thì sẽ thấy những nghi lễ của trà đạo là cần thiết. Đối với người Nhật, biểu lộ sự tôn kính không bao giờ là thừa, dù là đối với con người hay đối với thiên nhiên, hay đồng thời cả hai, như mỗi lần trà nhân và khách cúi lạy nhau trong buổi thiết trà: Bánh và trà bao giờ cũng được đặt ở giữa, trước mặt họ. Chúng chính là biểu tượng của sự sống, là ân hưởng của thiên nhiên dành cho con người. Cúi lạy, trước hết là để tỏ lòng biết ơn trước cuộc sống và sự Thiêng liêng đã tạo ra nó, rồi mới đến người đang đối diện với ta, người chia sẻ với ta khoảnh khắc này. Nếu nói trà đạo là một nghi lễ tôn giáo cũng không sai, bởi khởi nguyên, trà chỉ được dùng để dường cúng Phật. Các nhà sư Nhật Bản hàng trăm năm trước đã sáng tạo ra trà đạo, như một phần của Đạo, và nó chỉ được tiến hành trong khuôn khổ nhà chùa. Giới quý tộc đã đưa nó về trai thất của tư gia, rồi từ đó trà đạo đã thấm vào đời sống của bách tính. Nét đẹp khác biệt của trà đạo so với những nghi lễ tôn giáo khác là sự giao cảm giữa những người tham dự, thay vì sự tụng niệm một chiều của kẻ tu hành đối với thánh phật của họ.

Trà đã được mang đến cho Liên. Cô bắt chước những người ngồi trước làm các động tác cúi chào khá thuần thục, tuy không chắc là tư thế tay của mình có hoàn toàn đúng hay không. Cô nâng bát trà lên ngang mặt và đặt nó vào lòng tay trái, rồi quay sang Yosuke nói nhỏ: "Tớ phải xoay bát mấy vòng?". "Hai lần", Yosuke đáp, "Và dừng lại ở chỗ nào có hoa văn đẹp nhất". Bát uống trà bằng gốm men sần, màu nâu bóng, những chỗ có hoa văn vẽ các hình vuông lồng vào nhau được tráng men bóng màu ngọc. Nước trà cũng có màu xanh ngọc, trên mặt nổi rất nhiều bong bóng. Liên có cảm giác những cái bọt mỏng ấy vỡ lách tách trong miệng cô. Cô không có ấn tượng gì đặc biệt về hương vị của trà. Đó là một thứ trà rất nhạt, và chắc chắn sẽ không gây cho ai mất ngủ.

Yosuke là người cuối cùng được uống trà. Khi cậu uống xong, bà Nagashima thu dọn khay bát và mang xuống bếp. Liên để ý thấy bà dịch chân, xoay người sang phải một chút rồi mới đứng dậy, và khi bà bước đi, cả bàn chân đều chạm đất, vì thế nói đúng hơn là thay vì bước, bà đang rê chân trên chiếu. Mỗi bước đi của bà phát ra tiếng xoàn xoạt, cho đến khi bà ra khỏi trà thất.

Khi buổi lễ kết thúc, Liên không thể tự mình, mà phải vịn tay Yosuke mới đứng lên nổi. Cả hai chân cô đều tê rần, không có cảm giác gì, hậu quả của việc xếp chân quỳ quá lâu. "Ôi, lần sau thì tớ sẽ không ngồi kiểu seiza này nữa đâu!", Liên ngượng nghịu nói với Yosuke. Thực ra, cô đã có thể ngồi theo kiểu nào tùy ý, giống như những người đàn ông, nhưng vì thấy tất cả phụ nữ trong phòng đều quỳ nên cô không muốn làm khác.

"Cậu đi lại một chút là sẽ hết ngay thôi mà", Yosuke nói, "Cậu có muốn đi dạo một lúc không?".

Họ ra khỏi nhà và đi về phía núi. Nắng không còn gay gắt như buổi trưa, nhưng cái nóng thiêu đốt thì vẫn còn hầm hập. Hai bên con đường đất đi lên núi, thỉnh thoảng họ lại gặp vài vạt cỏ khô rạc và những mảng rêu cong bong ra khỏi mặt một tảng đá lớn bạc phếch. Ve kêu inh ỏi. Một con ve núp trong bụi keo bên đường đột ngột réo lên, âm thanh của nó kéo thành từng sợi mỏng, căng đét tưởng như có thể sờ thấy từng sợi một. Đến chỗ cao trào, tiếng réo của nó chuyển sang giọng kim, âm lượng nhỏ nhưng nhọn hoắt, chích vào màng nhĩ người ta không chút thương xót.

- Bọn ve mồm miệng khiếp thật - Yosuke lẩm bẩm - Nghe mà muốn phát điên.

- Hay chứ - Liên nói - Chúng làm nhớ tới mùa hè cuối cùng của thời trung học. Nhớ lắm ấy! Chúng tớ tặng nhau những bông phượng ép vào vở. Đấy là một loài hoa màu đỏ rực, đỏ hơn bất cứ loài hoa nào, chỉ nở vào mùa hè. Ở Nhật không có, nhưng ở Việt Nam thì rất nhiều, ở đâu cũng có thể bắt gặp nó. Bọn con gái chúng tớ tìm những bông hoa phượng đầu tiên để hái và cho vào vở ép. Đến lúc bế giảng năm học thì chúng cũng vừa khô, nhưng màu đỏ của chúng thì vẫn thế. Đỏ rực. Chúng tớ xếp những cánh hoa đỏ ấy thành hình trái tim, hình đôi môi hoặc những hình khác đại loại thế. Lúc chia tay nhau, chúng tớ lấy những tấm hình ấy ra tặng nhau, đứa nào cũng khóc. Chẳng có đứa nào không khóc cả, cậu có tin không? Nghe sướt mướt quá, phải không, nhưng sự thực đúng là như thế đấy.

- Thời trung học của tớ - Yosuke nói - Chẳng có cái gì đáng nhớ cả. Thậm chí còn rất tồi tệ nữa là đằng khác.

- Sao lại có thể như vậy được? - Liên kêu lên - Tớ thấy những người bạn thân nhất của mình là từ thời trung học. Chúng tớ cứ như chị em của nhau ấy, học cùng nhau, đi chơi cùng nhau, cái gì cũng có thể chia sẻ với nhau được. Lên đại học, tớ cũng có những người bạn mới, nhưng hình như mỗi người đều có những mối quan tâm riêng, chẳng hết lòng như thời trung học được nữa.

- Trong đời, tớ chỉ có hai người bạn - Yosuke nói - Một người tên là Sagawa. Cậu ấy chơi với tớ từ nhỏ, cho đến khi chúng tớ học lớp 5, gia đình cậu ta chuyển lên Yokohama. Lên trung học thì tớ chỉ chơi với thằng Morinaka. Cậu ấy không giống tất cả những người khác. Cậu ấy có những sở thích riêng và ít khi đàn đúm với đám đông. Tớ cũng thế. Mới đầu, hai đứa chúng tớ cứ như hai cái dép lạc, mỗi cái một góc nhà, chẳng đứa nào nói chuyện với đứa nào, cũng chẳng nói chuyện với ai khác. Một bữa, giờ giải lao, tớ ngồi trong lớp đọc sách, nếu tớ nhớ không nhầm thì đấy là cuốn "Tà dương" của Osamu Dazai, thì Morinaka đến bên cạnh tớ, hỏi "Cậu đọc gì đấy?". Tớ chìa sách cho cậu ta xem, cậu ta bảo "Hôm trước tớ cũng vừa mới đọc nó. Tớ còn mấy cuốn nữa của Osamu Dazai, nếu cậu thích thì tớ cho mượn". Đấy, mọi chuyện bắt đầu như thế.

Liên và Yosuke đã lên đến chỗ nghỉ chân trên đỉnh núi. Chỗ ấy, người ta dựng một cái mái che, kích cỡ bằng một cái nhà chờ xe buýt, bên dưới kê hai băng ghế bằng bê tông được sơn phết trông như làm bằng gỗ. Từ chỗ ấy nhìn xuống, có thể nhìn thấy một nửa hồ Biwa, một nửa kia bị một quả núi khác che khuất. Lên cao, gió nhiều hơn và mát hơn. Liên gỡ dây buộc tóc, xõa chúng xuống trước ngực bên phải và se chúng giữa những ngón tay.

- Cậu vẫn còn gặp Morinaka chứ? - Liên nói.

- Không. Cậu ấy chết rồi - Yosuke đáp lại.

- Sao lại chết? - Liên thảng thốt.

- Cậu ấy tự sát - Yosuke nói - Cậu ấy lên tàu đi Wakayama, ra mũi Shirahama và nhảy xuống. Chỗ ấy vách núi nhô ra biển rất cao. Nhảy xuống là chết chắc.

- Nhưng tại sao cậu ấy lại làm thế?

- Tớ cũng không rõ - Yosuke nói - Chẳng ai biết rõ. Cậu ấy không để lại thư tuyệt mệnh. Nhưng tớ nghĩ là do cậu ấy buồn chán. Cậu ấy thường nói với tớ, cuộc sống chẳng có ý nghĩa gì cả, và muốn biết cái gì sẽ xảy ra sau khi chết đi. Đôi khi, tớ cũng có ý nghĩ ấy.

Liên rùng mình. Cô bị sốc khi nghe Yosuke nói câu ấy, cô quay sang nhìn anh. Yosuke vẫn ngồi thẳng, có vẻ như đang dõi theo mấy cánh buồm trắng đi lại trên hồ. Liên nắm lấy cánh tay Yosuke, như muốn níu giữ một cái gì sắp sửa tuột đi mất. Yosuke quay sang, gỡ tay cô và giữ nó lại trong tay mình.

- Đừng sợ, Liên - Anh hơi nhoẻn cười - Quả là trước đây tớ thường có ý nghĩ bệnh hoạn ấy. Nhưng bây giờ thì hết rồi. Có điều là gần đây, tớ lại mắc phải một chứng bệnh khác, bệnh tương tư. Chẳng hiểu sao tớ nhớ Liên rất nhiều, và chỉ mong được gặp cậu. Tớ nghĩ là tớ yêu cậu mất rồi.

Liên run lên. Cô muốn khóc, nhưng không thể. Cô gục vào ngực anh. Cô cũng không thể nói nên lời, rằng cô nhớ anh biết bao. Cuộc sống của cô ở Nhật đang phải trải qua những khó khăn quá sức chịu đựng, điều mà cô chưa thổ lộ với ai. Không ai biết những lúc cô ngồi trong bóng tối hàng giờ, khóc, nhưng nỗi khổ tâm của cô không vơi đi cùng nước mắt. Cô căm hận, cô nguyền rủa những kẻ đã gây ra bi kịch cho cô, cho gia đình cô. Nhưng lời nguyền rủa của cô không thể đến tai chúng, không giết được chúng. Những con quỷ đội lốt người ấy vẫn sống nhơn nhơn. Thế giới này đầy rẫy những con quỷ như thế. Cô chực nguyền rủa cả thế giới, nhưng kịp dừng lại khi nhớ đến những gì anh đã nói với cô trong những lần họ gặp nhau. Anh đã đọc cho cô rất nhiều thơ. Chúng lấp lánh như những viên kim cương, và hễ cô nhớ đến anh và những câu thơ của anh, cô thấy lòng mình rung lên như trăm ngàn chuông nhỏ. Lúc ấy, cô tin, đâu đó, trong cuộc đời này, vẫn có những điều kỳ diệu.

Ví dụ như tình yêu.

Kaz (12) - Cơn mưa

2009-07-11T17:56:00.001+09:00

- Ayumi, ngày mai em không bận gì chứ? - tôi hỏi, sau khi mua xong vé tàu từ máy bán vé tự động.

- Ngày mai...Không có gì quan trọng cả. Sao thế? - Ayumi nói.

- Vấn đề là anh vừa nhầm lẫn một chút - tôi nói, cố giấu vẻ tinh quái, và xòe hai cái vé vừa mua cho nàng xem - Anh đã mua hai cái vé về nhà anh. Hay là - tôi hạ thấp giọng - em về nhà với anh nhé?

- Này, này - Ayumi vừa cười vừa đấm vào cánh tay tôi - anh không có lời mời nào lịch sự hơn ư?

Tôi hiểu, tôi chỉ có một việc là tóm lấy tay nàng và kéo nàng vào trong ga.

Những chuyến tàu đi về giữa Osaka và Kyoto bao giờ cũng đông khách. Hai thành phố cách nhau khoảng bốn mươi cây số, đi tàu nhanh chỉ mất đúng bốn mươi tư phút. Osaka là thành phố kinh tế lớn thứ hai ở Nhật, chỉ sau thủ đô Tokyo, có nhiều việc làm. Vì thế, nhiều người làm việc ở Osaka nhưng vẫn sống ở Kyoto. Đôi khi tôi nghĩ, ai đã từng sống ở Kyoto thì chẳng bao giờ còn muốn chuyển đi một nơi khác, trừ khi vì một sức ép quá đáng nào đó.

Đã gần mười một giờ đêm, nhưng trên tàu vẫn có nhiều người vừa mới đi làm về. Phần lớn họ đều mặc vest đen và thắt cà vạt. Mới đây, thủ tướng Nhật lên ti-vi kêu gọi nhân viên văn phòng mặc pyjama mát mẻ đến công sở để giảm bớt tiêu hao điện năng dùng cho máy lạnh, nhưng xem chừng chẳng ai hưởng ứng cả. Khi mà lòng tự trọng của người Nhật vẫn khiến họ xấu hổ khi đi một đôi giày lấm bụi đến văn phòng (điều mà tôi chưa từng thấy trong thực tế, sau ba năm ở đây) thì việc xuất hiện trước người khác trong bộ pyjama xốc xếch, đối với họ, là một điều không thể tưởng tượng nổi.

Thỉnh thoảng, tôi cũng gặp những người đi làm còn trẻ. Họ có vẻ tùy tiện hơn trong cách ăn mặc, nhưng nếu quan sát kỹ sẽ nhận ra đó là một sự tùy tiện cố ý. Sự phá cách của họ dường như vẫn có chung một phong cách, và hoàn tòan không ám chỉ một sự cẩu thả. Gã trai đang đứng trước mặt tôi lúc này là một ví dụ. Tôi đoán mỗi buổi sáng, gã phải bỏ ra không dưới mười lăm phút đồng hồ để vuốt keo cho mái tóc bù xù chẳng khác gì một cái tổ chim của gã.

Tàu bắt đầu chạy, Ayumi mở túi lấy máy nghe nhạc và cắm headphone vào tai. Ở Nhật, người ta ít khi nói chuyện trên tàu, nếu có thì chỉ là những tiếng thì thào ngắn ngủn, bởi họ ngại làm phiền đến những người bên cạnh. Người đàn ông trung niên bên phải tôi đang ngủ gật. Một điều lạ là trong lúc ngủ, ông ta vẫn giữ được người nghiêm ngắn. Đầu ông ta hơi ngửa ra phía sau, miệng há to, hít thở một cách nặng nhọc. Ngồi kế bên ông ta là một người đàn bà khó đoán tuổi. Nét xuân sắc vẫn còn hiện rõ trên gương mặt sang trọng của bà, cho dù những vết chân chim sâu và dài ở đuôi mắt bà đã phản bội lại nó. Bà ngồi im, hơi nhìn xuống phía trước, không một chút để ý đến lão già ngồi bên cạnh bà. Lão già này ăn mặc rất sạch sẽ, cái đầu hói còn một ít tóc bạc của lão được chải thành nếp cẩn thận. Lão đang gí mắt vào tờ báo khổ rộng, có hình mấy đứa con gái cởi truồng, loại báo đăng quảng cáo dịch vụ massage tại gia, một dạng mại dâm trá hình, được phát miễn phí ở các cửa hàng bán băng đĩa người lớn. Có lẽ lão đang kiếm cho mình một bạn tình tính giờ trả tiền. Có lẽ, lão cô đơn.

Nghĩ đến đó, bất giác tôi đưa tay tìm tay Ayumi. Tôi đặt tay nàng vào trong lòng bàn tay mình, ngắm những ngón tay suôn dài của nàng một lúc, rồi nắm chặt lại. Tôi thường lo lắng bâng quơ mỗi khi cầm một cái gì đẹp và dễ vỡ.

Ayumi ngả đầu vào vai tôi. Thảng hoặc, tôi nghe tiếng xập xình lọt ra từ headphone. Nàng hay nghe J-pop và các loại nhạc điện tử, kiểu Yellow Magic Orchestra. Tôi gỡ chiếc headphone bên trái của nàng và cắm vào tai mình. Utada Hikaru đang hát.

"Lạc lối giữa tình bạn và tình yêu

Em như một quả xanh mơ tới ngày được hái

Em sợ rằng chúng ta đang ngần ngại

Mà tình yêu! Nếu không tiến tất lùi...

Khi anh nói lời cảm ơn em

Em nghe tim mình đau nhói

Trò ma thuật phía sau lời từ biệt

Gieo rắc những ảo giác ngọt ngào xen lẫn đắng cay

Phải đây chính là hương vị của cuộc sống?"

Giá như giữa lúc ấy chuyến tàu của chúng tôi đột ngột gặp sự cố phải dừng lại, có lẽ chúng tôi đã ngồi chụm đầu như thế nghe nhạc cho đến sáng.

Lúc chúng tôi xuống tàu thì có vài giọt mưa. Tôi nghe tiếng chúng rơi xuống đâu đấy trên vỉa hè. Trời đang động, không khí oi bức kinh khủng. Những cơn gió vật vã trong các tàng lá tối om. Lác đác một vài ngôi nhà vẫn còn sáng đèn. Trong một cái cửa sổ để mở trên tầng hai của một nhà bên đường , cái rèm cửa bị gió giật phần phật, có lúc tưởng muốn đứt lìa ra khỏi khung gỗ. Tôi chợt nhớ ra là đã quên đóng kín cánh cửa sau ban công trước khi đi.

Trong lúc Ayumi vào phòng tắm rửa mặt, tôi vội vàng dọn dẹp căn phòng của mình. Những cơn cuồng phong đi vào từ cửa sau đã xới tung căn phòng vốn đã chẳng lấy gì làm gọn gàng của tôi. Giấy tờ vương vãi khắp nơi. Tôi còn tìm thấy vài cái lá khô dưới sàn nhà và cả trong đống futon được cuốn lại để ở góc phòng.

Ayumi giúp tôi rải đệm và thay tấm ra trải lên trên. Có lẽ đã mấy tháng rồi tôi chưa thay tấm trải giường. Ayumi hình như không ngạc nhiên vì sự bừa bộn của căn phòng. Nàng đến bên chiếc bàn duy nhất trong phòng, nhặt lên cái vỏ đĩa phim "Tampopo" tôi đang xem dở.

- Em đã xem nó rồi chứ? - tôi vừa hỏi vừa ôm lấy nàng từ phía sau.

Ayumi bỏ cái đĩa xuống, quay người lại và bịt miệng tôi bằng một nụ hôn. Hơi thở nóng bỏng của nàng khiến tôi rạo rực. Tôi ngậm lấy lưỡi nàng và mút lấy mút để như một đứa nhỏ mút cây kem. Ayumi bật cười, nàng dụi đầu vào ngực tôi để tránh cái hôn, và nói rất nhỏ:

- Anh tắt đèn đi chứ.

Chúng tôi cởi quần áo của nhau trong bóng tối. Cả hai đứa đều đẫm mồ hôi. Cái điều hòa nhiệt độ mới bật lên, chưa kịp làm mát căn phòng. Tôi ôm siết Ayumi vào lòng và nhấc bổng nàng lên. Nàng rất nhẹ, và gầy đến mức đáng ngạc nhiên. Chỗ eo lưng của nàng có lẽ không dày đến nửa gang tay. Tôi đặt nàng lên đệm, khẽ khàng như đặt một chiếc lá khô lên thảm cỏ.

Một vài giọt mưa lớn đập vào cửa kính. Trời đất vẫn vật vã một cách khổ sở. Thỉnh thoảng, đôi ánh chớp nhì nhằng lọt vào phòng khiến tôi nhìn rõ gò ngực trắng xanh của Ayumi. Tôi vuốt ve hai bầu vú nhỏ nhắn, cảm giác như đang sờ thấy từng hơi thở đi ra từ lồng ngực của nàng. Bất chợt, từ đáy lòng tôi dội lên một cảm giác thương mến mênh mông, tôi cảm thấy dường như tôi và Ayumi đã thân quen từ lâu lắm, đã thuộc từng hơi thở của nhau, và không chừng chúng tôi còn có chung một huyết thống.

Ayumi có lẽ không nhìn thấy những suy nghĩ của tôi. Mắt nàng nhắm nghiền, hơi thở của nàng mỗi lúc một gấp gáp. Và dường như không thể kiên nhẫn được nữa, nàng nắm lấy tay tôi và đẩy xuống phía dưới.

- Mưa to quá, ướt hết cả vào trong này rồi - Tôi nói thầm vào tai nàng.

Ayumi không trả lời, chỉ bật lên một tiếng rên khe khẽ. Nàng ép sát vào người tôi như một cánh cung. Tôi vòng tay đỡ lấy lưng nàng và khẽ nghiêng người để nàng lật lên. Từ bên trên, nàng mở ra đón lấy dương vật tôi đang căng cứng. Nàng tỳ tay lên ngực tôi và cố gắng ngồi thẳng dậy. Những lọn tóc mềm đang phủ xuống mặt tôi từ từ nhấc lên và tan chảy xuống vai, rồi ngực nàng. Khoảnh khắc ấy, trông nàng như một nữ thần đang nhô lên khỏi mặt biển.

Mưa bắt đầu quất vào cửa kính ràn rạt. Những hạt bụi nước li ti chui qua những khe hở ở đâu đó tạt vào tận chỗ nằm. Không khí bỗng trở nên mát lạnh. Tôi nhắm mắt lại cảm nhận những chuyển động của Ayumi. Tôi nghe thấy những tiếng sấm ầm ì vọng lại từ rất xa, rồi tôi thấy hai đứa bé con là tôi và Ayumi chạy bắn ra đồng tắm mưa. Chúng tôi ngồi lên đầu những ngọn cỏ cao và mềm mại, uốn lượn không ngớt tạo nên những đợt sóng dài miên man. Chúng tôi dập dềnh trên những ngọn sóng ấy, bị chúng cuốn đi mỗi lúc một xa, mỗi lúc một nhanh hơn, đến mức chúng tôi không còn nhìn thấy, nghe thấy gì xung quanh nữa. Cả hai đứa đều cố hét lên, nhưng không nghe thấy gì ngoài tiếng u u bên tai, rồi có một tiếng sét rất lớn xé toang cả bầu trời và tất cả biến mất trong một luồng ánh sáng chói lòa.

Một lúc sau, luồng sáng ấy tắt ngấm, để lại bóng tối dày đặc. Ngoài hiên, mưa chuyển rì rào như ru. Tôi nghe tiếng Ayumi thì thào trước khi thiếp đi:

- Sắp sang mùa mưa rồi đấy.

Những người thầy

2009-07-07T10:39:00.000+09:00

Chủ nhật vừa rồi đi đá bóng, mình gặp lại Cảnh Hào. Mình gọi nó là thằng em, vì nó ít hơn mình ba tuổi. Mình không thích theo phong trào mà gọi thế giới này là phẳng, nhất là trong trường hợp này. Chỉ khi trái đất tròn thì mình và thằng Hào mới gặp lại nhau ở đây, sau khi mỗi thằng đã chạy một vòng khá dài dưới sự dẫn dắt rất bâng quơ của số phận. Năm 96, mình sang Úc. Mấy năm sau, nó cũng sang Úc, nhưng ở bang khác. Mình học xong về nước mấy năm, rồi sang Nhật, lại gặp nó ở đây. Nó sang Nhật đã sáu năm, làm một lèo xong PhD, nhưng từ trước tời giờ nó ở thành phố khác, gần đây mới chuyển về Kyoto.

Lần trước mình gặp nó, nó còn là một thằng cu, và mình cũng là một thằng cu to hơn nó một tý. Năm ấy, mình đang học lớp 11. Hào là con thầy giáo cũ của mình, thầy Nguyễn Cảnh Củng.

Thầy Củng quê Đô Lương. Dòng họ Nguyễn Cảnh ở Đô Lương nổi tiếng vì đã sản sinh ra nhiều nhà giáo có tên tuổi như giáo sư toán học Nguyễn Cảnh Toàn, giáo sư sử học Nguyễn Cảnh Huệ, v.v. Thầy Củng dạy bọn mình môn Vật lý. Lớp chuyên toán của bọn mình năm ấy có Trương Bá Tú đoạt giải ba toán quốc tế. Ba năm sau, đến lượt Hào đoạt giải nhì toán quốc tế. Đời mình có may mắn được gặp nhiều nhân tài, như Tú với Hào, và học được từ họ ít nhiều. Nhưng bài này sẽ không đi sâu vào chuyện ấy. Gặp lại Hào làm mình nhớ đến thầy Củng, và các thầy khác của mình hồi cấp ba. Bài này được dành để viết về những người thầy yêu quý ấy.

Kỷ niệm với thầy Củng thì mình có nhiều. Có một lần, thầy đang giảng, hình như về điện-từ, mình ngồi nghe lơ mơ, nghĩ ra mấy câu thơ, bèn tương luôn vào trang đầu cuốn sách giáo khoa. Đang hý húi tô đậm mấy dòng chữ cho thật oách, mình không biết thầy đã xuống bên cạnh. Thầy bảo, đưa sách thầy xem. Thầy cầm sách lên rồi đọc oang oang:

“Máu ta chảy như một dòng điện tử
Điện tích dương nối tiếp điện tích dương
Tim ngừng đập, và máu ta ngừng chảy
Khi bên ta
Xuất hiện
Một từ trường.”

Đọc xong, thầy nhìn mình, không có vẻ gì là đang bực cả. Thầy hỏi, Huy tự làm à? Mình bảo vâng. Thầy cười, chẳng nói gì, trả lại sách cho mình rồi đi lên. Sau này mình nghĩ, thầy không bực vì mấy câu thơ của mình tuy linh tinh nhưng vẫn đúng bản chất vật lý, nghĩa là vẫn thuộc bài, tốt, hehe..

Trong cuộc đời, có thể ta gặp nhiều người cho ta những lời vàng ngọc, nhưng ta thường ghi nhận chúng ở những mức độ khác nhau, tùy thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó yếu tố quan trọng hàng đầu là tư cách của người đưa ra lời ấy. Vì thế, lời nói của những người thầy mà ta quý trọng luôn luôn giữ những giá trị to lớn.

Thầy Củng cao dong dỏng, đẹp trai và gần gũi với học sinh. Thầy rất hài hước, ở trên lớp cũng hay bông đùa (lớp mình không có con gái, đàn ông với nhau bông đùa cũng dễ, hehe). Có một lần, thầy lên lớp với tâm trạng vui vẻ hơn thường lệ. Ngày hôm ấy chắc chắn rất đẹp trời, thầy mình bước vào lớp với một nụ cười mim mỉm trên môi. Thầy đặt cặp da lên bàn rồi đứng, hai tay đút túi quần, nhìn cả lớp khắp một lượt. Thầy nói, trong lớp này nhiều anh đẹp trai. Nhìn thoáng qua thì đẹp trai nhất là anh Quốc Huy. Nhưng nhìn kỹ thì chẳng có nét gì đẹp, hehe...

Chắc chắn sau đó thầy đã quên ngay câu nói đùa ấy, nhưng mình thì đã kịp chộp lấy và khắc sâu nó vào lòng. Chắc chắn thầy không biết được rằng, câu nói của thầy đã theo mình suốt một thời gian dài, là nguồn động viên to lớn và không bao giờ vơi cạn đối với mình trên những bước đường tán gái, mà thành tích lớn nhất sau này là lấy được vợ, hehe...

Nếu hồi ấy trường mình tổ chức thi sắc đẹp cho giáo viên thì thầy Củng chắc chắn giành được quả Nam khôi. Ngôi vị Xấu trai nhất chắc chắn thuộc về thầy Thuyết dạy Sinh vật.

Thầy Thuyết người bé loắt choắt, đầu hói, tướng lật đật, vất vả. Đối với những học sinh sẽ thi khối A như bọn mình thì môn Sinh của thầy không được yêu quý là điều dễ hiểu. Thầy cũng biết thế, nên không ép bọn mình học môn của thầy. Có lần thầy gọi mình lên bảng kiểm tra bài cũ. Thầy bảo, thôi bây giờ thầy không hỏi bài trong sách nhé. Em cho thầy vài ví dụ chứng minh quá trình tiến hóa từ vượn lên người. Cái này thì trúng tủ của mình, hehe. Mình ba hoa một dây về xương sống chữ S, ngón tay cái chõe chữ V, v.v. Xong, 9 điểm, về chỗ, hehe..

Lần khác, cũng kiểm tra bài cũ. Thầy ra một bài về di truyền, đại loại tính xác suất của một con F3 mang gien X, Y gì đấy, nếu F1 có điều kiện thế này, thế này. Thầy biết thừa là chẳng thằng nào làm được, vì có thằng nào chịu học đâu. Thầy bảo, cho 2 phút đọc đáp án ở trang xxx rồi lên bảng viết lại lời giải. Thế là thành ra một quả thử thách trí nhớ chứ không phải kiểm tra kiến thức môn Sinh. Hết 2 phút, cả lớp tranh nhau giơ tay xung phong lên bảng. Hôm ấy mình lại gặp may, được thầy chỉ định. Mình kiếm được con 10 trong vụ này chỉ nhờ thuộc lòng được ngót một trang sách in, cả chỗ lên xuống dòng, cả chấm phẩy, chứ thực ra không hiểu tý gì hết, hehe..

Kể ra cho điểm như thế là dễ dãi sai nguyên tắc, là phá rào rồi còn gì? Những trò phá rào như thế của các thầy còn nhiều. Bọn mình rất thích những trò ấy, mặc dù hồi ấy không phân tích cặn kẽ tại sao? Sau này nghĩ lại mới hiểu các thầy làm như thế để tránh dồn học sinh vào lối học nhồi nhét, nô lệ sách vở. Thật, nếu bắt chúng nó học tất, nhớ tất thì làm sao mà nẩy ra được mấy thằng như thằng Tú, thằng Hào?

Phá rào thường xuyên nhất, triệt để nhất là thầy Kiêm dạy Sử. Thầy lớn tuổi nhất trường, hồi dạy mình thầy đã gần sáu mươi. Thầy thông thạo tiếng Pháp, đọc được tiếng Anh và tiếng Hoa. Lúc nào thầy cũng lên lớp tay không, thầy hỏi bọn mình, hôm trước học đến chỗ nào rồi các em? Sau đấy cứ thế giảng tiếp, thao thao bất tuyệt đến hết giờ thì dừng. Thầy giảng về cách mạng tư sản Pháp như thể chuyện riêng của thầy hồi còn trẻ, về Voltaire, Rousseau như thể bạn của thầy! Giờ học của thầy, trừ tiếng thầy giảng, còn thì im đến mức không có cả tiếng vo ve của ruồi, có lẽ vì ruồi cũng đang mải há mồm nghe.

Thầy Kiêm hiền như Phật, chẳng bao giờ nghe thầy nói to với ai. Thầy là một đại biểu của lớp trí thức mang nhiều dấu ấn Nho giáo, những người luôn chọn cho mình một lối sống giản dị và khiêm nhường, từ tốn và kiên nhẫn. Có nhiều chuyện về thầy nghe cứ như giai thoại. Chẳng hạn, hồi chiến tranh, nhà trường sơ tán vào trong núi, thầy phải đi bộ mười hai cây số xuống thị trấn để cắt tóc. Sáng đi mang theo một cuốn sách tiếng Pháp, vừa đi vừa đọc, chiều quay về là đọc xong. Bó tay!

Thầy Kiêm hiền thế mà có lần làm mình xanh mặt. Lần ấy, thầy đang giảng về thời kỳ quá độ XHCN. Thầy rẽ ngang, hỏi, quá độ nghĩa là gì hở các em? Đen cho mình, trước hôm đấy có đọc trên báo một bài nói về bác Hồ, trong đó bác giải thích cho bà con nông dân (ít học) rằng “quá độ có nghĩa là qua đò”. Bác chúng ta nổi tiếng là hay có kiểu giải thích nôm na, dễ hiểu (mà vẫn chuẩn) như thế. Thế là mình loi choi giơ tay, thưa thầy, quá độ nghĩa là qua đò ạ. Thầy nghe xong liền đổi sắc mặt, bảo láo, ra khỏi lớp! Mình sợ vãi, nhưng vẫn cố thanh minh thanh nga, bảo hôm qua em vừa đọc báo, để mai em mang báo đến cho thầy xem. Vụ này về sau nghĩ lại thấy hơi thất vọng về thầy, vì quả là mình nói đúng, trong tiếng Hán “quá” là “qua”, “độ” là “bến”, “quá độ là qua đò” thì có gì là sai? Tuy nhiên, có lẽ vì lúc ấy thầy đang muốn hỏi về định nghĩa của “giai đoạn quá độ” chứ không hỏi về ngữ nguyên, cộng với cái vẻ láu táu dễ ghét của mình, nên thầy đã nổi nóng (một cách vô lý) với mình như thế. Dẫu sao thì thầy vẫn chỉ là một người bình thường, vẫn có thể sai lầm như ai, hehe..

Còn một khả năng nữa là thầy đã quát mình vì câu trả lời của mình nghe cứ như xuyên tạc. Ở VN, nhiều ngôn từ chính trị khi đi vào đời sống bị dân gian xuyên tạc đi, ví dụ như “đấu tranh là đánh trâu”. Vì thế, thầy bị giật mình. Gì chứ xuyên tạc đường lối chính sách nhà nước là tội to, phải đuổi học! Thế nhưng, trước đó có lần thầy đã khiến chúng tôi choáng và nghĩ rằng chính thầy đã nói xuyên tạc. Mình còn nhớ như in, hôm ấy thầy mở đầu bài giảng bằng câu hỏi, nhà nước là gì hở các em? Em nào có thể định nghĩa cho thầy, nhà nước là gì? Trình độ học sinh lớp 10 bọn mình hồi ấy (ngày nay chắc có khá hơn?) làm sao mà trả lời câu hỏi ấy cho chuẩn được! Cuối cùng, thầy chốt hạ, các em mở vở ghi đi, "Nhà nước là công cụ thống trị của giai cấp thống trị".

Đừng nói cách đây 20 năm, ngay bây giờ mà dạy học sinh như thế cũng dễ tèo! Thế là thầy xuyên tạc rồi còn gì? Tất nhiên, câu ấy không phải của thầy, thầy chỉ trích dẫn người khác, và là một định nghĩa chuẩn mực, nhưng bọn học sinh chúng tôi thú thực là từ đó về sau luôn nhìn thầy với đôi mắt cảnh giác, không hiểu thầy có phải là một người bất mãn xã hội, hay phản động, v.v. như báo chí thường nói hay không? Hehe..

Nhớ về các thầy, ấn tượng chung là các thầy rất nghèo. Thầy Củng ở ngoại thành, những dịp 20/11 bọn mình đạp xe khướt mới đến được nhà. Thầy Thuyết ở cái nhà tập thể bé tý trong trường. Thầy Kiêm ở khu nhà tầng, trong nhà chẳng có đồ đạc gì. Nói công bằng thì thời ấy cả xã hội đều nghèo, nhưng sự nghèo của thầy cô trong mắt học sinh có cái gì đó bất công, kiểu như, thầy mình giỏi thế mà sao xã hội lại để cho nghèo thế?

Trong các thầy của mình hồi ấy, giàu nhất có lẽ là thầy Đắc. Thầy có quả xe máy Simson. Các thầy khác đều đi xe đạp. Cũng vì con Simson này mà có lần, lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất trong đời học sinh của mình, mình bị đuổi học. Hồi đấy là lớp 9, thầy Đắc dạy lớp Toán bồi dưỡng buổi chiều. Ra chơi, bọn mình xúm xít quanh con xe của thầy xem xem, ngó ngó, tất nhiên là không đứa nào dám đụng vào xe của thầy. Thế rồi nổ ra cuộc tranh cãi về cách đi xe Simson. Xe Simson khác xe Cub (được biết đến nhiều hơn) ở chỗ nó là xe tay côn, lúc nổ máy phải bóp côn. Mình lau chau, tuy không biết nhiều về xe nhưng cũng cãi rất máu. Có mấy thằng cứ cãi ngang, mình bảo, để tao nổ cho chúng mày xem. Chúng nó bảo không có chìa khóa làm sao nổ? Mình bảo, nổ ví dụ thôi. Nói là làm, mình bóp côn, đạp cần khởi động. Chẳng hiểu xe của thầy kiểu gì mà không cần mở khóa nó cũng nổ!!! Đúng lúc ấy, từ đằng xa, thầy Đắc bước ra khỏi phòng giám hiệu.

Nửa buổi học sau đó tất nhiên là chỉ dành cho việc điều tra xem thằng nào phá xe thầy. Vào cái thời mà cả xã hội đi xe đạp thì xe máy được quý như thế nào, ai cũng biết rồi! Thế mà có thằng dám phá xe thầy! Lúc đầu chẳng thằng nào nhận (vì biết rõ hậu quả). Sau cùng, thầy bảo, nếu không ai nhận thì tôi sẽ không bao giờ dạy lớp này nữa. Thầy chơi đòn này thì có chạy đằng giời! Hiệu quả thấy rõ! Ngay lập tức, vài con mắt bắt đầu quay sang mình. Biết chạy không thoát, mình đứng dậy nhận bản án đuổi học.

Mình nghỉ ở nhà một ngày viết bản tự kiểm điểm. Đến chiều, mình gọi thằng Nam Long, lớp trưởng lúc bấy giờ, nhờ nó đi cùng mình đến nhà thầy để nộp. Hai thằng đến trước nhà thầy, vừa lúc một cái xe tải lùi đít vào, đổ xuống một đống đá hộc. Hóa ra thầy đang chuẩn bị xây nhà, cái nhà đang ở chỉ là nhà tạm, đá hộc sẽ được dùng để xây móng cho nhà mới. Hai thằng chẳng nói gì, giắt cái bản tự kiểm điểm vào hàng rào tre rồi xông vào bê đá. Thầy thấy hai thằng hùng hục bê đá cũng không nói gì. Đến chập tối thì giải quyết xong đống đá, thầy vào nhà. Hai thằng đi theo. Mình trình bày dài dòng, đại khái "em tưởng không có chìa thì xe không nổ", vẻ mặt thiểu não, hối hận vô cùng. Cái mặt ấy, cộng với cái bộ dạng lem nhem luốc nhuốc vì vụ bê đá vừa xong, nếu không làm thầy mềm lòng thì mới là lạ! Chiến dịch kết thúc tốt đẹp và nhanh chóng, trước khi thông tin đến tai ông bà già mình, có thể nói là một kỳ tích, hehe..

Gần hai mươi năm đã trôi qua kể từ ngày ấy. Thầy Đắc đã mất vì bệnh ung thư. Cựu lớp trưởng Nam Long cũng đã mất sau một tai nạn. Cuộc sống đã thay đổi quá nhiều cho dù ta không nhận ra. Có nhiều thứ đã mất đi. Cuộc sống không có gì chắc chắn như ta từng nghĩ, và mỗi cuộc đời không có nhiều điều để lại. Vậy mà, hình như ta vẫn đi qua năm tháng một cách quá vô tình? Nếu không gặp Hào lần này, chắc mình đã không viết ra cái entry này, như một lời tri ân đáng ra đã phải được nói nhiều lần rồi, và sẽ cần phải nói nhiều lần nữa, gửi đến những người đã mang đến cho mình ánh sáng của tri thức, và không kém phần quan trọng, những kinh nghiệm sống, những lời nói đã, đang và sẽ giúp mình vững bước trên đường đời.

Họ là những người Thầy.

Kaz (11) - Biwako

2009-07-04T12:34:00.001+09:00

Yosuke như đang ngồi trên than. Chưa bao giờ trong đời anh trải qua cảm giác này. Anh không thể tập trung vào bất cứ một công việc gì. Anh đang biên tập mấy truyện ngắn để đưa vào tập san văn học của khoa sẽ xuất bản vào tuần sau, nhưng anh không vừa ý với bất cứ tác phẩm nào trong số đó, bởi anh thấy chúng quá nhạt nhẽo.

Đã hơn một tháng nay anh không gặp Liên.

Từ những cuốn tiểu thuyết, Yosuke đã đọc được hàng nghìn câu chuyện ly kỳ về tình yêu nhưng chúng không có tác dụng nào giúp anh dập tắt những đám cháy trong tâm trí anh lúc này. Anh cuống cuồng tìm kiếm một công việc khả dĩ giúp mình thoát ra khỏi trạng thái đáng sợ này, dù chỉ một chốc. Nhưng vô vọng.

Thần tình yêu, nếu là một vị thần nhân đức, hẳn sẽ có ngày hối tiếc vì đã bắn trúng một con mồi yếu ớt như Yosuke.

Thực ra Yosuke đã từng có bạn gái, nói đúng hơn là đã từng cặp với một cô ở trường trung học. Cô ta đã có lần gạ cậu làm tình dưới gầm cầu thang ở trường. Sau khi ra trường, Yosuke không gặp lại cô ta một lần nào nữa. Anh đã rất ngạc nhiên với chính mình khi nhận thấy ký ức về cô ta biến mất một cách dễ dàng đến thế, như thể một sợi lông rụng ra từ một con ngỗng trời bay ngang qua.

Chính Yosuke cũng không biết anh yêu Liên từ lúc nào. Có lẽ tất cả đã diễn ra một cách từ từ trước đó, nhưng chính vào lần gặp nhau cuối cùng, Yosuke biết rằng thế giới của cậu đã bị đảo lộn.

Hôm ấy cũng là một ngày cuối tuần. Liên xuống thăm cha mẹ nuôi và biếu họ một gói cà phê Việt Nam mà bạn cô vừa mới mang sang. Bà Chikako gần như nghiện cà phê, và vì thế thường đuối lý mỗi lần bà khuyên ông Fusao bỏ thuốc lá và được ông đáp lại bằng cách khuyên bà bỏ cà phê. Liên đã để ý tìm trong các siêu thị có bán cà phê nhập khẩu, nhưng đều không thấy cà phê Việt Nam. Cô không phải là một người sành uống cà phê, nhưng những người bạn Nhật của cô đều khen cà phê Việt Nam hết lời, vì vậy cô nhất quyết phải để cho bà Chikako có cơ hội thưởng thức nó.

- Hôm nay nhiệt độ lên đến 38 độ đấy - Yosuke nói với Liên trong lúc ngồi uống trà trong phòng khách - Càng ngày thời tiết càng khắc nghiệt hay sao ấy. Những năm trước, thời điểm nóng nhất mùa hè cũng chỉ khoảng 36 độ, theo trí nhớ của tớ.

- Thì người ta vẫn bảo là do El Nino, với cả hiệu ứng trái đất nóng lên gì gì đấy thôi - Liên nói.

- Những vấn đề đó vẫn đang được tranh cãi, chưa hẳn đã đúng. Nhưng tớ thấy đúng là thời tiết có ấm lên, ba mùa đông vừa rồi đều không có tuyết - Yosuke nói.

- Thực ra là có chút ít, phải không? - bà Chikako nói - Mẹ nghe nói năm vừa rồi trên khu trượt tuyết thung lũng Biwako chẳng có mấy khách, vì tuyết mỏng quá.

- Liên-chan có biết chỗ ấy không nhỉ? - Yosuke quay sang Liên, và nhận được cái lắc đầu của cô - Để đến mùa đông, cả nhà mình sẽ lên đấy chơi. Từ đây đi chỉ mất độ một tiếng đồng hồ thôi.

Vẻ háo hức hiện rõ trong đôi mắt nâu mở to của Liên. Cô chưa bao giờ nhìn thấy tuyết ngoài đời. Trong trí tưởng tượng của cô, hiện ra hình ảnh một đêm Noel ấm cúng tràn, đầy ánh nến và tiếng thánh ca, trong khi bên ngoài cửa sổ tuyết vẫn rơi từng chùm, từng chùm - những hình ảnh mà cô thường thấy trong phim Mỹ.

- Từ bây giờ đến mùa đông còn lâu lắm - Yosuke cắt ngang dòng suy nghĩ của Liên - bây giờ Liên-chan có muốn ra hồ chơi một lúc không?

- Ý kiến hay đấy - bà Chikako nói - hai đứa ra ngoài một lúc cho thoáng. Mẹ sẽ ở nhà làm bữa tối.

- Con sẽ giúp mẹ - Liên nói.

- Không cần đâu, cứ đi đi - bà Chikako nói - Tuần này bố không về nên bữa tối sẽ hết sức đơn giản, mẹ chỉ làm một loáng là xong.

Lúc ấy đã sáu giờ chiều, mặt trời đã khuất hẳn sau dãy núi Hiei, nhưng hẵng còn lâu trời mới tối. Về mùa hè, sau khi nắng tắt vài ba tiếng, bầu không khí mới nguội hẳn. Yosuke lái xe theo những con đường nhỏ, uốn lượn. Những vệt cát chạy dọc hai bên vệ đường phủ đầy lá thông khô. Khung cảnh gợi lại ký ức của Liên về những lần đi biển miền Trung. Ngay cả cái nắng hầm hập cũng giống. Tất cả đều rất đỗi gần gũi.

Từ bãi đỗ xe, Yosuke và Liên phải leo qua một cái đồi thấp mới ra được bờ hồ. Xen lẫn giữa đám cỏ mọc cao, thấp thoáng những đóa hoa dại màu trắng mỏng mảnh. Liên cúi xuống bứt mấy nhánh và đưa lên mũi ngửi.

- Chẳng có mùi gì cả! - Liên nói.

- Cần phải có thời gian để nhận ra mùi thơm của những loài hoa dại - Yosuke nói - Một nhà văn nào đó đã nói như thế.

- Có lẽ câu nói ấy chỉ nên hiểu theo nghĩa bóng - Liên nói - Có những loài hoa không hề có hương, đúng không?

- Có thể không phải ngay lúc này, mà là hàng trăm năm nữa. Cứ hi vọng rằng một ngày nào đó, tất cả các loài hoa trên trái đất đều tỏa hương, được không? - Yosuke nói.

Liên không trả lời. Qua mắt kính cận dày cộp, Yosuke thấy cô mỉm cười.

Ra đến sát mép nước, Liên khỏa tay, thả mấy cọng hoa xuống nước. Nước đục và ấm. Những con sóng lăn tăn liếm vào bờ độ vài gang tay rồi biến mất. Không có tiếng sóng, dù chỉ là những tiếng óc ách nhỏ. Có thể hi vọng một ngày nào đó, tất cả các con sóng trên trái đất này đều cất tiếng hay không? Liên thầm nghĩ và cười một mình.

Hai người đi dọc bãi cát một quãng xa rồi ngồi xuống dưới một gốc thông cong queo, dường như đã được uốn để tạo dáng.

- Gió mát quá nhỉ - Liên nói - Chẳng khác gì gió biển, chỉ có điều không có vị mặn.

- Ở đây đã từng là biển đấy chứ, hàng vạn năm trước cơ - Yosuke nói - Sau đó, biển lùi ra xa và phần bị kẹt giữa các dãy núi tạo thành hồ Biwa này.

- Nếu thế thì nước hồ phải mặn chứ?

- Qua thời gian tất nhiên nó nhạt dần đi. Nhưng biển thì vẫn còn nhớ đến một phần máu thịt của nó ở đây - Yosuke nói - Một nỗi nhớ rất mặn.

- Biển nhớ ư? Có một bài hát Việt Nam rất hay, tên là "Biển nhớ", đã được dịch sang tiếng Nhật đấy. Yosuke đã nghe bao giờ chưa?

- Chưa. Tớ chưa từng nghe bài hát Việt Nam nào cả. Liên thử hát xem - Yosuke nói.

- Được thôi - Liên nói, và bắt đầu hát. Cô hát nhỏ nhưng vẫn rõ từng tiếng.

"Ngày mai em đi, biển nhớ tên em gọi về

Gọi hồn liễu rũ lê thê

Gọi bờ cát trắng đêm khuya..."

Đó là bài ca buồn nhất mà Yosuke từng nghe. Nó gần như một câu chuyện hoàn chỉnh về một mối tình vô vọng. Nó giống như bài hát của nàng tiên cá, hằng đêm vẫn ngồi hát dưới trăng để vợi đi nỗi nhớ chàng thủy thủ đa tình và bạc bẽo.

Yosuke ngắm nhìn Liên. Dựa người vào gốc cây, đầu vươn cao, cô hát một cách say mê. Mái tóc đen nhánh mềm mại xõa xuống bờ vai nhỏ nhắn của cô. Những cơn gió lẩn trốn trong mái tóc cô bồng bềnh tạo sóng. Trong bóng chiều đang lụi dần, màu áo vàng của cô tỏa những tia sáng đẹp đẽ cuối cùng của ngày.

Những pha lê (2) - You're beautiful

2009-06-27T20:18:00.000+09:00

Lâu rồi bỏ bê đàn sáo, hôm nay ngồi xem lại mấy cái clip của Michael Jackson, thấy ngứa chân ngứa tay. Định chơi một bài gì đấy của chú í, gọi là tưởng niệm người vắn số, nhưng thấy ko hợp. Nhạc của chú í toàn dòng dance, chơi guitar thì nhạt. Đành chơi một bài nhẹ nhàng - You're beautiful. Bài này James Blunt hát, cái official clip hơi bệnh, nhưng bài hát thì đỉnh, xứng đáng cho vào "Những pha lê".

P/S: 1. Cái Esnips dạo này đổ đốn, ko up lên được (Copyright Infringement suspected), phải chuyển sang dùng cái 4shared, trông hơi nhà quê.

2. Phần lyrics có cả gam, anh em nào thích bài này thì chơi đê.

You're beautiful

(by James Blunt, Sacha Skarbek and Amanda Ghost)

(C) My life is brilliant.
(G) My love is pure.
(Am) I saw an angel.
(F) Of that I'm sure.
(C) She smiled at me on the subway.
She was (G) with another man.
But I (Am) won't lose no sleep on that,
'Cause I've got a plan (F).

Chorus: (F) You're beautiful (G) (C) You're beautiful (C).
(F) You're beautiful, (G) it's true (C).
(F) I saw your face (G) in a (C) crowded place (Am),
And I (F) don't know (G) what to do (Am),
'Cause I'll (F) never be (G) with you (C).... riff

Yeah, she (C) caught my eye,
As we (A) walked on by (G).
She could see (Am) from my face that I was,
(F) Flying high
And I don't (C) think that I'll (G) see her again, but (Am)
we shared a moment that will (F) last till the end... Chorus.

La la la la... (F C F C F C G)

(F) You're beautiful (G) (C) You're beautiful (C).
(F) You're beautiful, (G) it's true (C).
There (F) must be an angel (G) with a smile (C) on her face (Am),
When she (F) thought up that I would be (G) with you (Am).
But it's (F) time to face (G) the truth (Am),
That I'll (F) never be (G) with you (C).

But it's (F) time to face (G) the truth (Am),
I will (F) never be (G) with you (C).

Kaz (10) - Ánh đèn trên cầu tàu

2009-06-21T18:19:00.000+09:00

Mẫu số chung của mọi tình yêu là sự nhớ nhung. Nếu bạn chưa một lần bị thôi thúc bởi ý muốn gặp được người yêu của bạn bằng mọi giá, tôi e rằng bạn chưa bao giờ yêu người ấy. Nếu bạn có thể nghĩ ra một cách nào khác để sử dụng một tiếng đồng hồ rảnh rỗi của mình mà không hề nghĩ tới người yêu của bạn, tôi e rằng bạn không thực sự yêu cô ta. Và nếu bạn có thể sống yên ổn một mình trong mười hai tiếng đồng hồ mà không được nhìn thấy hoặc nghe thấy cô ấy nói thì tôi cho rằng tình yêu của bạn chỉ là một sự tưởng tượng đáng tiếc.

Tình yêu là phương thức đối mặt với nỗi cô đơn ở một người trưởng thành. Ở tuổi mới lớn, cái gọi là tình yêu giữa các cô cậu học sinh chỉ là một sự hiểu lầm về tính tò mò. Lớn hơn chút nữa, khi các cô cậu ấy nếm được một chút những va chạm xác thịt thì tình yêu là một lựa chọn trong số những trò giải trí gây nghiện, bên cạnh trò chơi điện tử và lướt Net. Khi nhục cảm không còn là yếu tố mới mẻ nữa, người ta cần một người tình trước hết để bầu bạn.

Trong suốt thời thơ ấu, chúng ta được dạy dỗ rất nhiều về cách làm đẹp lòng người khác khi giao thiệp với họ, nhưng chẳng ai dạy cho ta về cách đối mặt với nỗi cô đơn của chính mình.

Vì khoảng cách giữa hai thành phố, và công việc của cả hai, tôi và Ayumi thường chỉ có thể gặp nhau vào cuối tuần. Những ngày đầu tuần giống như khoảng mặt biển nằm giữa hai con sóng. Chúng lắc lư một cách nặng nề, dường như những dao động trên bề mặt cũng là dao động của cả một cột nước sâu. Và khi cơn sóng tiếp theo lừng vào, nó đột nhiên đứng lặng ngắt, dường như đang nín thở, chờ đợi - đó là những ngày giữa tuần. Ngày thứ sáu luôn bị cuốn lên cao, bị hẫng chân, gây cho tôi cảm giác hồi hộp khôn tả cho đến khi chân tôi chạm lại xuống đất, tóc và mặt tôi phủ đầy bọt sóng. Những cái bong bóng li ti bám vào da mặt tôi vỡ tanh tách như tiếng một đứa trẻ con cười.

Tôi thường dành nhiều thời gian của bữa ăn tối thứ sáu với Ayumi để ngắm nàng. Tôi đã mong chờ khoảnh khắc ấy suốt cả tuần, nói không ngoa một chút nào, như một kẻ chết khát mong được uống nước. Nơi tôi làm việc là học khu chỉ dành cho các ngành kỹ thuật, nơi hầu hết sinh viên và giáo sư là đàn ông. Có rất ít các cô gái, và số những cô xinh chỉ đếm trên đầu ngón tay. Tôi có thói quen, mỗi khi gặp một cô gái ở trường, tôi lập tức đưa cô ta vào bảng xếp hạng sắc đẹp theo đánh giá của riêng tôi. Không khó để nêu ra ba cô đầu bảng. Vị trí hoa hậu là một cô gái có khuôn mặt của Đức Mẹ Maria, nghiên cứu sinh khoa môi trường. Cô là người lai, mẹ cô là người Nhật di cư sang Brazil và lấy chồng bản xứ. Tôi biết tường tận như vậy bởi tôi đã đi ăn trưa vài bận với cô và vài người bạn chung của chúng tôi. Những hôm ấy, tôi hay bỏ bữa tối. Tiếp đến là một cô, trạc tuổi Ayumi, có lẽ đang học master. Tôi gặp cô trong thang máy vài lần, vào những hôm chiếc thang bỗng nhiên chạy nhanh một cách đáng ghét. Cô thứ ba là nhân viên phòng giáo vụ. Cô có cái eo mà tôi cam đoan rằng bất cứ phụ nữ nào nhìn thấy đều muốn bắt đầu ăn kiêng. Trong khi các vị trí thứ tư, thứ năm bị thay đổi thường xuyên, ba vị trí đầu bảng lại rất ổn định, cho đến khi cô hoa hậu học xong về nước, và vị trí của cô từ đấy đến nay vẫn được để trống, bởi tôi thấy việc đôn cô á hậu lên là rất khiên cưỡng.

Không có gì thảm hại hơn việc hàng ngày phải chứng kiến những khuôn mặt nam giới đăm chiêu và dáng đi lùi lũi của họ trong những hành lang hun hút của Trường đại học. Và vì thế, không có gì tưởng thưởng hơn việc được ngồi bên Ayumi thơm phức vào tối thứ sáu.

- Anh thích em gọi soda - Tôi nói với cô - Thứ ấy có nhiều bọt. Cảm giác khi nhìn những cái bọt vỡ rất thư giãn.

- Vậy anh gọi cho anh đi - Ayumi nói - Em cũng thích soda, tất nhiên không vì cùng lý do với anh, nhưng lần nào cũng soda, luôn luôn là soda thì rất kỳ cục.

- Anh ghét cái vị của nó - tôi nói - có lẽ vì anh là một kẻ háo ngọt.

- Anh đã thấy sự vô lý của anh chưa? Không nên khuyên người khác làm điều mà mình không thích - Ayumi nói.

- Em đọc Khổng Tử từ lúc nào thế? - tôi nói - "Đừng đưa người khác cái mà mình không muốn", ông ta đã nói chính xác như thế đấy.

- Chẳng cần đến Khổng Tử mới biết được điều đó. Anh thật là phù phiếm. Người như anh mà đi bán hàng thì chẳng ai mua cả, vì anh chỉ chăm chăm khuyên người ta mua cái anh thích thôi - cô ngừng lại một lát rồi nói tiếp - Công việc của em ở công ty đã dạy cho em rằng để bán được hàng thì không nên thích một món hàng nào một cách sâu sắc cả.

- Thật ư? Kể cả... - tôi vừa định nói ra một ý nghĩ thầm kín của mình, nhưng đã kịp ghìm lại.

Thấy tôi ngập ngừng, nhưng Ayumi không gặng hỏi. Tôi thấy hơi ngột ngạt, có lẽ vì hơi nước thoát ra từ mấy nồi súp đang sôi sùng sục trong bếp, ngay sau lưng chúng tôi và chỉ được ngăn cách bởi một cái quầy bằng gỗ cao ngang ngực. Hôm ấy, chúng tôi ăn tối ở một quán mỳ trong khu Chayamachi. Tôi đã đón chuyến tàu nhanh lúc sáu giờ tám phút để gặp nàng ở đây vào lúc bảy giờ. Quán có tên là Tô Châu, có lẽ được gọi theo quê hương của vợ chồng chủ quán, bởi tôi vẫn nghe họ nói với nhau bằng tiếng Trung Quốc. Nước súp ở đây có vị hơi cay cay, khác hẳn với mỳ Nhật. Và cũng chỉ ở đây mới có món gyoza luộc. Gyoza chính là món sủi cảo. Sủi cảo luộc là món ăn hàng ngày của người Trung Quốc, đặc biệt những ngày Tết, bởi họ quan niệm ăn món này thì công việc sẽ được suôn sẻ cả năm. Người Nhật không ăn sủi cảo luộc, họ thích ăn món này được rán giòn. Có lần tôi và Ayumi đã thử ăn gyoza luộc, nhưng nàng chỉ ăn được môt miếng. Rất may cho nàng (và vì thế, cho cả tôi), là tôi cũng không thích món này "một cách sâu sắc". Lý do chính để chúng tôi vào đây nhiều lần là món mỳ có nước súp cay. Ayumi có lẽ không phải là một người Nhật thuần túy theo cách hiểu của tôi - họ không biết ăn cay.

Cả hai chúng tôi húp hết hai tô mỳ một cách gọn gàng. Lúc đi ra khỏi quán, chúng tôi phải đi qua một dãy dài những người đang xếp hàng chờ chỗ. Cách chọn một quán mỳ ngon ở Nhật là căn cứ vào độ dài của hàng người đứng xếp trước cửa quán. Chúng tôi đã theo cách này trong lần đầu tiên đến đây.

Tháng sáu, trời đã chính thức chuyển sang mùa hạ. Những cặp đôi đi trên đường rất đông. Chúng tôi nắm tay nhau đi dọc những phố hẹp, đèn đuốc sáng choang và inh ỏi tiếng chào mời. Trước những hiệu bán thuốc và hóa mỹ phẩm, những mặt hàng hạ giá như thuốc đánh răng, kem bôi, sữa tắm, được cho vào rổ bày tràn cả ra đường. Chúng tôi rẽ vào một cửa hàng games và chơi trò đánh trống. Ayumi và tôi mỗi đứa cầm một cái dùi nhỏ bằng nhựa, đánh vào mặt trống điện tử dùng chung cho cả hai theo lượt của mình. Lượt đánh và vị trí đánh được hiển thị trên màn hình. Mặt trống được chia làm 5 khu vực, mỗi khu vực phát ra một âm riêng biệt, và nếu hai tay trống phối hợp với nhau đánh đúng bài thì kết quả sẽ cho một bản nhạc khá hay. Có điều làm được như vậy rất khó, và chúng tôi thường xuyên gõ vào tay nhau, trong đó có những lần có sự cố ý của tôi.

Rời cửa hàng trò chơi, chúng tôi đi ngược về phía ga Umeda.

- Ôi, bàn tay xinh đẹp tội nghiệp! Ta có thể làm gì để chuộc lại tội lỗi này? - tôi vừa nói theo một cách rất kịch, vừa vuốt ve bàn tay phải của nàng.

- Ừm, để xem nào - Ayumi ghếch ghếch đầu, làm bộ nghĩ ngợi. Kia, đúng rồi! - nàng reo lên và chỉ tay về phía toà nhà Hep Five - Chúng ta sẽ lên đu quay, nhé!

Bánh xe đu quay Hep Five được xây dựng trên nóc tòa nhà thương mại này. Việc đặt cái kết cấu khổng lồ cao hơn một trăm mét lên một tòa nhà bảy tầng thật không khác gì cắm một lá cờ lên củ xu hào. Quả là một ý tưởng đáng nể!

Bánh xe quay lên chậm chạp. Chúng tôi đứng bên cạnh nhau, nhìn xuống phố xá với những luồng đèn pha đan quét nhau một cách hỗn loạn ở ngay dưới chân. Được một lúc thì không còn nghe được tiếng động nào từ dưới vọng lên nữa, chỉ còn nhìn thấy xung quanh là những nóc nhà chọc trời. Có cảm giác như đang ngồi trong một ống đũa. Qua khúc ấy, bỗng nhiên tất cả mở toang ra trước mắt chúng tôi. Có thể nhìn thấy rõ từng đường nét cân đối của tòa thành Osaka cách đấy dăm cây số. Xa hơn, phía bên tay trái, là những ánh đèn trên các con tàu biển lớn đang đỗ trong cảng Osaka. Xa hơn nữa là một khoảng tối đen. Biển! Và không thấy đường chân trời.

Ayumi dựa người vào tôi, mái tóc lòa xòa của nàng cọ vào một bên má tôi buồn buồn. Tôi ôm lấy vai nàng và khẽ xoay nàng lại. Nàng ngước mắt lên. Trong khoảnh khắc ấy, tôi nghe được tiếng thở phập phồng của biển cả mênh mông dưới bầu trời đen thẳm, và nhìn thấy trong mắt nàng một chấm sáng le lói, rất nhỏ và cô độc, giống như ánh đèn trên một cầu tàu.

Trả lại hào khí Diên Hồng

2009-06-17T13:04:00.000+09:00

Luật sư Lê Công Định

(Nguồn: Báo Pháp Luật TP.HCM số ra ngày 5-3-2006)

Lịch sử Việt Nam là lịch sử thăng trầm của một ngàn năm nô lệ giặc Tàu, một trăm năm nô lệ giặc Tây. Những khoảng khắc hòa bình hầu như ngắn ngủi. Sau 1975 niềm vui độc lập và thống nhất, với biết bao máu và nước mắt vô tội đổ xuống, đã không kéo dài bao lâu. Đất nước triền miên rơi vào khủng hoảng, hết khủng hoảng kinh tế, đến khủng hoảng đạo lý và bây giờ khủng hoảng niềm tin. Điều đó suy cho cùng có nguyên nhân nội tại từ chính sự nhu nhược của mỗi con người chúng ta.

Bốn ngàn năm lịch sử đã kết nối từng cá nhân thành một dân tộc, hun đúc nên khát vọng Đại Việt, đưa chúng ta đi hết chiến thắng này đến thắng lợi khác, giành lại độc lập tự chủ và thống nhất giang sơn về một mối. Thành tựu ấy có được là do sự quật khởi của hào khí Diên Hồng qua các thời đại.

Tiếc thay khi chuẩn bị bước vào nền thái bình thịnh trị, sự nhu nhược đã thế chỗ cho tinh thần quật khởi! Kẻ thì bỏ nước ra đi, trốn tránh. Người thì ở lại nhẫn nhục, muộn phiền. Bọn cơ hội thừa dịp thi thố sự đồi bại, biến giang sơn chung thành món mồi riêng tư béo bở. Vì nhu nhược, chúng ta không dám phản kháng thói hạch sách, nhũng nhiễu của lớp quan lại mới, chấp nhận dùng tiền vượt qua trở ngại. Đến khi nhìn lại, quốc nạn tham nhũng và quan liêu đã lan tràn, bất trị.

Vì nhu nhược, chúng ta che tai không dám nghe lời nói ngay thẳng, mặc nhiên dung túng sự dối trá và xu nịnh. Đến khi bừng dậy, đạo đức đã suy đồi, khó sửa.

Vì nhu nhược, chúng ta hài lòng với những gì đang có, cố tin vào sự ổn định giả tạo, đắm mình vào những lễ hội vô nghĩa liên miên. Đến khi nghĩ lại, xung quanh đã đầy dẫy ung nhọt, không còn thuốc chữa.

Vì nhu nhược, chúng ta bịt mắt trước những bước đi vũ bão của các dân tộc láng giềng. Đến khi tỉnh ngộ, sự tụt hậu quá rõ ràng, không còn cơ may rút ngắn khoảng cách.

Để che giấu mặc cảm do nhu nhược, khắp nơi người ta kể nhau nghe những bài vè châm biếm hoặc lớn tiếng dè bỉu chuyện cung đình tồi tệ, nhưng lại trong … quán nhậu! Chí khí kiểu “sĩ phu Bắc Hà” ấy liệu sẽ giúp ích được gì cho công cuộc chấn hưng đất nước đang lúc cần hào khí Diên Hồng năm xưa?

Muốn chấn hưng đất nước trong vận hội ngàn năm có một này cần phải rũ bỏ sự nhu nhược đó. Muôn người xin hãy nắm tay lại, chế ngự sự sợ hãi, cùng tiến về phía trước, may ra khát vọng Đại Việt mới có cơ may biến thành hiện thực. Xin đừng để sự nhu nhược của những cá nhân trở thành sự bạc nhược của cả một dân tộc.

Chúc mừng KyotoFC!

2009-06-14T22:32:00.001+09:00

Chúc mừng KyotoFC đã đoạt chức VÔ ĐỊCH giải bóng đá sinh viên quốc tế Đại học Kyoto!

Xem thêm hình ảnh tại đây.

Các bài liên quan:

- Vô địch World Cup 2009! (Blog Life in Kyoto)

- Chiếc Cup đầu tiên (Blog Namazu)

Kaz (9) - Ngày lễ Mẹ

2009-06-13T11:05:00.000+09:00

Tháng Năm là khoảng thời gian của những cảm xúc trái ngược. Vẫn đang trong mùa xuân, nhưng khi những cánh hoa anh đào cuối cùng đã rụng xuống lặng lẽ trong một đêm mưa rào, và buổi sáng hôm sau, khi hơi ấm của nắng chỉ mới chớm nồng lên một chút, ánh sáng của nó có đôi lúc rốt ráo xuyên qua những tán lá đang rậm dần lên, người ta dễ có cảm giác như thể mùa hè đã ở ngay cửa ngõ phía Nam của thành phố. Có một chút tiếc nuối, như thể mùa xuân sắp qua rồi, những ngày đẹp đẽ sắp qua mất rồi, mà những gì chúng mang đến còn chưa kịp xóa mờ cái ký ức ảm đạm của mùa đông trước. Và bây giờ thì mùa hè lại sắp đến. Với cái nóng ngột ngạt. Chỉ mới nghĩ đến đó, đã cảm thấy hình như hôm nay mình mặc thừa đi một cái áo.

Người ta hồ hởi chào nhau: Hôm nay trời đẹp quá nhỉ! Đằng sau nó, có một nỗi phấp phỏng mơ hồ: Nếu ngày mai trời ấm thêm chút nữa thì lại thành nóng mất!

Ngày Chủ nhật, tuần thứ hai của tháng Năm là Ngày lễ Mẹ.

Bà Chikako và Liên đang chuẩn bị bữa tối trong bếp. Mới hơn năm giờ, trời vẫn sáng và ông Fusao vẫn chưa về. Hôm nay ông cùng mấy người bạn đi chơi golf.

- Hàng ngày con vẫn nấu cơm mang đến trường chứ? - Bà Chikako hỏi

- Vâng, hôm nào đi học thì con tự làm cơm hộp và mang lên. Con chỉ làm những món ăn nhanh đơn giản - Liên nói, trong khi cuốn nốt chiếc nem cuối cùng và đặt vào một chiếc đĩa để bên cạnh.

- Đồ ăn Nhật có hợp khẩu vị của con không?

- Ừm... nói chung con ăn được tất cả cảc món. Nhưng con thích những món mình tự nấu hơn - Liên cười, rồi thú nhận - Như thế cũng rẻ hơn nữa.

- Đúng thế, đúng thế. Nhà hàng ở Nhật quá đắt đỏ, phải không?

- Thực tế thì không đến nỗi quá đắt, mẹ ạ. Chẳng hạn hôm nào không kịp nấu cơm thì con ăn trưa ở căng tin, chỉ hết khoảng 300 yên thôi.

- Ôi, 300 yên thì ăn được cái gì? Như vậy có phải là tiết kiệm quá sức không? - Bà Chikako kêu lên, vẻ xót xa.

- Không phải thế, chỉ vì chừng ấy là vừa đủ no, mẹ ạ.

- Thế... thảo nào dáng người của con thật là đẹp.

Bà Chikako nói không quá lời. Vẻ đẹp của Liên không chỉ ở mái tóc, mà còn ở vóc dáng cân đối và phong thái của cô. Đứng trước cô, người ta có cảm giác như đang ngắm một hồ sen vào buổi sớm, khi sương vẫn còn buông mờ ảo, và không gian tràn ngập một mùi hương trong mát, dịu dàng. "Thật hạnh phúc cho cậu chàng nào được nó yêu", bà Chikako nghĩ bụng, và chợt nhớ đến thằng Yosuke, giờ này chắc vẫn đang ngủ trong phòng của nó.

Khi nghe mẹ gọi, Yosuke xuống ngay. Đúng là cậu chàng vẫn nằm trên giường, nhưng không ngủ. Cậu ngạc nhiên khi thấy Liên trong bếp. Bà Chikako đã không báo trước rằng hôm nay cô sẽ đến. "Chiếc áo phông này rất hợp với cô ấy", cậu nghĩ và nhìn trộm Liên một cái, "cô ấy nên mặc màu lạnh".

Ông Fusao về. "Ôi, mùi gì thơm quá đi mất", ông vừa đi vào bếp vừa nói to "hôm nay hai mẹ con sẽ cho cả nhà ăn món gì đấy?". "Mẹ nấu cà ri", Liên nói, "còn con làm món nem rán kiểu Việt Nam. Bố đã ăn món ấy bao giờ chưa?". "Chắc là chưa đâu", bà Chikako nhanh nhảu nói chen vào, "đối với cả nhà, đây là lần đầu đấy".

Bữa tối nhanh chóng được dọn ra. Ông Fusao rót nước cam vào cốc của bà Chikako và Liên. "Nào, chúng ta cùng nâng cốc chúc mừng một người mẹ, và một người sẽ trở thành một người mẹ! Trong tương lai, phải không nào?", ông hướng sang Liên và cười.

- Thật tiếc là ở Việt Nam không có ngày lễ Mẹ - Liên nói - Tuy đã có ngày Quốc tế phụ nữ, và cả ngày Phụ nữ Việt Nam nữa, nhưng con nghĩ vẫn nên có một ngày dành riêng cho các bà mẹ, vì ý nghĩ đặc biệt của nó.

- Thật ra thì ở Nhật cũng chỉ mới bắt đầu kỷ niệm ngày này khoảng mấy chục năm lại đây thôi - Bà Chikako nói - Mẹ không nhớ rõ là từ khi nào, nhưng hồi mẹ còn trẻ thì không có.

- Người Nhật vốn không có nó - Ông Fusao nói - có lẽ đấy là một ngày lễ của phương Tây, mới du nhập vào sau này.

- Người Mỹ - Cuối cùng thì Yosuke cũng tự nguyện tham dự vào câu chuyện trong bữa ăn - họ đã mang nó vào từ sau Thế chiến. Ngày này có xuất xứ từ Mỹ, cách đây cũng chưa lâu, mới khoảng tám, à không, khoảng chín mươi năm.

Yosuke tỏ ra rất khoái món nem rán. Cậu đã ăn hết cái thứ tư.

- Một cô gái trẻ người Mỹ tên là Anna - Cậu nói - đã bỏ ra bảy năm trời để viết hàng nghìn bức thư gửi các chính khách và đi diễn thuyết khắp nơi để vận động chính quyền lập một ngày lễ gọi là Ngày của Mẹ. Cô ta làm điều đó trước hết xuất phát từ tình yêu đối với người mẹ đã mất của cô, nhưng ý tưởng và nghị lực của cô ta thật là cao cả. Vì thế, cô ta đã được nhiều người ủng hộ, và đến năm 1914 thì chính quyền Mỹ bắt đầu chính thức thừa nhận ngày này.

- À, thì ra là vậy - Bà Chikako gật gù.

- Nhưng sau câu chuyện này là một bi kịch - Yosuke nói tiếp - Đúng thế, một bi kịch cho cô Anna. Sau khi Ngày lễ Mẹ trở nên phổ biến, hàng năm đến dịp ấy, người Mỹ mua rất nhiều quà tặng, bưu thiếp in sẵn để tặng mẹ. Điều đó hoàn toàn bình thường, phải không nào? Nhưng cô Anna nọ không nghĩ như thế. Cô cho rằng như thế là thương mại hóa một tình cảm cao đẹp của con người, thứ tình cảm mà chúng ta nên thể hiện ra dưới một hình thức chân thành và nguyên sơ nhất, chẳng hạn như viết một bức thư, hoặc đơn giản là ngồi tâm sự với mẹ một lúc. Cô đổ lỗi cho những nhà kinh doanh, những cửa hàng đã làm ra những sản phẩm thương mại để bán và kiếm lời nhờ vào cái ý tưởng của cô, bản quyền của cô. Và với cô Anna này thì mọi việc đều phải làm cho đến cùng. Cũng với nghị lực đã khiến cô thành công trong việc vận động cho Ngày lễ Mẹ, cô đi kiện những công ty kinh doanh sản phẩm có liên quan đến nó. Cô ta đã dành toàn bộ thời gian còn lại của cuộc đời để làm việc đó. Nhưng lần này cô ta đã thua. Cô ta không kiện được họ, và cuối cùng chết trong cảnh nghèo túng.

Câu chuyện của Yosuke khiến ai nấy đều cảm động. Bà Chikako bỏ bát đũa sang một bên, chống tay vào má, thừ ra.

- Còn một điều đáng nói nữa - Yosuke nói - Người đã tạo ra Ngày lễ Mẹ, cái cô Anna ấy, đã chết một cách cô đơn. Cô chưa bao giờ lấy chồng, và chưa bao giờ được làm mẹ.

Mọi người nghe xong, ngồi im lặng với những tưởng tượng của riêng mình về người đàn bà đáng thương kia.

- Đấy là một sai lầm - Ông Fusao nói - Ý bố là, không được làm mẹ là một thiệt thòi. Nhiều cô thời nay không muốn lấy chồng, đẻ con để được rảnh rang vui thú. Thật là sai lầm. Tình mẫu tử là một thứ tình cảm rất thiêng liêng. Nhưng mà, trong xã hội tân tiến ngày nay, tình cảm này có vẻ như bị phai nhạt đi hay sao ấy? Có phải những tiện nghi của cuộc sống hiện đại đã làm mất đi những cơ hội để tình cảm của con người được bộc lộ một cách bản năng nhất? Bố nói như vậy vì bố nhớ lại một kỷ niệm, xảy ra vào năm kia, trong đợt bố đi công tác ở Indonesia ấy.

Đợt ấy, bố đi kiểm tra kỹ thuật cho một dự án của chính phủ viện trợ cho Indonesia. Công trình nằm ở một làng ven biển, heo hút lắm, từ thị trấn phải đi xe đò thêm hai tiếng nữa. Hôm ấy có sự cố nên bố phải xuống công trường muộn. Trời tối mịt mùng, mưa như trút, do có một cơn bão đang kéo vào. Bố không có áo mưa. Cũng may là công trường cách đường cái chỉ độ nửa cây số nên bố quyết định đội mưa đi bộ vào. Đường rất lầy lội, lại tối nên bố phải rất cẩn thận mới không ngã.

Đang đi, bố phát hiện ra phía trước bố còn có một người nữa. Một người đàn bà. Bà ta choàng một cái áo đen kiểu của người Hồi giáo, trùm kín từ trên đầu trở xuống. Bà ta đi lom khom, những chỗ ngập nước bà ta bước dò dẫm, có vẻ rất cẩn thận. Bố hỏi bà ta về đâu, bà ta nói tên một làng, cách đấy khoảng bảy, tám cây số. Nghĩa là bà ta còn phải đi bộ ba tiếng đồng hồ nữa mới về đến nhà. Bố thấy bà ta thật tội nghiệp, nên lúc đến công trường, bố bảo bà ta đứng đợi và mang ra cho bà ta một cái áo mưa. Ở công trường có điện, nên lúc ấy bố mới nhận ra đó là một người phụ nữ còn trẻ, khoảng độ ba mươi. Chị ta mừng rỡ nhận tấm áo mưa và bỏ tấm vải choàng ra để mặc áo mưa. Khi tấm vải được bỏ ra thì bố thấy trong lòng chị ta một đứa bé con đang say ngủ. Người mẹ đã bế nó bằng cả hai tay và dùng răng cắn chặt tấm vải rủ xuống trước ngực để che mưa cho nó. Hình ảnh ấy làm bố trào nước mắt, và khi chị ta đã đi xa rồi, bố vẫn còn đứng đấy nhìn theo, thầm ước trời sẽ thôi mưa, để chị ta đỡ khổ một tý.

Ông Fusao ngừng lại, quay sang vợ và thấy nước mắt đã chảy tràn khuôn mặt bà. Ông nhẹ nhàng đặt tay mình lên cánh tay bà, ra chiều an ủi.

- Vậy là - Yosuke nói - Trong cái đêm mưa bão ấy, khi cả vũ trụ quây vào tấn công người đàn bà kia, chị ta vẫn che chở cho đứa con của mình trọn vẹn. Đứa bé ấy có lẽ còn quá bé để hiểu, nhưng nếu nó hiểu được chuyện này thì khi lớn lên, nó sẽ vững tâm hơn trước những mưa gió của cuộc đời, bởi nó biết rằng bao giờ cũng có một nơi trong vũ trụ này để nó trở về, nơi lúc nào cũng khô ráo và ấm áp. Đó là lòng mẹ.

- Bố cho rằng chỉ phụ nữ mới có tình yêu thực sự. Còn đàn ông chúng ta thực chất đều rỗng tuếch cả - ông Fusao nói.

- Trừ một số ngoại lệ. Những nghệ sỹ, những nhà văn chẳng hạn. Phải rồi - Yosuke nói, và đứng lên - Nhân dịp này con sẽ đọc tặng mẹ, và cả Liên nữa, một bài thơ của Eugene Field. Bài thơ có tựa đề "Mẹ và con".

Trong đêm, giọt sương bé xíu

Khẽ khàng đậu xuống cánh hồng
"Ôi con dấu yêu, bé bỏng
Nằm vào lòng mẹ đi con!"

Bầu trời ghen với cảnh ấy
Nhăn nhó cuốn bóng đêm về
Quăng xuống một chùm ánh sáng
Giằng lấy giọt sương mang đi!

"Hãy trả lại con cho ta -
Con ơi!" - đóa hồng thổn thức
Ha! Trời già đắc thắng cười gằn
Đau khổ, đóa hồng gục chết.

Đó là lần đầu tiên Yosuke đọc thơ tặng mẹ. Và đó cũng là lần đầu tiên, cậu thấy thơ không hẳn là một trò vô bổ.

Còn ông Fusao thì nghĩ, tất cả đàn ông đều rỗng tuếch, kể cả bọn nhà văn, chỉ trừ một số nhà văn lớn, những người biết dùng tài năng của mình để ca ngợi phái đẹp.

Kaz (8) - Tiếng Nhật

2009-06-07T13:35:00.000+09:00

Thay đổi lớn nhất trong nếp sống của tôi từ khi làm quen với Ayumi là thời lượng học tiếng Nhật tăng đột biến. Nói đúng hơn là ôn lại tiếng Nhật, bởi khi mới sang Nhật, tôi đã có một năm học tiếng. Mặc dù nghiên cứu sinh nước ngoài không bắt buộc phải học tiếng, bởi toàn bộ quá trình nghiên cứu, các báo cáo và luận văn đều dùng tiếng Anh, song theo chương trình của quỹ học bổng của chính phủ Nhật mà tôi được nhận, chúng tôi được phép sử dụng tối đa một năm rưỡi để thông hiểu cái ngôn ngữ khó nhằn này.

Khóa học tiếng Nhật vỡ lòng ở khoa Quốc tế có năm lớp, mỗi lớp khoảng hai chục học sinh, Âu Á đủ cả. Đông nhất là sinh viên Trung Quốc (khi nghe tôi nhận xét về điều này, anh giai người Afghanistan ngồi cạnh tôi bảo "Ở nước tao có câu ngạn ngữ: Hễ lật mỗi viên đá bên đường lên sẽ thấy một người Trung Quốc"). Đa số học sinh trong lớp đều có hoàn cảnh như tôi, nghĩa là đều được nhận học bổng để đi học trước khi vào một khóa nghiên cứu không cần đến tiếng Nhật, nên không khí học tập khá chểnh mảng. Học sinh đến lớp bữa đực bữa cái, báo hại bà giáo Nishihara phải bỏ rất nhiều thời gian để nhắc lại bài cũ. Tôi cũng không mặn mà lắm với tiếng Nhật, và thường đến muộn các lớp đầu buổi sáng. Sang học kỳ hai, tôi tìm thấy một động lực giúp tôi đến lớp chăm chỉ hơn. Đó là Yanlin, một cô gái Trung Quốc mà tên phiên âm Hán Việt là Yên Lâm. Yên Lâm nhỏ nhắn, hay ngồi bàn đầu, học giỏi nhất lớp. Lẽ dĩ nhiên là người Trung Quốc học tiếng Nhật rất dễ, vì không cần phải học chữ Hán. Chữ Hán là trở ngại lớn nhất của việc học tiếng Nhật của sinh viên nước ngoài. Yên Lâm tóc ngắn và môi đỏ đã rất nhiệt tình giảng cho tôi một cách tỷ mỷ về cấu tạo của các chữ Hán mới học, nhưng các bài giảng của cô chỉ lưu trong bộ nhớ của tôi được khoảng nửa buổi, về cuối buổi học thì trong đầu tôi chỉ còn vơ vẩn một ý nghĩ là làm sao để rủ cô đi chơi và hôn được làn môi tươi mát của cô.

Chắc chắn không phải vì đánh hơi được cái ý đồ xấu xa ấy của tôi mà về cuối học kỳ, Yên Lâm lên lớp thất thường, và cơ hội gặp được cô trở nên thưa thớt hơn. Khi tôi hỏi thì cô ta chỉ giải thích qua quít, thậm chí mỗi lần giải thích một kiểu. Lớp chúng tôi đã bế giảng mà không có cô. Hôm đó chúng tôi chụp chung một kiểu ảnh kỷ niệm dưới cây long não lớn trước tháp đồng hồ, và cô Nishihara là người phụ nữ duy nhất trong bức ảnh đó.

Thành tựu của một năm học tiếng Nhật không nhiều nhặn gì, chỉ đủ giúp tôi chào hỏi, giao tiếp chút ít với người Nhật. Trình độ đọc của tôi rất kém, do vốn chữ Hán không đủ. Và khi tôi chính thức chuyển vào khóa tiến sỹ thì việc học tiếng Nhật của tôi cũng dừng hẳn. Chính phủ Nhật hoàn toàn có lý do để phàn nàn về kết quả năm học đầu của tôi, nếu họ biết về nó.

Ayumi đã không phàn nàn về tiếng Nhật của tôi, có điều tôi nghĩ rằng nếu tôi nói khá hơn thì những khoảng lặng vô duyên trong những chuyến chúng tôi đi chơi với nhau sẽ ít đi. Tôi bắt đầu bằng việc ôn lại ngữ pháp, việc này tương đối đơn giản, bởi ngữ pháp tiếng Nhật cơ bản không có lắm quy tắc, và cả ngoại lệ, như tiếng Anh. Tôi không đi sâu vào việc phân biệt các trợ từ có nghĩa khá giống nhau (ví dụ như "đối với" và "liên quan đến") mà chỉ chọn ra một từ dễ nhớ nhất để dùng. Tôi cũng bỏ qua thể kính ngữ, tức cách nói thể hiện sự trịnh trọng và tôn kính của người Nhật khi nói với người có địa vị cao hơn hoặc trong một môi trường nặng tính xã giao. Phương pháp học của tôi có hiệu quả tốt, và sau hai tháng tôi đã nắm lại được tất cả cách nói của giáo trình "Tiếng Nhật cho mọi người" trình độ sơ cấp.

Cửa ải tiếp theo là chữ Hán. Theo các nhà nghiên cứu ngôn ngữ thì bốn thứ tiếng khó nhất thế giới là tiếng Hoa, tiếng Quảng Đông, tiếng Nhật và tiếng Ả rập (thực chất, tiếng Quảng Đông chỉ là một phương ngữ của tiếng Hoa). Như vậy trừ tiếng Ả rập, còn lại là các ngôn ngữ sử dụng chữ Hán. Yên Lâm chân thẳng và hay mặc váy bò có lần nói với tôi rằng chữ Hán trong tiếng Nhật còn phức tạp gấp bội so với tiếng mẹ đẻ của cô, bởi trong tiếng Trung Quốc, mỗi chữ Hán chỉ có một cách đọc, còn trong tiếng Nhật thì có hai cách đọc hoặc nhiều hơn. Khi hai chữ Hán ghép vào với nhau thì người Trung Quốc chỉ có một cách đọc, còn trong tiếng Nhật, tổ hợp của hai chữ Hán đã biết vẫn là một cái chưa biết. Tôi đã từng ngạc nhiên khi giáo sư của tôi phải hỏi một sinh viên người Nhật về cách đọc tên của nó. Tên người Nhật thường viết bằng chữ Hán, và việc chọn chữ Hán nào (vì có nhiều chữ Hán đồng âm khác nghĩa) để ghi lại âm phát ra khi gọi tên đứa bé là một nỗi băn khoăn thú vị và trọng đại của cha mẹ nó. Đó có khi còn là một trò chơi chữ bí hiểm. Chẳng hạn tôi biết một người, tên được viết theo chữ Hán là Ngũ Nguyệt, để chỉ tháng 5, nhưng cách đọc là May, nghĩa là tháng 5 trong tiếng Anh! Điều này cũng tương tự như việc ghi tên tôi bằng từ "Vườn bách thú" vậy, vì từ này có nghĩa như từ Zoo trong tiếng Anh, đọc là Du!

Ayumi đã phá lên cười khi tôi đưa ra cái ví dụ ấy. Và từ đó về sau, thỉnh thoảng tôi vẫn nhận được tin nhắn của nàng, trong đó viết: "Em đang nhớ vườn bách thú đấy!".

Việc học tiếng của tôi tiến bộ nhanh chóng cũng là nhờ Ayumi. Nàng rất chịu khó viết thư cho tôi thay vì gọi điện thoại. Những bức thư của nàng được viết theo thể văn nói, vì vậy đã giúp ích cho tôi rất nhiều khi hội thoại với người Nhật, và quan trọng nhất là với Ayumi. Với nàng, lắm lúc tôi đã có thể đoán trước được ý nàng muốn nói.

Một gã thông minh (và đểu cáng!) nào đó đã từng nói: Cách nhanh nhất để học một ngoại ngữ là trên bụng một người đàn bà bản xứ!

Tôi nghĩ hắn nói đúng, và bắt đầu nghĩ đến làn da bụng của Ayumi.

A wish for the newly weds

2009-06-03T09:29:00.000+09:00

Had dinner with Namaya last night in a cozy Thai restaurant near Katsura river. Nice choice indeed! Haven't had any Thai dish in Japan, though it was kinda passion of my wife and I when we were in Oz. Nam & Aya had a reason for choosing the place to hold their mini wedding reception: They made acquaintance of each other while doing their masters in AIT (Bangkok).

Sitting in the same table with people I like and having spicy food. The best definition of a dinner I can ever think of!

Spicy food for a wedding reception? Why not? It could serve as a mild reminder for the newly weds as well, for marriage is not just about sweet and nice things. It could be rough some times. Nevertheless, I wish you guys, Nam & Aya, pass those times quickly and strongly, and enjoy many happy days ahead.

Kaz (7) - Bữa tối

2009-05-30T22:18:00.001+09:00

- Yosuke, đây là Liên. Các con làm quen nhau đi - Bà Chikako nói, khi Yosuke từ trên gác hai đi xuống.

- Rất vui được gặp cô - Yosuke nói

- Rất vui được gặp anh - Liên đáp lại, khẽ cúi người về phía trước.

- À, phải rồi, Liên-chan (cách gọi con gái của người Nhật) lớn hơn Yosuke-kun một tuổi. Yosuke phải gọi Liên là chị mới được - Bà Chikako nói.

Yosuke nhìn Liên. Câu cảm thấy cách gọi ấy thật bất cập. Liên trông trẻ hơn tuổi của cô, nếu bà Chikako không vội vàng nói ra thì Yosuke sẽ nghĩ cô mới chỉ khoảng 19, 20 tuổi. Liên hình như cũng cảm thấy như thế.

- Ồ, không cần phải vậy đâu nhỉ? Chúng ta gọi nhau bằng tên cũng được chứ? - cô nói.

- OK, làm như vậy đi - Yosuke nhanh chóng hưởng ứng.

Có một sự khác biệt rất lớn giữa gia đình đông con và gia đình có con một. Điều đó thể hiện rõ nhất trong bữa ăn. Yosuke không còn cảm giác khó chịu khi cả bố và mẹ cậu thay nhau chất vấn về tình hình ở trường của cậu, và mặc dù chỉ được cậu trả lời qua quít, chiếu lệ, hai ông bà chẳng bao giờ lấy thế làm phiền lòng. Một điều làm hai ông bà gần đây đặc biệt phấn khởi là việc Yosuke tham gia vào nhóm biên tập cho tờ báo của hội sinh viên. Dù đấy không phải là một câu lạc bộ thể thao có khả năng giúp cải thiện cái vóc dáng gầy còm thảm hại của nó như ý muốn thường trực của ông bà, việc nó ghi tên vào nhóm làm báo sẽ bắt nó giảm bớt khoảng thời gian ru rú trong phòng một mình. Nó sẽ phải giao thiệp với người ngoài nhiều hơn! Theo các nhà nghiên cứu tâm lý, sự giao tiếp rộng rãi sẽ giúp người ta dễ cân bằng được cảm xúc và loại trừ được những nguyên nhân gây ra bệnh tự kỷ, hoặc tệ hơn là bệnh tâm thần.

Có Liên tham dự vào bữa tối của gia đình, Yosuke được rảnh rang. Cậu nghĩ tới việc mang cuốn sách đang đọc dở vào bàn để đọc nốt trong lúc ăn. Tất nhiên cậu đã không làm điều được cho vượt quá giới hạn của phép lịch sự đó, cậu vui vẻ đóng vai người quan sát cuộc trò chuyện giữa bố mẹ cậu với Liên.

Tuy chỉ hơn Yosuke một tuổi nhưng Liên đã tốt nghiệp đại học. Trong mấy năm đại học, cô học thêm tiếng Nhật ở một trung tâm ngoại ngữ và có thể giao tiếp một cách lưu loát.

- Báo chí bảo kinh tế Việt Nam gần đây tăng trưởng rất tốt, có phải không? - Ông Fusao nói.

- Đúng thế đấy, bố ạ - Liên nói - Mấy năm gần đây GDP tăng nhanh vào hàng đầu thế giới, chỉ sau một số nước, ví dụ như Trung Quốc. Thu nhập của người dân cũng tăng nên cuộc sống tốt hơn trước đây rất nhiều. Nhưng tất nhiên là còn lâu mới được như Nhật Bản.

- Bố có một người bạn, mấy năm trước đã sang làm việc ở Việt Nam. Ông ta bảo công việc kinh doanh bên đó rất tốt.

- Ở Việt Nam có rất nhiều công ty Nhật, bố ạ. Chẳng hạn các hãng ô tô, xe máy như Toyota, Honda. Bố biết không, xe máy Honda ở Việt Nam là nhiều nhất thế giới đấy. Thậm chí người ta dùng luôn chữ "xe Honda" để chỉ xe máy, thế đấy. Người Việt Nam rất thích hàng hóa của Nhật, bất cứ cái gì có dòng chữ "Sản xuất ở Nhật Bản" thì đều được ưa chuộng. Nhưng hàng hóa Nhật quá đắt nên người ta nhập về đồ cũ, chẳng hạn xe đạp và đồ điện tử, rồi đem bán lại cho dân chúng. Lợi nhuận từ việc kinh doanh này rất cao, vì con nghe nói họ mua được đồ cũ ở các bãi rác bên này với giá rất rẻ, gần như cho không. Có đúng là có những bãi rác như thế không bố?

- Ồ, cái này bố không rõ lắm đâu - ông Fusao cười xòa - Có thể là có những bãi rác như thế, nhưng bố chưa bao giờ nhìn thấy chúng. Thật đấy, chưa từng thấy bao giờ. Tuy nhiên, có những cửa hàng chuyên thu mua đồ đạc cũ, con biết chứ?

- Có phải các cửa hàng vẫn cho những xe tải nhỏ đi vào các khu phố, vừa đi vừa phát những đoạn băng thu âm nghe rất buồn cười...

- Đấy đấy, chính là những cái xe ấy đấy.

- Nhưng những cái xe ấy rất nhỏ, và mỗi lần thu gom cũng chẳng được nhiều nhặn gì. Còn đồ cũ mà người ta nhập về Việt Nam thì mỗi chuyến tàu phải hàng trăm cái container. Nếu không có những bãi rác thực sự lớn thì thu gom đến bao giờ mới đủ hàng cho những chuyến tàu ấy?

- Phải có một hệ thống cửa hàng từ nhỏ đến lớn. Các cửa hàng nhỏ sẽ bán lại cho các cửa hàng lớn, rồi các cửa hàng lớn sẽ lại bán cho cửa hàng lớn hơn. Cứ như vậy thì sẽ có nhiều hàng thôi, đúng không?

- Ừ nhỉ, thế mà con không nghĩ ra.

Tự nhiên, Liên thấy mình thật là ngu ngơ. Cách nghĩ của cô quá đơn giản. Cô nhận thấy có một khoảng cách lớn giữa thực tế và những gì cô đã được nghe ở Việt Nam. Tệ hơn nữa, cô đã không hề nghi ngờ những gì người ta nói với cô, cô mặc nhiên thừa nhận chúng, và chỉ cố gắng tìm những bằng chứng khẳng định chúng.

Yosuke là người ăn xong cuối cùng. Liên giúp bà Chikako dọn bát đĩa vào chậu rửa. Bữa tráng miệng có dưa hấu và bánh ngọt, một thứ đặc sản của địa phương nơi ông Fusao làm việc. Trong lúc ăn tráng miệng, ông Fusao mở máy tính xách tay cho cả nhà xem những "tác phẩm nhiếp ảnh" của ông chụp được trong tuần vừa rồi. Ông Fusao yêu thích chụp ảnh, nhưng không có nhiều thời gian để đến những nơi có phong cảnh đẹp. Đối tượng để ông chụp là những thứ đồ vật, cây cỏ rất tầm thường xung quanh văn phòng của ông ở miền bắc Kyoto. Điểm đặc biệt trong những bức ảnh của ông là góc nhìn rất khác thường. Có những bức ảnh không thể biết ông chụp cái gì, nếu không có lời giải thích của ông.

Xem hết bộ ảnh mới chụp, ông Fusao mở thư mục ảnh gia đình cho Liên xem. Những bức ảnh kỹ thuật số đầu tiên đã được chụp ở Úc khi cả gia đình đi theo ông Fusao sang đó làm việc một năm. Lúc ấy, thằng Yosuke mới học lớp 6, bé nhỏ một cách đáng thương khi đứng cạnh những đứa bạn da trắng cùng lớp.

Chính trong thời gian ở Úc, đã có một bước ngoặt lớn lao xảy ra, làm thay đổi hẳn cuộc đời của cậu.

Words of condolence

2009-05-26T18:24:00.000+09:00

This entry is dedicated to the memory of Ton, a Thai friend, who died tragically while playing soccer last Sunday from a heart attack. He was a week away from his 26th birthday.

Your last goal was beautiful, and so was your life
You always played fair, though Death did not!
We hope you have fun playing the game in Heaven
Down here, we'll be playing on, with your smile in our hearts.

Rest in peace, Ton.

Kaz (6) - Hanami

2009-05-17T10:56:00.000+09:00

Không ít lần tôi đã giật mình trước sự đơn điệu của cuộc sống. Đó là những lần có ai đó hỏi tôi đã ở đâu, làm gì trong khoảng thời gian này, thời gian kia. Câu trả lời thường rất ngắn bởi chẳng có nhiều để nói. Ví dụ gần gũi nhất là chính khoảng thời gian tôi sống ở Kyoto, hơn hai năm. Tôi quả thực đã không làm gì nhiều trong hơn hai năm đó, ngoài việc đến phòng nghiên cứu, làm việc rồi về nhà, cuối tuần thì đi chợ mua sắm, nấu nướng một chút. Tôi không thích đi chơi xa, còn ở Kyoto thì quanh quẩn cũng chỉ đi thăm mấy ngôi chùa danh tiếng khi có người quen đến Kyoto và ngỏ ý nhờ tôi dẫn đi chơi. Tóm lại là chẳng có mấy đọng lại trong trí nhớ, mà thời gian thì vẫn trôi đi. Còn có gì vô tình hơn thời gian không?

Tôi cũng tự hỏi tại sao không thể làm khác đi được, chẳng hạn đến chơi một chỗ vô danh trong thành phố và hẹn nhau ở một cái ga lạ huơ lạ hoắc nào đó. Tìm ra một cái ga nhỏ trên bản đồ điện tử không có gì khó, nhưng chẳng ai thích cái ý tưởng ấy. Người ta phần lớn chỉ vì sự tiện lợi mà từ chối để cho cuộc sống được thi vị hơn một chút. Rốt cuộc thì những chuyến đi chơi cũng chỉ loanh quanh ở khu Sanjo, Shijo quen thuộc đến mức tôi có thể nhắm mắt mà không đi lạc.

Có gì đặc biệt ở đấy nhỉ, ngoài hàng quán và la liệt những cửa hàng cửa hiệu bán quần áo phụ nữ, nhiều đến mức tôi tưởng tất cả phụ nữ ở Kyoto phải thay tủ quần áo hàng tuần mới có thể mua hết số hàng hóa được bày bán? Chẳng có gì cả. Vậy thì chính những hàng quán và cửa hiệu là lời giải thích cho sự đông đúc của phố xá ở khu ấy, nơi những người đàn bà tìm thấy hạnh phúc trong việc ngắm nghía quần áo trong cửa hiệu và đàn ông tìm thấy niềm vui trong việc ngắm nghía những người đàn bà trên phố.

Lần thứ hai của tôi hẹn gặp Ayumi vẫn ở chỗ cũ - trên cầu Shijo. Tôi đã hẹn cô trước đó hai ngày, với lời mời đi ngắm hoa anh đào. Sau buổi tối gặp nhau lần đầu, tôi thường xuyên gửi cho cô những tin nhắn thăm hỏi và luôn được cô trả lời ngay - một tín hiệu tốt, cho thấy cô ta cũng có cảm tình với tôi.

Hoa anh đào ở Kyoto nở vào khoảng giữa tháng tư. Một tuần trước đấy, trong bản tin thời tiết hàng ngày luôn có lời dự báo về thời điểm sakura mãn khai, cũng là ngày mở đầu của lễ hội hanami - lễ hội ngắm hoa anh đào. Mặc dù hoa anh đào có mặt khắp nơi, đến mức có thể nói khó mà tìm ra được một cây số vuông nào trên nước Nhật không có loài cây này, nhưng mỗi năm, đến mùa sakura, hàng vạn người Nhật lại đổ về Kyoto để nhập vào dòng người chảy nườm nượp trên Con đường Triết học, trong đền Yasaka hay thành Nijo.

Tôi không thể nào tìm ra Ayumi trong đám đông đứng chật trên cầu Shijo và suýt nữa đã bước qua ngay trước mặt cô, nếu cô không kéo tay tôi lại. Trong bộ kimono màu hồng phấn, màu hoa anh đào, nàng đẹp rực rỡ. Mái tóc dày được búi cao, để lộ cần cổ trắng ngần, mỏng mảnh như thể được đúc bằng sứ. Nàng trang điểm rất kỹ, kẹp lông mi giả, khiến mắt nàng có vẻ to hơn và khuôn mặt nàng lạ hẳn so với lần trước.

- Em đẹp quá! Đến mức anh không thể nào nhận ra được - tôi nói một cách chân thành.

- Cảm ơn anh! - Ayumi nói.

- Có lẽ ta nên tìm chỗ nào thoáng hơn một chút, đám đông này có thể làm xước vẻ đẹp của em đấy - tôi nói và làm điệu bộ tự cào vào mặt mình.

Ayumi cười đáp lại câu nói đùa của tôi. Tôi nghĩ bụng, khi không cười trông nàng đẹp hơn.

Chúng tôi đi xuống bờ sông và đứng xem màn biểu diễn trên một sân khấu dựng tạm ngoài trời. Cô ca sỹ trẻ đang hát một bài R & B và tôi không nghe thủng được một từ nào. Ban nhạc chơi hơi lớn, đôi khi át cả tiếng hát, khiến tiết mục có chút gợn.

Tôi kéo tay Ayumi, ra hiệu muốn đi tiếp. Chúng tôi đi dọc bờ sông, rất chậm, vì Ayumi mặc kimono và chỉ có thể bước những bước ngắn. Thỉnh thoảng chúng tôi dừng lại trước một cây sakura có dáng đẹp và chụp ảnh cho nhau. Chúng tôi chụp chung với nhau đôi ba kiểu. Trong những bức ảnh chụp chung, cả hai chúng tôi đều trông không được tự nhiên lắm, vì thế về sau tôi luôn giành lấy vai phó nháy và để nàng thỏa sức phô diễn khả năng làm người mẫu. Bộ kimono màu hồng phấn của nàng rất vừa vặn và sang trọng, nhưng không thật sự nổi bật trên nền là những tán anh đào trùng trùng điệp điệp hai bên bờ sông, kéo dài đến hết tầm mắt. Dưới những tán hoa, các toán du khách ngồi ăn uống, cười nói xôn xao.

Chúng tôi dừng lại ở quãng gần ngã tư Marutamachi, ở đấy thưa người hơn và dù tiếng trống, tiếng nhạc từ các sân khấu phía Sanjo vẫn còn vọng lại rất rõ, chúng tôi có thể nói chuyện với âm lượng bình thường chứ không cần phải hét to lên cho người kia nghe. Tôi lấy ra một tấm bạt, trải lên bãi cỏ và bỏ đồ ăn vừa mua trên đường đi. Chúng tôi ngồi lên tấm bạt và ăn những khoanh sushi chấm nước xì dầu trộn mù tạt. Ăn uống là một phần tất yếu của những chuyến đi chơi, không phải để đáp lại cơn đói, mà vì đó là một trong những hình thức hưởng thụ cuộc sống cụ thể và dễ hiểu nhất.

- Anh Du (Du là tên tôi), nhìn kìa! - Ayumi chỉ về mé bên trái.

Tôi nhìn theo tay cô và thấy một đám đông trên bờ sông bên kia. Một đám cưới. Cô dâu mặc trang phục váy và khăn voan trắng theo kiểu châu Âu, chú rể mặc vest. Những người dự đám cưới, khoảng độ chục người, đều mặc trang phục màu đen. Họ xúm xít dưới một cây anh đào to chụp ảnh tập thể, sau đó tản ra, để lại cô dâu, chú rể và hai tay thợ chụp ảnh. Tốp thợ ảnh mang theo cả thiết bị ánh sáng - thứ mà tôi nghĩ là không cần thiết trong một buổi chiều nắng đẹp như ngày hôm nay. Đến loạt ảnh chụp động, đôi tân nương tân lang khoác tay nhau đi chầm chậm dưới tán hoa trắng hồng, trong khi tốp thợ ảnh chạy giật lùi, quỳ, bấm máy rồi lại cuống quít đứng dậy, chạy giật lùi, trông khá khôi hài. Tôi nghĩ, những kiểu ảnh này sẽ rất đẹp. Tôi tưởng tượng ra những góc chụp mà trong đó, những suối hoa anh đào rào rạt đổ xuống trên đầu đôi uyên ương, hoặc nổ bung ra như những quả pháo bọc ngàn vạn mẩu giấy màu cắt vụn. Những tưởng tượng ấy làm tôi xao xuyến.

- Đẹp quá! - Tôi nói, và nhìn sang Ayumi. Trong bộ kimono, dáng ngồi của nàng khá cứng nhắc. Nàng đang chăm chú xem đám cưới, vừa nhai thức ăn một cách chậm rãi. Những sợi tóc tơ màu nâu sau gáy nàng lay động đầy khêu gợi. Bỗng nhiên, tôi thèm muốn được hôn lên bờ gáy mịn màng ấy.

- Ayumi này, nếu hôm nay không đi chơi với anh thì em sẽ làm gì?

Nàng rời mắt khỏi đám cưới, quay sang nhìn tôi.

- Em sẽ đi chơi với một đám bạn khác - nàng nói - Họ rủ em đi ngắm hoa ở Osakajo.

- Thế tại sao em không đi với họ? - tôi hỏi.

- Bởi vì anh rủ em trước.

- À ha!

Ra thế! Tôi đã tưởng bở! Tôi đã mong chờ một câu trả lời đại loại "Vì anh đặc biệt hơn đối với em". Rõ ràng là tôi đã quá hão huyền, bởi trên thực tế, chúng tôi chỉ mới quen nhau được vài tuần, và suy cho cùng, tôi chẳng có gì đặc biệt hấp dẫn. Tôi không đẹp trai, và cũng không thể hiện được gì nhiều trong khoản ăn nói, vì trở ngại ngôn ngữ giữa hai chúng tôi. Nói tóm lại thì đúng ra tôi nên cảm thấy may mắn vì đã được nàng đồng ý đi chơi cùng.

Chúng tôi nói với nhau nhiều chuyện nữa, về công việc, bạn bè của tôi và của nàng, những câu chuyện không đầu, không cuối. Ngồi một lúc thấy mỏi lưng, tôi bèn chuyển sang nằm nghiêng, tay trái đỡ lấy đầu. Nằm như thế, khoảng cách giữa tôi và Ayumi gần hơn, và tôi có thể ngửi thấy mùi nước hoa trên người nàng. Tôi ghếch đầu nhìn lên trời, và thấy một cành hoa chìa xuống rất gần, ngay trên đầu tôi. Ngắm nghía bông anh đào ở một khoảng cách gần như thế, tôi không khỏi thán phục về sự cân đối của nó. Những cánh hoa thoạt nhìn có màu trắng, nhìn lâu mới thấy sắc hồng nổi lên từ mặt sau của mỗi cánh hoa, chúng không quá cứng, cũng không quá mềm để có thể khum lại như đôi bàn tay che chắn cho chùm nhụy trắng điểm vàng dường như đang muốn duỗi thẳng lên nhưng vẫn còn e ấp. Tôi bảo Ayumi chụp hộ tôi vài bức cận cảnh cành hoa đó. Tôi so sánh ảnh chụp với thực tế, và thấy rằng trong ảnh màu sắc có vẻ đậm hơn nhiều.

Nắng đã bắt đầu loãng ra trên vệ cỏ. Chúng tôi dọn dẹp đồ đạc - chẳng có gì nhiều, ngoài mấy khay nhựa đựng thức ăn và hai chai nước đã uống hết - và quay lại phía Sanjo, dù không định rõ sẽ làm gì tiếp khi về đến đó.

Các sân khấu ngoài trời đã ngừng biểu diễn. Đến đầu cầu Sanjo, chúng tôi gặp một tay hát rong người ngoại quốc. Gã để râu quai nón, mặc một chiếc sơ mi rộng đã ngả màu. Anh ta đang chơi một bản nhạc đồng quê. Tôi bỏ vào hộp đàn mở ra trước mặt gã một đồng xu 500 yên.

- Bài vừa chơi là của ai vậy? - tôi hỏi

- "Không phải là anh" của Bob Dylan đấy. Cậu biết Bob chứ?

- Ồ, phải rồi. Tôi biết vài bài của Bob, ví dụ như "Thổi đi theo gió", đúng không nhỉ? - tôi nói. Gã nheo mắt và gật đầu.

Tôi thấy gã rất thân thiện, và chợt nghĩ ra một ý tưởng.

- Anh để cho tôi chơi một bản được chứ? - tôi nói.

- OK, không vấn đề gì - gã chuyển cây ghita cho tôi.

Tôi biết chơi guitar một chút ít, chủ yếu là nhờ học mót ở bạn bè thời đại học. Tôi bắt đầu đi những hợp âm quen thuộc của bản "Hãy ở bên anh" của John Lennon.

"Khi màn đêm buông xuống, và mặt đất trở nên tăm tối

Duy nhất chỉ có ánh trăng soi chiếu

Anh sẽ không sợ hãi, không chút sợ hãi!

Nếu có em ở bên anh.

Nếu bầu trời kia có sụp xuống

Núi non có vỡ vụn và tan vào biển

Anh sẽ không khóc, sẽ không than khóc!

Nếu bên anh có em

Em yêu, hãy ở bên anh! Hãy ở bên anh".

Tôi nhắc đi nhắc lại câu kết "Hãy ở bên anh" bốn năm lần, và cố gắng hát thật diễn cảm.

Tôi hy vọng Ayumi bắt được thông điệp ấy.

- Không tồi, không tồi chút nào! - gã hát rong nói với vẻ động viên lộ liễu, khi tôi kết thúc bài hát.

- Cảm ơn. À, tên anh là gì? - tôi hỏi.

- Jimi.

- Cảm ơn anh, Jimi. Hẹn gặp anh lần sau - tôi nói.

- Bye - Jimi gật đầu đáp lại.

Tôi đứng dậy và đến sát bên Ayumi. Nàng vẫn đứng im, nhìn Jimi chuẩn bị chơi bài tiếp theo. Tôi nhẹ nhàng nắm lấy tay nàng. Nàng để yên cho tôi nắm tay, và chúng tôi đứng xem Jimi chơi một bài đồng quê khác - anh ta có vẻ chuyên về nhạc đồng quê.

Trong ánh nắng chiều đang nhạt màu, tôi thấy bóng tôi bên cạnh Ayumi đổ dài, lướt đi trên một cánh đồng hoang vắng và nhiều gió. Gió nâng bổng chúng tôi, rồi đặt chúng tôi lên đầu những ngọn cỏ mềm oặt, uốn éo không ngớt, tạo nên những đợt sóng dài nối tiếp nhau chạy về phía chân trời, và cuối cùng mất hút vào một lằn trắng bạc, hình như là một con sông.

(còn nữa)

Kaz (5) - Liên

2009-05-12T16:09:00.000+09:00

Kaz không phải là một đứa ngỗ nghịch, nhưng là một thằng bất trị. Điều này có vẻ mâu thuẫn, nhưng thực tế đúng là như thế. Hồi bé, nó là một đứa ít nói, hơi rụt rè và hoàn toàn không thích những trò chơi hiếu động của bọn con trai. Tuy thế, nó không nghe lời người khác một cách dễ dàng. Bố mẹ nó, ông Fusao và bà Chikako, thường xuyên phải nén nhịn trước sự ương ngạnh của nó. Bà Chikako còn nhớ rõ sự cố chiếc cặp có hình chuột Mickey mà bà đã chọn lựa rất kỹ và mua cho nó trước hôm nó đi học buổi đầu ở trường mẫu giáo. Thằng bé Yosuke mới lên bốn đã nhất quyết không chịu mang chiếc cặp ấy chỉ vì không thích cái quai đeo màu vàng. Hôm sau bà Chikako đã phải đưa nó đi siêu thị và để nó tự chọn lấy một chiếc khác, một chiếc màu trắng tinh và không có bất cứ hình vẽ nào trên đó.

Sau sự cố đó, bà Chikako trở nên chú ý hơn đến tính cách thằng bé. Hàng ngày, bà thường đến trường đón con sớm để có thì giờ hỏi han các cô giáo về hoạt động của nó ở trường. Sự cẩn thận của bà có phần thái quá, bởi theo lời các cô giáo thì Yosuke hoàn toàn bình thường như mọi đứa trẻ khác, ngoại trừ việc nó rất ghét màu vàng (không hiểu tại sao!) và thích chơi tha thủi một mình. Sự quan tâm quá mức của bà Chikako có nguồn gốc từ bố đẻ của bà, một giáo sư có tiếng tăm của trường Đại học Tokyo. Bà Chikako tốt nghiệp đại học ngành hóa, và từng làm cho Trung tâm nghiên cứu của hãng mỹ phẩm Shiseido trước khi nghỉ việc để chăm thằng Yosuke và làm việc nhà.

Gia đình Kazuhito sống ở tỉnh Shiga, nằm kế bên phủ Kyoto về phía đông. Ngôi nhà của họ cách hồ Biwa, hồ lớn nhất Nhật Bản, khoảng hai cây số. Đó là một ngôi nhà hai tầng được xây vào khoảng đầu những năm 1980, kiến trúc kiểu châu Âu. Ông bà Kazuhito mua căn nhà này khi công ty cử ông về làm kỹ sư trưởng cho trạm kỹ thuật thành phố Otsu, thủ phủ tỉnh Shiga. Lúc đó thằng Yosuke đang học lớp 2. Ngôi nhà nằm trên một lô đất rộng chừng một trăm mét vuông và không có nhiều khoảng thoáng, ngoại trừ mảnh vườn nhỏ nằm bên trái lối vào, chỉ đủ để kê một cái ghế băng cho hai người ngồi chơi. Bên phải lối vào là nhà để xe có mái nhưng không có cửa – xe nhà từ ngoài đường có thể lùi thẳng vào ga-ra mà không gặp trở ngại nào cả. Kiểu nhà để xe này rất phổ biến ở Nhật. Hầu hết ga-ra của các nhà xung quanh cũng đều giống như vậy. Hàng xóm nhà Kazuhito phần lớn là công chức, trong đó có vài vị giáo sư của trường Đại học Kyoto. Tuy nằm ngoài phủ Kyoto nhưng thành phố Otsu chỉ cách trung tâm Kyoto hai mươi phút đi tàu, việc đi lại giữa hai thành phố rất thuận tiện. Trong khi đó, giá nhà đất ở Otsu lại thấp hơn hẳn. Vì thế, nhiều người làm việc ở Kyoto có thu nhập khá một chút thường sang vùng này tìm mua những căn nhà trong các khu dự án xây dựng đô thị, từng mọc như nấm quanh bờ hồ Biwa trong suốt một thập kỷ, cho đến khi cuộc khủng hoảng kinh tế xảy ra vào năm 1991.

Cuộc khủng hoảng kéo dài đã làm suy giảm đáng kể sức mạnh kinh tế của đất nước, nhưng không mấy ảnh hưởng đến đời sống của người dân Nhật. Là một chuyên viên cao cấp của hãng NTT, ông Fusao được hưởng mức lương đủ cho cả gia đình sống sung túc. Tuy nhiên, công việc của ông khiến ông không mấy khi có mặt ở nhà. Ông thường ra khỏi nhà vào 8 giờ sáng và trở về sau 10 giờ khuya, kể cả ngày thứ Bảy. Và mấy năm gần đây, từ khi ông được thăng lên chức vụ giám đốc một văn phòng nằm ở phía bắc Kyoto thì ông chỉ về nhà vào ngày Chủ nhật, còn trong tuần ông ở lại nhà tập thể của công ty.

Ngày Chủ nhật hôm ấy, trong bữa trưa, bà Chikako thông báo cho cả nhà đến tối sẽ có khách, một người mà bà gọi là con nuôi. Bà Chikako khi rảnh rỗi vẫn thường tham dự các hoạt động xã hội do thành phố tổ chức. Tháng trước, bà ghi tên vào Hội các gia đình đỡ đầu sinh viên quốc tế của vùng Kansai, một hội phi lợi nhuận, trong đó những người tham gia sẽ được giới thiệu với một vài sinh viên nước ngoài đang học tại một trường đại học trong vùng để nhận đỡ đầu. Trên thực tế, mục đích chính của hoạt động này chỉ là tạo ra những cơ hội để sinh viên ngoại quốc cho thể thâm nhập vào đời sống của người Nhật, giúp họ hiểu hơn về xã hội, văn hóa Nhật Bản, bởi những sinh viên được đỡ đầu sẽ không nhận được bất cứ sự trợ giúp nào về mặt vật chất.

Bà Chikako rất hứng khởi về việc sắp có thêm một đứa con. Bà đã từng muốn có thêm một đứa con gái, nhưng ông Fusao không ủng hộ bà vì nhiều lý do, trong đó có việc ông thường xuyên vắng nhà và hay phải thuyên chuyển chỗ làm việc. Vì thế, hôm nay bà Chikako cảm thấy ước muốn sâu xa của mình bấy lâu nay đã được đáp lại, cho dù "đứa con" này không phải do bà mang nặng đẻ đau, thậm chí bà hầu như còn chưa biết gì về nó, bà chỉ mới gặp và nói chuyện với Liên - tên đứa con nuôi của bà - được khoảng nửa tiếng trong buổi gặp gỡ của Hội đỡ đầu, nhưng bà có linh cảm giữa bà và con bé đã có một sự gắn bó từ trước, một thứ duyên phận. Bà đã vui đến nôn nao khi nghe con bé gọi bà là "mẹ" trong buổi gặp gỡ. "Một đứa con gái rất xinh xắn, ông ạ" - bà Chikako bảo chồng - "Trông nó hiền dịu và ngoan ngoãn nữa". Bà nói với niềm hãnh diện thực sự, như thể một bà mẹ đang khoe con gái mình với người hàng xóm.

Thằng Yosuke nghe mẹ nó nói với vẻ thờ ơ. Lại thêm một trò giết thời gian của các bà vợ ở nhà nấu cơm chờ chồng và không biết làm gì cho hết ngày. Cách đây không lâu, có một dạo mẹ nó tham gia vào Hội Ý tưởng mới. Hoạt động của hội bao gồm việc các hội viên luân phiên đến nhà nhau tham quan và góp cho nhau những ý tưởng trang trí nội thất "để đánh thức những cung bậc mới của cuộc sống" - theo lời ghi trên tờ bướm của hội. Sau mấy đợt hội đến nhà nó tham quan, đồ đạc trong nhà đảo lộn tùng phèo, chỗ này đặt cái thố bằng tre đan chẳng để đựng gì, chỗ kia để một bình hoa giả sản xuất ở Trung Quốc thường thấy bán trong cửa hàng đồng giá "100 yên". "Ý tưởng mới" hiện diện trong phòng khách và bếp được ít lâu, rồi lần lần theo nhau biến mất, vì bà Chikako tự mình phải sắp xếp lại theo thói quen sử dụng của bà trong ngôi nhà này từ mấy chục năm nay. Phải điều chỉnh thói quen của mình là một việc chẳng ai muốn làm, kể cả những thói quen được cho là xấu, chẳng hạn thói quen hút thuốc lá của ông Fusao. Ông Fusao không nghiện thuốc lá, ông chỉ hút theo thói quen. Ông có thể mải mê công việc cả ngày quên cả hút thuốc, nhưng khi hết việc hoặc lúc ngồi nghỉ thì ông lại rút thuốc lá ra hút vài điếu, trước khi quay sang việc khác. Ngày chủ nhật ở nhà của ông bao giờ cũng có một khoảng thời gian dành cho việc ngồi ngoài hiên hút thuốc, ngắm mấy chậu cây lèo tèo, đủ mọi kích cỡ lớn bé để dọc chân hàng rào. Ông có thể ngồi ngắm trời ngắm đất như thế hàng tiếng đồng hồ, nếu bà Chikoko không gọi đến ông. Bà đang từ trong bếp đi ra phòng khách để nghe điện thoại. "Chắc con bé Liên gọi từ nhà ga đấy, ông vào chuẩn bị đi" - bà nói, rồi đi vụt ra phòng khách. Ông Fusao dụi điếu thuốc đang hút dở, đứng dậy đi vào buồng thay áo.

Năm phút sau, hai ông bà ngồi vào chiếc xe BMW mới tinh và chạy về hướng nhà ga.

***

Liên đứng chờ ở bến xe buýt trước cửa ga một lúc thì ông bà Fusao và Chikako đến. Bà Chikako nhận ra cô từ xa. Bề ngoài, cô không có gì khác biệt các cô gái Nhật, ngoại trừ mái tóc đen nhánh, dài đến eo lưng. Bà Chikako bảo đó là kiểu tóc của thời con gái, nhiều bạn học của bà cũng có mái tóc như vậy, chỉ có điều không được suôn mượt như của cô. Vì thế, lúc gặp cô trong buổi giao lưu bà thấy thương liền. Mái tóc của cô lập tức gợi lên trong lòng bà một chuỗi hồi tưởng đẹp đẽ về tuổi thanh xuân đã đi qua nhanh như bóng nắng trên sân chùa.

Ông Fusao dừng xe ngay trước mặt Liên.

- Chào mẹ!

- Chào Liên! - Bà Chikako quay sang ông Fusao, bảo - Đây là bố Fusao.

- Chào bố! - Liên nói lí nhí, cảm thấy hơi ngường ngượng, bởi đây mới là lần đầu tiên cô gặp ông. Gọi một người lạ bằng bố thật không dễ. Với bà Chikako thì khác, cô đã nói chuyện với bà, đã nhận nhau là mẹ con từ trước.

Ông Fusao nhận ra vẻ ngượng ngập của Liên. Ông cười lành hiền, rồi bảo Liên lên xe.

Bấy giờ là cuối tháng Tư. Đã qua mùa hoa anh đào, hai bên đường chỉ có những cây mận nở hoa trắng. Lúc xe dừng ở một ngã ba để chờ đèn xanh, Liên thấy trong vườn ngôi nhà nằm ở góc đường một cây bích đào cổ thụ nở những chùm hoa đỏ thẫm, to bằng miệng chén. Xen lẫn giữa những đóa hoa đỏ có vài đóa màu hồng nhạt. Những người làm vườn ở Nhật rất ưa ghép đào phai lên cây chủ là đào bích. Mới đầu, những đóa đào phai vẫn chỉ nở trên cành ghép, nhưng sau một thời gian, dòng nhựa mới sẽ hòa vào dòng nhựa cũ, chảy lan sang những cành khác, và trên những cành bích đào nặng trĩu bất ngờ xuất hiện những đóa phơn phớt, tinh khiết và dịu dàng như một geisha.

- Ở đây yên tĩnh quá, mẹ nhỉ? - Liên nói

- Nếu so với trung tâm Osaka chỗ con ở thì tất nhiên ở đây yên tĩnh hơn nhiều rồi - bà Chikako ngồi ghế trước, quay người lại nói với Liên.

- Vùng này như nông thôn ấy mà - ông Fusao nói xen vào - hợp với người già như bố mẹ. Cánh trẻ như con thì chắc là chẳng thích đâu.

- Con thích chứ. Con thích phong cảnh nông thôn. Hồi nhỏ, con thích được về quê.

- Ở Việt Nam con ở thành phố nào? Hà Nội hay Hồ Chí Minh? - với Việt Nam, ông Fusao chỉ biết hai địa danh ấy.

- Gia đình con sống ở Hà Nội, nhưng con sinh ra ở nông thôn, cách Hà Nội khoảng sáu mươi cây số. Bố đã từng sang Việt Nam chưa?

- Chưa. Nhưng bố đã đến Thái Lan và Indonesia. Vì công việc ấy mà.

- Hồi trước công việc của bố thường phải đi ra nước ngoài - bà Chikako giảng giải - Phải sang cả châu Âu, Úc và Mỹ nữa cơ mà. Chỉ có châu Phi là chưa đi thôi, ông nhỉ?

- Nếu vậy thì thật vất vả, mẹ nhỉ - Liên nói và quay sang ngắm ông Fusao từ phía sau. Ông trạc sáu mươi, nhưng mái tóc đã bạc gần hết. Liên thầm so sánh ông với bố mình, và chợt nhận thấy hai người rất giống nhau ở lối trò chuyện chậm rãi và cả hai đều có giọng nói rất ấm.

Qua một ngã tư lớn, chiếc xe giảm tốc độ, rẽ xuống một con đường nhỏ đi vào khu dân cư gồm rất nhiều những biệt thự nhỏ, hai tầng, lợp ngói sành nâu bóng, và cuối cùng dừng lại trước căn nhà có cổng sắt cao đến ngực, sơn màu xanh đậm, trên đó gắn một miếng gỗ thông vuông vức cỡ bằng bàn tay, khắc dòng chữ "Kazuhito" bằng chữ Hán.

Đang ngồi đọc sách trên tầng hai, thằng Yosuke nghe tiếng xe về dưới nhà. Nó ngó qua cửa sổ, thấy mẹ nó mở cửa xe bước ra, theo sau là một cô gái có mái tóc rất dài. Cô ta mặc một chiếc áo màu vàng.

Màu mà nó căm ghét.

(còn nữa)

Kaz (4) - Ayumi

2009-04-17T23:05:00.000+09:00

Sau một thời gian dài kết bạn với nhau, tôi mới thực sự cảm nhận được hết sự sâu sắc và tinh tế trong ngôn ngữ của Kaz. Cậu ta có thói quen lẩy ra từ câu nói của đối phương một từ ngữ rồi phân tích, mổ xẻ nó với sự hiểu biết của một nhà ngôn ngữ học. Chiêu ấy luôn làm những người đối thoại với cậu ngạc nhiên, thích thú. Nhưng Kaz làm việc ấy không phải để lấy lòng người kia, đơn giản là cậu ta thích làm thế. Cậu có hứng thú đặc biệt với ngôn từ. Tôi có cảm giác lúc nào cậu cũng có thể tìm ra một ẩn nghĩa hoặc một sắc thái đặc biệt của một từ ngữ nào đó vừa được nói ra, kể cả những từ ngữ tưởng như rất tầm thường. Tuy thế, Kaz không phải là người hoạt khẩu. Cậu thường không gây ấn tượng mạnh đối với những người mới gặp.

Ấn tượng đầu tiên của tôi về Kaz rất mờ nhạt.

Chúng tôi gặp nhau lần đầu trong nhà ăn của trường. Nhà ăn trung tâm nằm dưới tầng hầm của tòa nhà Engineering, là nhà ăn lớn nhất của Đại học Kyoto. Tuy vậy, vào giờ cao điểm, khoảng từ 12 giờ trưa đến 1 giờ chiều, nhà ăn không có đủ chỗ ngồi cho tất cả sinh viên. Vì thế tôi thường đi ăn sau giờ đó một chút, nhưng hôm ấy tôi có buổi báo cáo vào đầu giờ chiều nên đành phải đi ăn sớm, đồng nghĩa với việc phải đứng xếp hàng mất 5 phút để đợi lấy thức ăn.

Tôi kiếm được chỗ ngồi một cách mau mắn. Tôi đặt khay thức ăn lên bàn, đang định ngồi vào thì một cậu chàng gầy gò tiến đến bên cạnh tôi và bảo đấy là chỗ của cậu. Vì không để ý nên tôi đã không thấy túi xách của cậu ta để dưới băng ghế. Cậu ta bê một bát donburi ăn dở, có lẽ vừa ra quầy để lấy thêm gia vị. Tôi xin lỗi và định quay đi. "Này cậu, chỗ này khá rộng, cậu có thể ngồi cùng tớ, nếu cậu không ngại", cậu ta nói.

Tôi đã làm quen với người bạn đáng kể nhất trong đời mình một cách tình cờ như thế. Suốt bữa ăn, tôi và Kaz nói chuyện với nhau không nhiều. Kazuhito thực ra là họ, còn tên cậu ta là Yosuke, nhưng phép xưng hô lịch sự của người Nhật là gọi theo họ, nên tôi gọi cậu ta là Kazuhito-san, về sau rút ngắn lại thành Kaz. Tôi được biết cậu ta là sinh viên năm thứ ba khoa Văn, còn cậu ta thì biết tôi vừa bắt đầu khóa nghiên cứu sinh ngành Cơ học đất (chẳng liên quan gì đến ngành học của cậu ta cả!) và tôi là người Việt. Cậu ta có vẻ thích thú với chi tiết cuối cùng ấy. Khi chúng tôi chia tay nhau, cậu hứa sẽ sớm gọi điện cho tôi.

Tôi không đặc biệt háo hức về lời hứa của Kaz, thậm chí có lúc đã quên bẵng nó. Kinh nghiệm sống ở Nhật đến thời điểm đó mách bảo tôi rằng những cuộc gặp gỡ tình cờ với người Nhật thường không mang lại những quan hệ sâu sắc. Người Nhật rất khéo léo trong giao tiếp, và ít khi làm mếch lòng người lạ. Tuy nhiên, họ không phải là những người thích khám phá những mối quan hệ mới mẻ - họ chỉ coi trọng những mối quan hệ dựa trên những điểm chung đã có sẵn giữa hai bên, chẳng hạn công việc hoặc hội nhóm.

Hai tuần sau, Kaz gọi điện và rủ tôi ra quán Navi uống cà phê. Quán Navi nằm trong một ngõ nhỏ, cách cổng trường độ một trăm mét, từ hôm ấy trở thành điểm hẹn thường xuyên của hai đứa. Chủ quán, khi đã quá quen mặt chúng tôi, hình như luôn có ý để dành cho hai đứa cái bàn ở góc hiên nhìn ra vườn, nơi tôi có thể ngồi co một chân lên ghế mà không làm ảnh hưởng đến mỹ quan của quán và Kaz có thể nửa nằm nửa ngồi đọc sách hàng tiếng đồng hồ.

Nhiều buổi chiều dài đã chậm rãi đi qua cửa quán cà phê Navi trong khi Kaz kể cho tôi về người yêu của cậu, một cô gái Việt Nam.

Tên cô ấy là Liên.

***

Ayumi không giống như tôi tưởng tượng. Một việc rất tự nhiên mà hầu hết đàn ông đều làm trước lần đầu gặp một cô gái là cố hình dung ra cô ấy trông như thế nào. Nói chung, trong việc này đàn ông luôn luôn kém tỉnh táo và hay thiên vị. Họ thường hình dung đó là một cô gái đẹp. Những gã khiêm tốn hơn thì có thể hình dung cô ta không đẹp lắm, nhưng phải là không-đẹp-theo-kiểu-họ-thích. Chẳng hạn nếu là tôi, tôi sẽ nghĩ đến một cô có dáng cao lớn, khỏe mạnh, nếu cô ta hơi béo một chút cũng chẳng sao, miễn là ngực không bị lép.

Ayumi không béo, cũng không cao lớn. Cô cao khoảng một mét năm bảy, hơi thấp so với chiều cao trung bình của các cô gái thời nay. Cô sở hữu một làn da đặc trưng của phụ nữ Nhật, trắng và mịn màng. Mái tóc của cô rất dày, màu nâu nhạt, được uốn thành những lọn dài để xõa xuống hai bên vai và sau lưng một cách tự nhiên. Trong buổi hẹn đầu tiên của chúng tôi, Ayumi mặc một chiếc áo cổ bẻ màu xanh nhạt và váy rộng màu đen, dài quá đầu gối một chút.

- Chào Ayumi - tôi nói. Cô rõ ràng là ít tuổi hơn tôi.

- Chào anh - cô ta cười. Hàm răng của cô không được đẹp.

- Ayumi vừa từ chỗ làm đến đây phải không?

- Đúng thế đấy. Anh chờ ở đây lâu chưa? - Cô vừa nói vừa chuyển chiếc túi xách sang tay bên kia.

- Mới chỉ một chốc thôi - tôi nhìn vào mắt cô - Ayumi có muốn uống một cái gì đó không? Cà phê chẳng hạn?

Ayumi không nhận lời ngay. Cô tỏ vẻ ngần ngại.

- Hay uống whisky? - tôi ráng thuyết phục - Hoặc cả hai: Cà phê trộn whisky?

Ayumi hiểu câu đùa của tôi, nàng mỉm cười và gật đầu.

Câu chuyện của chúng tôi sau đó nhạt toẹt - chủ yếu là do bất đồng ngôn ngữ: Ayumi nói được rất ít tiếng Anh. Trình độ hội thoại Anh ngữ của cô có lẽ cũng tương đương trình độ tiếng Nhật của tôi. Mặc dù được học tiếng Anh từ cấp một lên đến đại học, khả năng giao tiếp bằng Anh ngữ của thanh niên Nhật nói chung không tốt lắm. Tôi thường xuyên phải nhắc lại thật chậm rãi để nàng hiểu, và nàng cũng phải làm thế với những câu tiếng Nhật. Vì thế, câu chuyện khá rời rạc. May mà món kem táo đã khiến nó có thêm chút hương vị, và sau khi ăn hết cốc kem thứ ba thì tôi đã hiểu được phần nào cuộc sống của cô.

Ayumi lớn lên ở một thị trấn nhỏ phía bắc tỉnh Hyogo. Năm cô mười lăm tuổi, mẹ cô mất vì một tai nạn, và cô phải xuống Osaka sống với dì ruột. Cô tốt nghiệp đại học Osaka và hiện là nhân viên của một hãng sản xuất các loại tay nắm và khóa cửa. Văn phòng công ty nằm trong trung tâm thành phố Osaka, cách chỗ ở của cô khoảng nửa tiếng đi tàu.

- Thế công việc của em ở công ty là gì? - tôi hỏi.

- Em nhận đơn hàng của khách và chuyển cho phòng bán hàng. Nếu có trục trặc gì thì em sẽ nói chuyện với khách. Và...Thực ra chỉ có thế thôi. Chẳng còn gì nữa. Một công việc không có gì đặc biệt cả, đúng không?

- Ừm. Đặc biệt hay không thì cũng chẳng quan trọng lắm. Miễn là em cảm thấy thích nó. Em thích nó chứ?

- Thích ư? Em cũng chẳng biết nữa. Công việc thì phải làm thôi. Công việc này không có gì khó, nên em còn có thời gian rảnh, không quá bận như bên bán hàng.

- Khi rảnh thì em làm gì? Anh chưa thấy một cái văn phòng nào ở Nhật để nhân viên rảnh rỗi cả. Tất cả đều tất bật...

- Đều gì cơ? - Ayumi không biết từ "tất bật" trong tiếng Anh.

- Ý của anh là tất cả mọi người lúc nào cũng bận rộn.

- À, không phải thế đâu. Cũng có lúc rảnh, nhưng mọi người đều cố tìm một cái gì đó để làm. Vì thế, những người khác thấy họ lúc nào cũng bận rộn.

- Vậy khi rảnh thì em làm gì? - tôi nhắc lại câu hỏi suýt nữa đã bị bỏ qua.

- Em ấy à, em để tay dưới gầm bàn và gấp những con hạc giấy. Em có một tủ hạc giấy.

- Hạc giấy à? Lãng mạn đấy. Một nhân vật trong truyện của Murakami đã gấp một nghìn con hạc giấy để tặng người yêu. Em có đọc Murakami không? Tiểu thuyết gia người Nhật ấy...

Ayumi buông chiếc thìa đang xúc kem, ngẩng lên nhìn tôi và lắc đầu.

- Em không thích đọc sách lắm. Anh đọc bằng tiếng Nhật ư? - nàng hỏi.

- Dĩ nhiên là không rồi. Bằng tiếng Việt. Sách của ông ta được dịch ra tiếng Việt rất nhiều.

Câu chuyện giữa chúng tôi bị gián đoạn mất một lúc, trong khi tôi chưa tìm ra một đề tài nào khác để bắt đầu lại. Ayumi cũng im lặng, chăm chú vào cốc kem có rưới một thứ nước màu đỏ gắt.

- Mà này, một hãng sản xuất khóa cửa thì có nhất thiết phải tuyển những nhân viên có mái tóc đẹp như em không? - tôi hỏi bằng tiếng Nhật, sau khi đã nhẩm đi nhẩm lại trong đầu tới bốn lần.

Ayumi bị bất ngờ và không giấu được vẻ lúng túng. "Anh nói thật đấy chứ?", nàng hỏi lại, và nhận được cái gật đầu quả quyết của tôi.

Có lẽ điều đó đã làm cô vui vẻ suốt thời gian còn lại của buổi tối, đến tận khi tôi đưa cô ra ga để trở về nhà.

Đó là một buổi tối thật dễ chịu. Chỉ mới cách có mấy ngày mà trời đã ấm lên rất nhiều. Những cơn gió đêm đã trút bỏ lớp áo ẩm ướt và lạnh lẽo, giờ đây đang tràn về thênh thang trên đại lộ Karasuma sáng lòa ánh đèn pha của dòng xe cộ xuôi ngược. Một chiếc xe thể thao màu cánh cam mui trần, mở nhạc rất lớn, rì rì chạy qua, chùm đèn màu gắn ở đuôi xe nhấp nháy, chạy lên chạy xuống liên tục, tạo thành một dòng chữ sáng xanh như lân tinh: "Love".

(còn nữa)

Kaz (3) - Sáng hôm sau

2009-04-11T09:28:00.000+09:00

Kaz và đám bạn không còn trong bar. Tôi đoán chúng nó đã sang một quán khác, để ăn một cái gì đó chẳng hạn.

Tôi ra ngoài để gọi điện thoại cho Kaz nhưng không tìm thấy máy điện thoại trong bất cứ túi áo hay túi quần nào. Mất điện thoại! Có lẽ nó đã rơi ra khi tôi nằm chơi chỗ bờ sông. Tôi vào bốt điện thoại công cộng và bấm số máy di động của mình. Tôi hy vọng có ai đó đã nhặt được và sẽ giữ nó lại để trả cho tôi. Chuông đổ rất lâu nhưng không ai nghe máy, có nghĩa là nó vẫn nằm ở đâu đó cạnh bờ sông.

Tôi định quay lại tìm, nhưng lại nghĩ trước hết nên báo với Kaz để cậu ta khỏi phải lo lắng về việc tôi biến đi suốt mấy tiếng đồng hồ. Tôi tìm Kaz ở tất cả các quán ăn xung quanh nhưng không thấy. Tôi cũng không thể gọi điện cho cậu từ bốt điện thoại công cộng, vì không nhớ số máy của cậu.

Tôi quyết định một mình quay lại chỗ bờ sông tôi nằm cách đây một tiếng. Chiếc điện thoại không có ở đó. Tôi nhớ rất rõ phiến đá có chiều dài trội hơn hẳn những viên bên cạnh, do đó chắc chắn tôi đã tìm đúng vị trí. Tôi tìm rất kỹ cả khu vực xung quanh, cả phía dưới bờ kè, nhưng vô vọng. Giá có Kaz đi cùng thì việc tìm kiếm sẽ rất dễ dàng: Dùng máy của Kaz gọi vào số của tôi, và điện thoại của tôi sẽ phát sáng. Nhưng khi điện thoại tôi bị mất thì Kaz cũng biến mất. Thật là họa vô đơn chí.

Tôi nản lòng, ngồi xuống phiến đá nghỉ một tý rồi đứng dậy, băng qua đường để đi xuống ga tàu điện ngầm. Đường chân trời phía đông đã mờ mờ sáng.

Tôi bắt chuyến tàu đầu tiên trong ngày để trở về nhà.

***

Về đến nhà, tôi lập tức mở máy tính lấy số điện thoại của Kaz và gọi cho cậu ấy. Cậu ta cũng vừa mới về đến nhà. Cậu ta nghe chuyện tôi mất điện thoại với một vẻ hờ hững. Ban đầu tôi tưởng cậu ta mệt, nên chỉ kể vắn tắt sự việc rồi định cúp máy. "Gượm đã. Tớ cũng có chuyện muốn kể cho cậu" - Kaz nói - "Chuyện này khiến tớ đang rất phân vân, có lẽ tớ nên hỏi ý kiến của cậu".

"Sau khi cậu đi ra ngoài được một lúc thì bọn tớ cũng rời quán bar" - Kaz kể - "không có đứa nào trong bọn muốn ở đấy để nhảy, mà thực ra là cũng chẳng đứa nào biết nhảy. Có mấy đứa tranh thủ đi bắt chuyện với vài con bé, nhưng không khả quan lắm. Thế là chúng tớ bàn nhau kiếm chỗ khác để chơi, có đứa muốn đi hát karaoke, có đứa lại muốn chơi điện tử. Nhưng cuối cùng ý kiến của thằng Ryuichi được ủng hộ nhiều hơn cả, và chúng tớ kéo nhau sang nhà Bingo đánh bowling.

Chúng tớ chia ra hai đội để thi đấu, như thường lệ. Đội của tớ gồm tớ, thằng Ryuichi, thằng Taisuke và thằng Takuro đã thắng một trận giòn giã. Chúng tớ chơi 7 ván tất cả. Tổng điểm của tớ đạt gần 1000 điểm, trung bình 141 điểm mỗi ván. Chưa lần nào tớ đạt được điểm cao như vậy.

Sau ván thứ 7 thì đứa nào cũng kêu mỏi tay nên chúng tớ quyết định kết thúc cuộc đấu. Nếu mọi chuyện chỉ dừng ở đấy thì quả thực tớ đã có một buổi chia tay vui vẻ trọn vẹn. Tất nhiên, một vài lần tớ cũng thấy hơi lo lo, không hiểu vì sao cậu lại biến đi mất tăm mà không gọi điện cho tớ. Nhưng rồi tớ lại nghĩ, có khi cậu đã tóm được một con bé nào đó và đang êm ấm trong một cái love hotel với nó. Nghĩ cho cùng, cậu cũng đâu còn là một thằng bé lên năm.

Việc xảy ra sau đó đã khiến tớ hoảng loạn đến giờ. Lúc bọn tớ kéo nhau vào thang máy để đi về và cửa thang máy đang từ từ đóng vào thì tớ nhìn thấy Liên. Cô ấy đứng trong sảnh cầu thang cùng với mấy người nữa. "Dừng lại", tớ hét to, và nhoài người ra định chặn cửa (tớ đứng trong góc thang máy, rất xa cửa). Nhưng không kịp! Thang đã bắt đầu trôi xuống. Tớ dừng thang ở ngay tầng dưới, chạy ngược lên bằng cầu thang bộ. Liên đã bỏ đi đâu mất, nhưng những người đứng nói chuyện với cô vẫn ở đấy. Tớ hỏi họ, nhưng họ đều nói là không đi cùng với ai có tên như thế. Tớ không tin là tớ đã nhìn nhầm người, hoặc bị hoa mắt. Tớ đảm bảo đúng là cô ấy. Cô ấy vẫn như trước, mái tóc vẫn dài chừng ấy. Cô ấy mặc áo sơ mi màu tím và khoác chiếc áo cánh mỏng màu vàng ngà quen thuộc. Tớ đã thấy nhiều người có chiếc áo cánh giống như của cô ấy, nên lúc ấy tớ nghĩ, có thể tớ đã nhìn nhầm sang một người khác. Vì thế tớ đã đi hết tất cả các tầng trong tòa nhà ấy để lùng ra cô gái mặc chiếc áo cánh màu ngà ấy. Thậm chí tớ còn chờ chực ở cửa nhà vệ sinh nữ để không bỏ sót một ai. Nhưng tớ đã thất bại. Cô ấy đã biến mất, cứ như thể một bóng ma vậy".

Kaz dừng lại. Tôi nghe tiếng thở trong máy, rõ ràng là cậu ta đang bị xúc động mạnh.

"Ảo ảnh, Kaz ạ" - tôi nói - "có thể cậu đã nhìn thấy một ảo ảnh, vì cậu lúc nào cũng nghĩ tới cô ấy trong một thời gian quá lâu rồi. Những người bị chết khát trên sa mạc thường nhìn thấy những ốc đảo chứa đầy nước ngọt".

"Sao lại có thể như thế được" - Kaz lẩm bẩm - "Bây giờ, tớ đang nghĩ có nên hoãn lại chuyến bay ngày mai hay không. Biết đâu tớ có thể lại gặp cô ấy ở đâu đó trong thành phố này một lần nữa".

"Tớ nghĩ là không nên, Kaz ạ" - tôi nói - "Cậu đã tìm cô ấy nửa năm nay rồi. Cậu có cố thêm vài ngày nữa cũng chẳng giải quyết được vấn đề gì cả. Cậu cứ đi như kế hoạch, còn sau đó, cái gì đến sẽ đến".

"Tớ biết trước là cậu sẽ nói thế" - Kaz dừng lại một chút - "Tớ đành phải nghe theo lời cậu vậy".

***

Tôi tuổi Dần. Mẹ tôi có lần đi xem bói, ông thầy bói bảo số tôi ít mất của.

Tôi không tin lắm vào chuyện bói toán, nhưng vẫn thấy điều mẹ tôi nói về cơ bản là đúng. Từ bé đến lớn, tôi chưa từng đánh rơi hoặc bị mất cắp một cái gì đáng giá. Chiếc điện thoại tôi làm mất lần này có lẽ là thứ có giá trị nhất từ trước tới nay.

Chiều hôm ấy, tôi ra cửa hàng điện thoại báo mất máy và trả 6000 yên tiền phạt cho hãng Softbank để lấy một cái máy khác giống hệt cái cũ. Coi như mất một bữa ăn tối cho hai người, nhưng tôi không vì thế mà áy náy.

Có điều là, nếu tôi tin lời mẹ tôi hơn thì tôi đã có thể có một bữa đi ăn nhà hàng với Kaz. Tối hôm ấy, khi trở về nhà thì tôi nhận được một email, người gửi là một ông hay bà Tanaka nào đó. Người này đã nhặt được chiếc điện thoại và tìm thấy địa chỉ email của tôi lưu trong máy. Hóa ra tôi đã làm rơi máy ở chỗ đứng xem đám múa lửa, chứ không phải trong lúc nằm ngắm sao và nghĩ ngợi linh tinh.

Dù tin vào định mệnh hay không thì ai cũng phải thừa nhận một điều là đời sống của chúng ta thực ra chỉ là một chuỗi các sự kiện ngẫu nhiên nối tiếp nhau. Chẳng hạn, bản thân sự ra đời của ta là kết quả của mối nhân duyên ngẫu nhiên giữa cha và mẹ ta. Những sự vận động có mục đích của chúng ta sau đó chỉ là để hoàn thành một quy trình đã được khởi đầu một cách tình cờ và cuối cùng, chúng ta cũng không thể hiểu hết được kết quả của cái quy trình ấy.

Một thời gian dài sau khi quan hệ giữa tôi và Ayumi Tanaka đã chấm dứt, tôi vẫn không thể kết luận được một cách dứt khoát mối tình ngắn ngủi ấy có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc đời tôi.

Sau khi nhận được email của Ayumi, tôi gọi cho cô theo số điện thoại cô để lại trong thư. Chúng tôi lập một cuộc hẹn sau đó ba ngày, không thể sớm hơn được, vì giờ giấc làm việc của cô ta khá ngặt nghèo, hơn nữa tôi cũng không thực sự cần phải lấy lại chiếc điện thoại.

****

Tối hôm sau, Kaz gọi điện cho tôi khi cậu ta đang ngồi trong phòng chờ chuẩn bị lên máy bay. Cậu ta đã lấy lại được sự bình tĩnh sau sự việc xảy ra, tuy vẫn có vẻ buồn rầu. Tôi kể cho cậu về cuộc hẹn với Ayumi.

- Trong tiếng Nhật, "Ayumi" có nghĩa là bước chân, hay một cuộc hành trình. Có vẻ cậu đang chuẩn bị bước vào một cuộc phiêu lưu mới đấy. Chúc may mắn nhé! - Kaz nói.
- Tớ không tin vào lối suy diễn nhảm nhí ấy, nhưng dù sao cũng cám ơn. Chúc cậu lên đường may mắn! - tôi nói.

Đó là cuộc điện thoại cuối cùng giữa hai chúng tôi.

(còn nữa)

Kaz (2) - Phía trên Sanjo

2009-04-03T18:56:00.000+09:00

Khu vực ngã ba, giao nhau giữa hai con phố Mokuya và Sanjo là chỗ đông đúc nhất cả khu. Các cửa hiệu vui chơi giải trí lớn đều tụ lại trong khu vực này. Quãng phố trước tòa nhà Fun World, đèn biển hiệu chiếu sáng như ban ngày, tiếng nhạc rào rào từ những chiếc máy đánh xèng trên tầng lầu bay ra tận ngoài đường.

Qua quãng ấy, tôi rẽ phải ra phía bờ sông. Tiếng trống ếch văng vẳng cho thấy đám múa lửa vẫn còn ở đó. Có bốn cái trống tất cả, nhưng chỉ có một tay đập trống, mấy tay còn lại đang ngồi nghỉ bên cạnh, trống vẫn để dưới chân. Một cô gái mặc quần áo đen, bên sườn đính những mẩu kim loại sáng loáng, hai tay xách hai cái cốc lửa treo trên đoạn dây dài chừng nửa mét, vừa tiến lui theo nhịp trống vừa vung vẩy hai cái cốc tạo thành những vòng tròn vây kín quanh người. Quỹ đạo của hai hòn lửa có lúc áp sát vào nhau, có lúc rượt đuổi nhau như mèo vờn chuột, lúc giãn ra như hai bánh xe tam mã chở một vị thần trong thần thoại Hy Lạp, có lúc lại giao nhau thành một chữ X lớn. Dáng người mảnh dẻ và uyển chuyển như rắn của cô gái có lúc tưởng biến mất sau bức tường lửa. Những họa tiết trên bức màn nóng rực ấy biến đổi liên tục theo tiết tấu dồn dập của chiếc trống bịt da. Nhịp trống mỗi lúc một nhanh, đến mức không còn có thể nhìn rõ từng động tác của tay trống đang ngồi trong một vùng tối sát bờ kè bằng đá, chỉ thấy nửa người trên của gã lắc lư qua phải qua trái, đôi khi đột ngột rướn lên, căng cứng, rồi đổ gập xuống. Sau lưng gã, bóng đen âm u, bất động của những cây liễu lớn bên kia sông nhô cao lên khỏi nền trời tối lờ nhờ, thỉnh thoảng lại sáng vụt lên bởi ánh đèn pha của một chiếc xe chạy qua, khiến khung cảnh nhuốm vẻ ma quái, kỳ bí như trong buổi lễ tế thần của người da đỏ.

Lửa trong một chiếc cốc bị tắt, hình như ngọn nến đã cháy hết. Cô gái quay lại nói gì đó với gã đánh trống. Tiếng trống ngưng bặt. Đêm bỗng như loãng ra. Đám múa lửa bắt đầu lúi húi thu dọn đồ đạc cho vào những bọc da lớn có khuy kéo. Họ có vẻ là sinh viên của một trường đại học. Tôi nghe loáng thoáng tiếng một đứa hỏi đứa kia về giờ làm thêm vào buổi sáng. Bọn sinh viên Nhật hầu như đứa nào cũng có một công việc bán thời gian, những việc chân tay như chạy bàn trong tiệm ăn hoặc sắp xếp hàng hóa trong siêu thị. Những công việc như thế giúp chúng kiếm đủ tiền tiêu vặt, tiền ăn trưa và đi lại.

Đám múa lửa dọn đi, trả lại sự trống vắng cho khoảng bờ sông họ vừa đứng. Chỗ ấy, mặt đường được lát đá khá sạch sẽ, một chỗ lý tưởng cho các đám thanh niên tụ tập hát hò, nhậu nhẹt. Có lần tôi thấy ở đấy một lớp học sinh trung học tổ chức trò chơi tập thể kiểu như sinh hoạt Đội ở Việt Nam hồi tôi còn học cấp hai.

Sông Kamo không giống một con sông, nó giống như một con kênh hơn, bởi phần lớn thời gian trong năm mực nước của nó chỉ ở khoảng một vài mét, có thể nhìn rõ những khối bê tông lót đáy để chống xói. Hai bờ sông được kè bằng đá hộc theo lối kè thưa, cỏ vẫn mọc tự nhiên trong những khoảng mạch rộng chừng một gang tay.

Tôi tìm được một phiến đá khá dài trên đỉnh kè, chỗ ấy hơi thoải, có thể ngả lưng mà không phải lo bị trượt xuống sông. Cách đấy một quãng, một đôi tình nhân đang ngồi.

Tôi nằm ngửa, gối đầu lên một miếng cỏ ẩm. Trăng lưỡi liềm đã đi chếch xuống phía sau gáy và nằm như thế tôi không nhìn thấy nó. Trời rất ít sao. Những ngôi sao ở phía Bắc có vẻ sáng hơn những ngôi ở giữa vòm trời. “Vũ trụ có hơn bốn nghìn tỷ thiên hà”. Bao giờ cũng thế, mỗi lần nằm ngắm sao, tôi đều nhớ đến câu mở đầu của một bài đọc Anh ngữ thời cấp ba. Một bài nói về cấu tạo của vũ trụ. “Mỗi thiên hà có hàng tỷ hằng tinh, và mỗi hằng tinh có thể có từ một đến hàng trăm hành tinh quay quanh nó. Trái đất là một trong số những hành tinh như vậy”. Những con số! Chúng lớn đến mức vô nghĩa. Cảm giác tuyệt vọng luôn tràn ngập tâm trí tôi từ sau bài học ấy, mỗi khi nằm dưới vòm trời đêm, một cảm giác không hề có trước đó. Lúc tôi còn nhỏ, khoảng mười hai, mười ba tuổi, gia đình tôi sống trong một khu tập thể năm tầng. Mùa hè, gặp bữa mất điện là tôi lại theo mấy ông anh vác chiếu lên sân thượng nằm chơi. Mấy ông anh chụm đầu uống rượu, tán phét. Tôi nằm một mình một chiếu, ngắm như thôi miên những đóa sao trong veo, cảm thấy chúng rất gần, rất thật. Tôi cố nằm im, không cử động mạnh trong một khoảng thời gian rất lâu, để xem sông Ngân Hà có thực sự di chuyển như tờ báo thiếu niên đã nói hay không? Tôi nhớ, báo nói rằng sự di chuyển ấy rất chậm, phải mất hàng tiếng đồng hồ mới có thể nhận biết được. Rất nhiều lần tôi định bụng sẽ thức dậy vào khoảng ba, bốn giờ sáng để kiểm nghiệm cái lý thuyết ấy, nhưng chưa bao giờ làm được. Tôi luôn chỉ thức dậy vì không chịu nổi hơi nóng của mái bê tông đang bốc lên hầm hập và ánh nắng chói chang chiếu thẳng vào mắt.

Tôi đã từ bỏ ý định kiểm tra những giả thuyết về vũ trụ. Tôi thích những ngôi sao vĩnh viễn chỉ là những vì sao như của chú bé chăn cừu trong truyện của Alphonse Daudet. Tôi thích hình dung những ngôi sao như một nhúm ánh sáng không thể sờ tay vào được. Từ lâu, tôi mất hẳn hứng thú với những phát hiện mới của ngành thiên văn học, chẳng hạn một ngôi sao trẻ có tuổi đời xấp xỉ mười triệu năm và cách trái đất của chúng ta chỉ một triệu năm ánh sáng. Tôi không thể hình dung nổi vũ trụ đang giãn ra như thế nào? Giãn vào cái gì mới được cơ chứ? Vậy ra, ngoài vũ trụ còn có một cái gì đó khác nữa, điều này thật quá sức tưởng tượng của tôi.

Tôi cố gắng cắt nghĩa sự bi quan của mình trước vũ trụ. Tương quan giữa cái không gian mà thân thể của một con người choán giữ với cái vô biên vô tận của vũ trụ phải chăng chỉ là một phần nguyên nhân của cảm giác bất lực ở con người? Câu nói “Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi sẽ nâng bổng cả thế giới” chẳng có tác dụng an ủi chúng ta một chút nào. Cụ Galilei ơi, dù cụ có nâng bổng được thế giới này thật đấy thì điều đó đối với vũ trụ cũng chỉ giống như một con kiến bập bênh với một hạt gạo thôi. Và thời gian! Những so sánh giữa thời gian của một đời người với hàng trăm triệu năm tuổi của những khối đá vô tri đang phiêu dạt ngoài kia có lẽ chỉ khiến con người ta chán chường hơn mà thôi! Tôi cảm thấy dễ cảm thông với một ai đó tự sát vì quá hiểu biết vũ trụ. Nhưng dẫu sao cũng không nên tìm đến cái chết vì sợ hãi, như Pascal đã nói, mà hãy đợi xem vũ trụ sẽ giết ta như thế nào. “Kể cả khi vũ trụ đè bẹp loài người thì loài người vẫn có thể tự hào rằng đã biết trước những điều đang xảy ra, còn vũ trụ thì không hề biết đến chiến thắng của nó”. Mà nói thế thì có khác gì chú AQ bên Tàu bảo “Thứ chúng mày không xứng!”.

Những suy nghĩ miên man, bất định, hay làn không khí trong lành của đêm tháng ba đã làm cơn nhức đầu biến mất từ lúc nào. Sương xuống lây phây, có mùi rất ngọt của một loài hoa dại. Tôi buồn ngủ đến díp cả mắt, nhưng chắc chắn không thể nằm thế này mà ngủ được. Chỗ nằm của tôi lạnh cóng và tôi phải quay sang nằm nghiêng để giảm bớt sự tiếp xúc với mặt đá. Nhưng nằm nghiêng cũng không ổn, vì tai và má tôi úp vào cỏ rất nhặm, được một lúc lại phải quay sang nằm ngửa. Tôi cứ loay hoay như thế mất một lúc, trong khoảng thời gian ấy, nếu có một thiên thạch khổng lồ chuẩn bị va vào trái đất thì tôi cũng không thấy điều đó quan trọng hơn việc làm sao để lưng và má tôi đều không bị lạnh. Rồi đột nhiên, tôi nhớ ra là mình đã ra ngoài quá lâu và đến lúc phải quay lại với Kaz.

Tôi không quay về bằng đường cũ, mà men theo con đường đất dọc bờ sông. Không gian rất im, chung quanh chẳng còn bóng người nào. Tôi cắm cúi bước, cố ý thả lỏng hai chân. Những chỗ mặt đường gồ sống trâu, gót giày của tôi lại bị vấp đánh bộp một cái. Tự nhiên tôi có cảm giác như đang đi trên lối vào nhà bà ngoại, và bỗng sợ rằng tiếng bước chân của tôi sẽ đánh thức vài con chó đang ngủ sau hàng rào gỗ của các nhà ven đường.

Không có con chó nào bị thức dậy ngay cả khi tôi đã về đến lối bậc thang dẫn lên phố Shijo.

(còn nữa)

Kaz (1) - Đêm cuối

2009-03-30T18:10:00.000+09:00

“Viết một cái gì về Kyoto đi”. Trong một email, Kazuhito bảo tôi như thế.

Đó cũng là ý định của tôi bấy lâu nay. Phải viết một cái gì đó về Kyoto để tri ân nó, để tán tụng nó chứ. Tôi ở đây gần ba năm rồi, có bao nhiêu thứ đáng viết. Tôi thậm chí còn ấp ủ một cuốn tiểu thuyết có bối cảnh ở ngay Kyoto này, đã lên cho nó một bộ xương khá vững, nhưng công việc của tôi cũng bận, chẳng dứt ra mà viết được cho liền mạch.

“Cậu có vẻ thích bao biện nhỉ” có lần Kaz, tên gọi tắt của Kazuhito, nói với tôi, vẻ khó chịu ra mặt. “Một khi đã máu thì có ngồi trên bom câu cũng viết như một thằng điên ấy chứ. Và cậu nên như thế”.

Lần cuối cùng chúng tôi nói chuyện với nhau là tháng ba năm ngoái, cách đây đúng một năm, vài hôm trước khi Kaz đi Úc. Chúng tôi đã đi ăn tối và đi bar với mấy đứa bạn của nó, chúng nó đều là người Nhật, chỉ có tôi là người nước ngoài. Tôi nói chuyện với chúng bằng tiếng Anh, nhiều lúc chúng có vẻ không hiểu tôi. Với Kaz thì mọi chuyện đơn giản hơn. Nó nói tiếng Anh thành thạo, thậm chí một thứ tiếng Anh rất hay, kết quả của bốn năm Đại học chuyên ngành văn học Anh. Luận văn tốt nghiệp của nó về Somerset Maugham được viết từ cuối năm thứ hai, và khi nộp vẫn có vài chỗ được sửa bằng tay.

“Kazuhito với Somerset Maugham cũng sẽ giống như Murakami với Scott Fitzgerald chứ?” tôi hỏi đểu nó. Kaz hình như không nhận ra vẻ giễu cợt của tôi - “Murakami không phải là thần tượng của tớ, cho dù lối đi của tớ có vẻ lặp lại ông ấy. Sách của ông ấy được đọc trên khắp thế giới, điều đó rất đáng ngưỡng mộ, vì ông ấy là người Nhật chúng tớ. Nhưng tớ sẽ không cố tìm kiếm một cái gì tương tự như thế”. “Thế còn Maugham?”. “Ồ, sir Maugham thì không thể đem ra nói chơi được”, nó nói với vẻ thành kính, "tớ có viết thêm chục cuốn luận văn nữa cũng vẫn không đủ".

“Ông Murakami đã dạy bọn tớ hai buổi”, Kaz kể, “một lần đầu năm thứ ba, và một lần trước khi bọn tớ tốt nghiệp. Lần sau đáng kể hơn. Sang học kỳ hai của năm cuối thì bọn tớ không phải lên lớp nữa mà chủ yếu tập trung vào viết luận văn. Bài giảng của “bác” Murakami hôm ấy có vẻ như một buổi nói chuyện tâm tình thì đúng hơn. Bác ấy nói chủ yếu về nghề văn trong thời buổi ngày nay. Nghe mê lắm, nhưng nghe xong chẳng kết luận được gì. Kiểu của bác ấy là thế. Bọn phê bình phương Tây bảo văn của bác ấy “nhà quê”, chẳng có kỹ thuật gì đặc sắc”.

“Đấy là chúng nó đọc văn của bác tự dịch sang tiếng Anh, có thể có chỗ thô thiển. Nếu đọc nguyên văn tiếng Nhật thì có khác không?”, tôi hỏi. “Chẳng khác mấy. Bác ấy là siêu sao tiếng Anh trong làng văn Nhật. Thậm chí nhiều khi đọc văn tiếng Anh của bác ấy còn thuận hơn tiếng Nhật. Chẳng có gì uẩn khúc trong việc này cả, tiếng Anh đã ngấm quá sâu vào người bác ấy rồi. Đến mức có thể đọc thuộc lòng vài chương “Gatsby vĩ đại””.

Thường thì chúng tôi chỉ nói chuyện văn chương vào những lúc ngồi trong một quán cà phê hơi khuất một chút để đủ yên tĩnh. Đi bar không phải là sở thích của cả hai đứa, ở đấy quá ồn ĩ, rủ nhau đi toilet cũng còn phải hét lên hai ba lần mới xong, huống hồ những chuyện khác. Ý tưởng vào bar hẳn là của một đứa khác trong nhóm bạn của nó.

Quán bar hôm ấy nằm dưới tầng hầm tòa nhà 8 tầng bên cạnh con mương chạy dọc phố Mokuya. Cả tám tầng nhà được dành cho các quán ẩm thực đủ thể loại, từ Âu sang Á. Tôi ăn ở đấy mấy lần, và lần nào chúng tôi cũng phải giải quyết một số bất đồng lặt vặt khi lựa chọn quốc tịch cho bữa ăn. Nhồi nhét nhau vào cái thang máy (không thấy cầu thang bộ) bấm tầng 4 để ăn món salad Thái, tầng 5 nếu muốn thử món cà ri đỏ của Ấn Độ. Trên tầng 7 có một nhà hàng Iran cho hút miễn phí một thứ bột vàng vàng, đốt lên có mùi giống băng phiến, rất ít khói nên khách phải rít thật lực bằng cái tẩu trúc dài tới cả thước. Ra khỏi thang máy, đi theo những hành lang hẹp và quanh co để yên vị trong một nhà hàng có trần thấp và sơn tường màu tối, khách có thể mường tượng đang ở một góc thi vị và xa xôi của thế giới, tận hưởng các món ẩm thực địa phương. Ít ai nghĩ đến việc rủi có xảy ra cháy trong tòa nhà ấy thì rất có khả năng tất cả sẽ nhanh chóng cùng đến một nơi là thiên đường.

Quán bar đã đông nghẹt. Chúng tôi chen vào đến quầy rượu, gọi mỗi đứa một cốc đầy đá rưới chút rượu mạnh bán với giá 500 yên và dựa lưng vào quầy vừa uống vừa tăm gái. Rượu loãng. Phải uống vài chục cốc như vậy mới đủ say. Quá đắt cho một cơn say. Đứng uống đến cốc thứ tư thì chân tôi mỏi nhừ. Khói thuốc lá trong hầm đã đặc quánh mà đám đông vẫn ỳ ra, có vẻ như đang đùn đẩy nhau vị trí giữa sàn. Tôi ù tai, đầu hơi nhức, muốn ra ngoài hít thở một chút. Kaz và đám bạn, chẳng đứa nào hào hứng đi với tôi cả.

Sương tháng ba, pháo hoa tháng tám. Đó là hai thứ tôi thích nhất ở Kyoto. Tháng tám, trời khô và trong, lễ hội pháo hoa diễn ra trên khắp nước Nhật. Ở Kyoto có tới ba bốn điểm bắn, hàng vạn quả pháo được bắn trong ngót một tiếng đồng hồ, đủ mọi màu sắc, tạo dáng rất đa dạng, phức tạp. Màn trình diễn ánh sáng kỳ vĩ trên nền trời mùa hạ đen thẳm luôn làm tôi thán phục và để lại ấn tượng rất lâu, khiến tôi có ảo giác nhìn đèn pha ô tô ra pháo hoa trong suốt nhiều tuần sau đó.

Không có ảo giác nào kiểu như thế được gắn với sương tháng ba ở Kyoto. Cuối tháng ba, ngày đã hết lạnh, nhưng tối đến nhiệt độ giảm rất nhanh, khiến hơi ẩm bốc lên cả ngày tụ lại trong không khí dày đặc. Mặt đất ẩm ướt như vừa có một cơn mưa đi qua.

Tôi vừa bước ra khỏi tòa nhà thì một cơn gió thổi thốc tới. Một đám mây vần vũ dưới ánh đèn đường trắng như sữa. Đó không hẳn là sương, mà có thể là hơi nước thoát ra từ máy điều hòa nhiệt độ của một cửa hiệu quay lưng ra con mương nhỏ, sau những tán anh đào mới lấm tấm những cái chồi con đen sẫm. Đã qua nửa đêm nhưng phố Mokuya vẫn còn ồn ã. Từ cửa ga Shijo Hankyu, nhiều toán thanh niên vừa mới xuống tàu đứng chờ đèn đỏ bên kia đường, chuẩn bị nhập vào đám đến trước đang túm tụm, cười nói rôm rả hai bên bờ con mương.

Hai tay đút túi quần, tôi rảo bộ ngược lên hướng Sanjo. Trong quán mỳ udon nghi ngút khói, khách ngồi trên những ghế cao quay lưng ra đường, đầu khuất sau những tấm noren cũ bẩn. Mùi nước súp bay ra ngầy ngậy. Khách bộ hành đi thành từng toán nhỏ. Phía trước có một cặp châu Âu, trông không có vẻ là dân du lịch. Họ đi thong thả, nhưng sải chân dài nên luôn giữ với tôi một khoảng dăm thước. Thấy tôi đi một mình, những gã cò mồi mặc vest của các quán rượu có tiếp viên ngực trần thỉnh thoảng lại chặn đường tôi mời mọc với những lời lẽ hết sức lịch sự.

Cặp người Âu biến đi đâu lúc nào không rõ. Mấy người đi bộ phía trước đang dừng lại trước nhà vệ sinh công cộng. Chỗ ấy đêm nào cũng có hai gã trai trẻ ngồi chơi ghi ta, gã cao gầy chuyên hát bè cho gã mặt đen. Hai đứa đang chơi bài pop “Cô gái kiêu kỳ”.

“Sự kiêu kỳ giống như cái quần tất

chỉ để che những vết sẹo

Bọn đàn ông chăm chăm lột vỏ nó

nhưng không phải để tìm những cái sẹo…”

Gã cao gầy chơi bass, vào bè ở quãng “lột vỏ nó” và “những cái sẹo”, vừa hát vừa nháy mắt cười với mấy đứa con gái đứng xem. Bọn con gái tán thưởng điệu cười đĩ thõa của nó. Chúng vừa nhịp nhịp tay vào nhau vừa lẩm nhẩm hát theo, thỉnh thoảng có đứa lại ném cho nó một cái liếc khiến cu cậu sướng rơn, hát rống lên. Bỏ đi một quãng rất xa rồi mà tôi vẫn còn nghe rõ giọng bè giả thanh của nó.

(còn nữa)